Język malajski - Polski Serwis Naukowy

Język malajski, język malezyjski (bahasa melayu, bahasa Malaysia) – język należący do rodziny języków austronezyjskich. W szerszym znaczeniu - makrojęzyk obejmujący kilkanaście spokrewnionych języków w różnych zakątkach Malezji, Indonezji i Tajlandii. Malajski jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się oficjalnie od roku 2007 bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.

Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego) – państwo na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim, 450 km na północ od Australii. Do 1975 jako Timor Portugalski, w 1976 anektowany przez Indonezję, czego nigdy nie uznała Organizacja Narodów Zjednoczonych. Od 1999 pod administracją ONZ. Pełna niepodległość od 20 maja 2002. Od zachodu graniczy z Indonezją.

Alfabet arabski – alfabetyczne pismo używane do zapisu języka arabskiego. Powstało z nabatejskiej odmiany pisma aramejskiego. Pismo arabskie rozpowszechnione jest w krajach muzułmańskich.

Standardowa postać języka malajskiego, uzgodniona przez Indonezję, Malezję, Filipiny i Brunei, nazywa się bahasa riau, czyli język Archipelagu Riau, długo uważanego za miejsce narodzin języka malajskiego.

Wszelkie różnice w powyższych nazwach odzwierciedlają bardziej różnice polityczne niż lingwistyczne.

Alfabet i wymowa

Język malajski posługuje się obecnie alfabetem łacińskim. W przeszłości używano lekko zmodyfikowanej wersji alfabetu arabskiego, zwanej jawi. Poniższe zestawienie przedstawia wykaz różnic w malajskiej i polskiej wymowie poszczególnych liter alfabetu łacińskiego (litery pominięte są w obu językach wymawiane tak samo)

Dyftong, dwugłoska (gr. δίφθογγος diphthongos – "dwubrzmiący") – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy dwa dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski.

Filipiny, Republika Filipin (z ang. Philippines, Republic of the Philippines, z fil. Pilipinas, Republika ng Pilipinas) – państwo w południowo-wschodniej Azji, położone na archipelagu na Oceanie Spokojnym.

A może oznaczać samogłoskę centralną lub tylną (jak w polskim)

C = polskie "ć"

E może oznaczać samogłoskę półotwartą (jak w polskim) lub półprzymkniętą (jak w polskim między spółgłoskami miękkimi), może też oznaczać szwę [ə]

H jest głoską krtaniową jak w j. angielskim (w polskim miękkopodniebienną), bezdźwięczną; w wygłosie niewymawiane

J = polskie "dź"

Kh = polskie "ch"

Ng miękkopodniebienne jak w polskim słowie "ręka" ['rεŋka]

Ny = polskie "ń"

Q oznacza spółgłoskę języczkową, (polskie "k" jest miękkopodniebienne)

R może oznaczać spółgłoskę drżącą (jak w polskim), lub uderzeniową (występuje w j. polskim przy mniej starannej wymowie)

Sy = polskie "ś"

V może oznaczać głoskę wargowo-zębową dźwięczną szczelinową (jak polskie "w"), lub wargowo-zębową dźwięczną półotwartą

W = polskie "ł"

Y = polskie "j"

Oprócz spół- i samogłosek występują też dyftongi.

Sumatra – indonezyjska wyspa położona w Azji Południowo-Wschodniej, w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich. Na północnym wschodzie Cieśnina Malakka oddziela Sumatrę od Półwyspu Malajskiego; na południowym wschodzie Cieśnina Sundajska oddziela ją od Jawy.

Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

Różnice między bahasa malaysia i bahasa indonesia

Bahasa indonesia różni się od bahasa malaysia zapożyczeniami z jawajskiego oraz holenderskiego, np. słowo 'poczta' w bahasa malaysia to 'pejabat pos', a w bahasa indonesia 'kantor pos' ('kantoor' po holendersku znaczy 'poczta'). Dźwięk 'u' był reprezentowany w bahasa indonesia przez 'oe', tak jak w holenderskim. Dźwięk 'ć' w bahasa malaysia – przez 'c', a w indonesia do lat 70 XX w. był zapisywany jako 'tj'.

Malajowie - zróżnicowana grupa etniczna zamieszkająca Archipelag Malajski, stanowiąca większość w Malezji, Indonezji, południowej Tajlandii, Timorze Wschodnim, Brunei i na Filipinach. Wskutek imigracji (głównie z Chin i południowej Azji), stali się mniejszością w Singapurze. Zajmują się myślistwem, rybołówstwem, handlem morskim. Mają rozwinięte rzemiosło (tkactwo, ceramika) oraz bogaty folklor (m.in. lalkowy teatr cieni). Posługują się językiem malajskim.

Półwysep Malajski (Malakka) - południowa część Półwyspu Indochińskiego, między Morzem Andamańskim a Morzem Południowochińskim. Od Sumatry oddzielony Cieśniną Malakka. Długość wynosi ok. 1450 km. Powierzchnia: ok. 190 tys. km².

Przypisy

Ethnologue report for language code: msa