Alfabet (nazwa pochodzi od pierwszych liter alfabetu greckiego: alfa i beta) – najpopularniejszy system zapisywania mowy. Terminu używany w trzech głównych, powiązanych ze sobą i niekiedy mylonych znaczeniach, co jest źródłem licznych nieporozumień w dziedzinie historii i teorii pisma, oraz w jednym znaczeniu pochodnym. Piąty sens obejmuje użycie niepoprawne, czyli nazywanie "alfabetami" systemów nie będących nimi (pseudoalfabetów).
Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.
Alfabet grecki – powstały ok. IX w. p.n.e. alfabet służący do zapisu języka greckiego i języków kilku ludów znajdujących się pod wpływem kultury greckiej. Jego znaki służyły Grekom także do zapisu liczb oraz do notacji muzycznej. We wczesnej starożytności istniało wiele form alfabetu greckiego, wypartych w okresie klasycznym przez formę jońską (zachodnią), której w niezmienionej postaci używa się do dziś do zapisu języka nowogreckiego.
Język faliskijski (zwany też faliskim) wchodzi do podgrupy latynofaliskiej języków italskich. Język ten był używany w starożytnej Italii na północ od Tybru do około 200 roku p.n.e., kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Językiem faliskijskim mówili Faliskowie, którzy następnie ulegli stopniowej asymilacji z Latynami. Obecnie przetrwał głównie w formie krótkich inskrypcji na ceramice, np.
Język umbryjski wchodzi do podgrupy oskijsko-umbryjskiej języków italskich. Język ten był używany w starożytnej Umbrii do początku naszej ery, kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Zachowały się teksty sakralne w tym języku, zapisane na tablicach z brązu, pochodzące z lat 250 p.n.e.-50 p.n.e. (zobacz: iguwińskie tablice). Do zapisu języka używano zarówno alfabetu etruskiego jak i łacińskiego.
Język wenetyjski to język indoeuropejski, zaliczany przez niektórych językoznawców do języków italskich, używany do początku naszej ery w rzymskiej prowincji Venetia i wyparty przez łacinę. Zachowało się kilkaset krótkich inskrypcji w alfabecie etruskim (głównie nagrobkowych i wotywnych), pochodzących z I wieku p.n.e.
Język oskijski wchodzi do podgrupy oskijsko-umbryjskiej języków italskich. Język ten był rozpowszechniony na terenach południowej Italii do początku naszej ery, kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Zachowało się około 200 inskrypcji w tym języku, zapisywanych w alfabetach: łacińskim, greckim oraz miejscowym (opartym na greckim). Najstarsze inskrypcje pochodzą z IV wieku p.n.e., najmłodsze z I wieku p.n.e.
NOWE PUBLIKACJE
