Język meglenorumuński - Polski Serwis Naukowy

Język meglenorumuński (nazwa własna vlaheşte, gr. vlachomoglenítika, ang. Moglenitic) - język (właściwie etnolekt) z podgrupy języków wschodnioromańskich grupy romańskiej języków indoeuropejskich. Przez część językoznawców uznawany za dialekt języka rumuńskiego.

Językiem meglenorumuńskim posługuje się nieliczny etnos Meglenorumunów, osiadły obecnie w kilku wsiach w kotlinie Meglena i górach Pajak na granicy grecko-macedońskiej, w okolicach Antalyi i Isparty w tureckiej Anatolii oraz w rozproszeniu w Rumunii (najwięcej w okolicach Tulczy). Szacunki mówią o kilku-kilkunastu tysiącach osób potrafiących wypowiadać się w tym języku.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:

Język meglenorumuński został naukowo opisany na przełomie XIX i XX wieku przez rumuńskich lingwistów podczas badań nad etnolektami romańskimi na Bałkanach. Na początku XX wieku pod wpływem czynników ideologicznych - koncepcji "Wielkiej Rumunii" - rumuńscy językoznawcy uznali język meglenorumuński za dialekt rumuńskiego. Zastosowaniem tej idei w praktyce było utworzenie przez rząd rumuński na terenach zamieszkanych przez Wołochów licznych szkół podstawowych nauczających języka rumuńskiego - w zamiarze "rumunizacji" wszystkich Arumunów. Rzeczywiście po zakończeniu wojen bałkańskich, I wojny światowej i wojny grecko-tureckiej część Meglenorumunów wyemigrowała do Rumunii (głównie do Dobrudży). Obecnie większość z ich potomków uważa się już za Rumunów, choć nadal kultywują swoje arumuńskie tradycje.

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

W Grecji język meglenorumuński, w wyniku konsekwentnej i brutalnej akcji hellenizacji, wobec braku własnego szkolnictwa czy chociażby standaryzacji, jest obecnie językiem wymierającym, stosowanym sporadycznie jako tzw. "język domowy".

Do zapisu języka meglenorumuńskiego stosuje się, w zależności od miejsca, trzy alfabety - macedońską wersję cyrylicy w Macedonii, rumuńską wersję alfabetu łacińskiego w Rumunii i alfabet grecki w Grecji.

Zobacz też

Romanofonia