Zasięg geograficzny języków dajskich

Języki dajskie, taj-kadaj, kadaj lub kra-daj – rodzina językowa, obejmująca szereg używanych w południowo-wschodniej Azji i południowych Chinach.

Pochodzenie i pokrewieństwo

Dawniej wliczano je do języków sino-tybetańskich, lecz obecnie przyjmuje się, że stanowią odrębną rodzinę. Czasem sugeruje się związki z językami austronezyjskimi, łącząc je w rodzinie zwanej austro-tajską albo nawet większej, nadrodzinie austrycznej. Jednak, propozycje istnienia takowej nie spełniają zasad metody porównawczej, przeto nie dają się zweryfikować.

Roger Blench wysunął hipotezę, że jeśli istnieje jakieś austro-dajskie pokrewieństwo, jest rzeczą mało prawdopodobną aby miało charakter siostrzeństwa, jak tradycjonalnie postulowano, a raczej, że języki kadaiskie mogą być częścią austronezyjskich, których użytkownicy przenieśli się z Filipin na Hajnan, a stamtąd rozprzestrzenili się na terytorium dzisiejszych Chin, gdzie daicka część języków kadaiskich uległa “radykalnej restrukturyzacji” pod wpływem języków hmong-mien i chińskiego.

Podobną hipotezę, którą mogą poprzeć badania genetyczne, wysunął Laurent Sagart . Przypuszcza, mianowicie, że język pradajski był w istocie wczesnym językiem austronezyjskim, którego użytkownicy, już po osiedleniu się pra-austronezyjczyków czy raczej mieszkańców wybrzeża wschodnich Chin na wyspie Tajwan i rozwoju języka praaustronezyjskiego, tysiące lat temu przewędrowali znów z północnowschodniego Tajwanu na południowowschodnie wybrzeże Chin.

Wyraźne podobieństwa w słownictwie dajskim i austronezyjskim mogłyby być więc wyjaśnione jako współdziedziczony słownik albo jako prehistoryczne zapożyczenia z hipotetycznego i nieznanego (choć możliwe, że związanego z pramalajskopolinezyjskim) języka austronezyjskiego.

Sagart zasugerował również bardzo dalekie związki języków austronezyjskich (do których zaliczał pradajski) z sino-tybetańskimi, które miałyby sięgać swymi korzeniami neolitycznych wspólnot nadbrzeżnych regionów północnych i wschodnich Chin.

Różnorodność języków tai-kadai w południowowschodnich Chinach wskazuje, iż właśnie stamtąd pochodzą. Ludy, posługujące się językami tajskimi, zawędrowały do południowowschodniej Azji, zakładając na terytorium zajmowanym niegdyś przez grupy poslugujące się językami austroazjatyckimi, zręby państw tajskiego i laotańskiego.