Język japoński - Polski Serwis Naukowy

Język japoński (jap. 日本語, nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Historia i pochodzenie

Najstarsze znane teksty to pochodzące z V i VI wieku nazwy własne. Nie mówią jednak one wiele o języku. Najstarsze dłuższe teksty pochodzą z VIII wieku (kiki). Już wtedy chińskich znaków zaczęto używać do sylabicznego zapisu wymowy.

Jednak pewne sylaby, które są identyczne we współczesnym japońskim były zapisywane różnymi znakami i był to zapis konsekwentny. Świadczy to o tym, że dawny japoński miał więcej samogłosek (lub ogólniej: typów sylab) – osiem zamiast współczesnych pięciu, za to nie rozróżniał długości samogłosek, tak jak to czyni współczesny japoński.

Kojiki, czyli księga dawnych wydarzeń (?) na rozkaz cesarzowej Genmei dzieło, mające stanowić oficjalną historię Japonii. Składa się z trzech zwojów:
Język ajnoski (ajn. ainu) – język o nieustalonej przynależności językowej, włączany do grupy paleoazjatyckiej, którym posługują się Ajnowie zamieszkujący japońską wyspę Hokkaidō.

Kluczowa jest jednak nie liczba samogłosek, lecz wysokie prawdopodobieństwo obowiązywania zasady harmonii samogłosek – podobnie jak w językach uralo-ałtajskich. Jest to jeden z głównych argumentów za uralo-ałtajskim pochodzeniem języka japońskiego. Świadczyć mają również o tym podobieństwa morfologiczne i składniowe do języków ałtajskich (np. tureckiego, mongolskiego). Niektórzy badacze doszukują się również podobieństw do języków malajo-polinezyjskich.

Samogłoski to głoski, przy powstawaniu których uczestniczą jedynie wiązadła głosowe, a strumień powietrza swobodnie przepływa przez kanał głosowy. Charakteryzują się regularnym rozkładem energii akustycznej, mają wyraźną strukturę formantową, która decyduje o ich barwie.
Tokio ?/i (jap. 東京都, Tōkyō-to?) – stolica Japonii położona nad Oceanem Spokojnym (Zatoka Tokijska) na Honsiu – największej z Wysp Japońskich. Główny ośrodek największego zespołu miejskiego świata (metropolis Greater Tokyo Area), który, wraz z Jokohamą, Kawasaki, Saitamą i innymi miastami nad zatoką, skupia 32-43 mln mieszkańców.

Do innych dawnych cech należy:

występowanie p (później f) w miejscu współczesnego h,

występowanie pełnej grupy sylab zaczynających się na w- i y- (z wyjątkiem wu i yi), wobec współczesnego zasobu wa, wo, ya, yu, yo.

Inne teorie łączą japoński z koreańskim (również o wątpliwej pozycji, zwolennicy teorii uralo-ałtajskich zaliczają zwykle do nich również koreański) lub z różnymi grupami języków ludów Pacyfiku.

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:
Rōmaji (jap. ローマ字, rōmaji?, znaki rzymskie) – latynizacja języka japońskiego, zapis transkrypcyjny języka japońskiego przy pomocy alfabetu łacińskiego.

Żadna teoria nie zdobyła rozstrzygającego uznania i japoński pozostaje najczęściej używanym językiem, o którego pochodzeniu nie wiadomo praktycznie nic pewnego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Języki ałtajskie – grupa języków, tradycyjnie uznawanych za rodzinę językową, pochodząca od wspólnego prajęzyka. Obecnie często uważa się języki ałtajskie raczej za ligę językową - zespół języków, których podobieństwa wynikają ze wzajemnych interakcji[1]. Grupa języków ałtajskich dzieli się trzy rodziny:

Liczba pojedyncza – to szereg form fleksyjnych, tj. przypadków w deklinacji i osób w koniugacji, oznaczających jeden przedmiot bez względu na to, czy jest to rzeczywiście jednostka (np. mały chłopiec biegnie), czy gatunek (np. pies szczeka), czy też zbiorowość (np. armia walczy). Nieliczne rzeczowniki mają tylko formy liczby pojedynczej (singulare tantum). Są to niektóre nazwy własne (np. Wisła, Bałtyk), większość rzeczowników będących nazwami materiałów (np. miedź), wiele rzeczowników oznaczających pojęcia oderwane (np. dobroć, radość) oraz rzeczowniki zbiorowe (np. szlachta, sitowie)

Tempura (jap. 天ぷら, Tempura) - potrawa kuchni japońskiej. Wbrew pozorom nie pochodzi z Kraju Kwitnącej Wiśni, ale została zaczerpnięta z kuchni portugalskiej, jednak na dobre zadomowiła się w Japonii. Do jej przygotowania potrzebne są owoce morza (cenione są zwłaszcza krewetki), ryby i warzywa, które zanurza się w cieście naleśnikowym i krótko smaży na głębokim oleju. Dzięki temu zabiegowi krewetka czy warzywo otoczone jest jakby mgiełką z ciasta.

Języki uralo-ałtajskie (liga uralo-ałtajska) – liga językowa, w skład której wchodzą rodziny językowe: uralska i ałtajska. Posługuje się nimi około 176 mln mówiących, zamieszkujących tereny od Europy Wschodniej (rodzina ugrofińska - język węgierski, estoński, fiński i inne) poprzez Syberię (z językami samodyjskimi) i Mongolię (z językiem mongolskim) aż po Azję Środkową i Azję Mniejszą (języki tureckie). Języki te łączy szereg wspólnych cech morfologicznych i fonologicznych. Wśród językoznawców trwa spór, czy pochodzą one od wspólnego prajęzyka, czy podobieństwa są wyłącznie wynikiem wzajemnego oddziaływania w zamierzchłej przeszłości. Niektórzy językoznawcy próbują udowodnić przynależność do ligi uralo-ałtajskiej także języka koreańskiego i języka japońskiego.

W językach naturalnych sklejanie morfemów nie jest prostą operacją. Słowo powstałe z połączenia dwóch morfemów nie zawsze będzie się składać z wszystkich fonemów morfemu pierwszego, po których będą następować wszystkie fonemy morfemu drugiego. Fonemy w sąsiedztwie innych fonemów ulegają przymusowej modyfikacji. Interesujące są tylko dwa przypadki - przekształcenia przy słowach złożonych z wielu morfemów i pomiędzy tematem a końcówką gramatyczną - a w istocie przypadek jest jeden - przekształcenia na granicy między morfemami tworzącymi jedno słowo. Można to wyjaśnić w prosty sposób. Przekształcenia wewnątrz tematu czy też morfemu już zostały dokonane i nie da się ich w żaden sposób odwrócić.

Spółgłoska to dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy (kanał głosowy). W czasie wymawiania spółgłosek powstaje szmer, gdy powietrze natrafia na przeszkodę (zwarcie, zbliżenie).

Czasownik – odmienna oraz samodzielna część mowy przedstawiająca dziejące się czynności oraz niektóre stany. W zdaniu tworzy orzeczenie. Nie w każdym języku da się wyróżnić jasną klasę czasowników, np. w języku japońskim przymiotniki mają wiele właściwości charakterystycznych dla czasowników.