Język flamandzki - Polski Serwis Naukowy

Język flamandzki (Vlaams) – zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy dialektów języka niderlandzkiego, należącego do języków germańskich, używanego jako macierzysty przez ok. 6 mln mieszkańców Belgii, głównie w jej północnej części - Flandrii. Mylące określenie język flamandzki w odniesieniu do jednego z trzech języków oficjalnych Belgii prawdopodobnie wzięło się od nazwy Flamandów, grupy etnicznej, posługującej się tym zespołem dialektów.

Dialekt zachodnioflamandzki – dialekt używany przez ponad 1 milion osób w Belgii (zachodnia Flandria), w takich miastach jak Brugia, Ypres i Ostenda, a także w przyległych rejonach Holandii i Francji, gdzie jest uznany za jeden z regionalnych języków.

Język niderlandzki, język holenderski (Nederlands, Nederlandse taal) - język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) i/lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie, na Antylach Holenderskich i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (język kreolski do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankijskich).

Od 1973 r., oficjalnym językiem urzędowym na terenie Flandrii jest standardowy język niderlandzki (Nederlands), oparty na dialekcie holenderskiej prowincji Holandia. Z tego względu w języku polskim wciąż jeszcze niekiedy nazywany również językiem holenderskim, gdyż w wersji standardowej (szczególnie w języku oficjalnym - pisanym) jest niemal identyczny z językiem używanym w Holandii. Główne różnice pomiędzy obiema odmianami języka niderlandzkiego polegają na odmiennych zasadach wymowy (w szczególności głosek "ch" oraz "r"), używaniu innych wyrażeń na określenie podobnych zjawisk, oraz przede wszystkim na używaniu w drugiej osobie liczby pojedynczej formy gij zamiast jij. W Holandii gij jest uważane za formę archaiczną, analogicznie do angielskiego thou. W 1980 r. Holandia i Belgia podpisały traktat o unii języka niderlandzkiego (Nederlandse Taalunie), efektem którego było m.in. wprowadzenie w 1995 r. zmian w oficjalnym słowniku języka niderlandzkiego.

Region Flamandzki (nid. Vlaams Gewest) – jeden z trzech regionów federalnych Belgii, położony w północnej części kraju i zamieszkany głównie przez ludność niderlandzkojęzyczną. Siedzibą parlamentu i rządu Regionu Flamandzkiego jest Bruksela (leżąca poza obszarem regionu – w osobnym stołecznym regionie federalnym). Na określenie regionu flamandzkiego używa się też wieloznacznego terminu Flandria.

Dialekt wschodnioflamandzki (Uest-Vloams, Oost-Vlaams) - zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy gwar języka flamandzkiego, używany w belgijskiej prowincji Flandria Wschodnia i niderlandzkiej Zelandii Flandryjskiej.

Pomimo, że standardowy język niderlandzki używany w obu krajach jest identyczny pod względem ortografii, oprócz odmienności fonetycznych, istnieją również pewne różnice leksykalne wynikające z regionalnych preferencji dotyczących doboru słownictwa. Wynikają one po części z odmiennego substratu dialektalnego, zwłaszcza wpływu dominującego w Belgii dialektu brabanckiego. Oprócz dychotomii dialekt/język standardowy na terenie Belgii wytworzyła się także pośrednia forma języka, niebędąca już konkretnym dialektem, ale również odmienna od języka standardowego. Określana jest ona nazwą tussentaal (dosł. "międzymowa") lub schoon Vlaams "piękny flamandzki".

Języki germańskie – grupa języków w obrębie języków indoeuropejskich, którymi posługuje się kilkaset milionów mówiących na całym świecie. Wywodzą się ze wspólnego języka pragermańskiego.

Holandia to kraina historyczna i obszar w środkowo-zachodniej części współczesnego państwa Holandia. Po niderlandzku państwo to nosi nazwę Nederland, zaś nazwa Holland odnosi się do historycznie wyodrębnionej części kraju, która w tej chwili jest podzielona między dwie prowincje Holandię Północną i Południową. Historyczna Holandia była hrabstwem w Cesarstwie Niemieckim i było rządzone przez hrabiego Holandii. Później stało się główną siłą w Republice Zjednoczonych Prowincji (Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden).

Przypisy

Zobacz też

język niderlandzki

dialekt wschodnioflamandzki

dialekt zachodnioflamandzki

Wspólnota flamandzka Belgii