|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: 12 mln zł zostanie w najbliższych latach wydane na ochronę żubra w trzech puszczach w północno-wschodniej Polsce: Białowieskiej, Boreckiej i Knyszyńskiej. Projekt jest dofinansowany z UE z programu Infrastruktura i Środowisko. Pieniądze będą m.in. prze... Kilkudziesięciu archeologów z całego świata zajmujących się pradziejami ludów mieszkających wzdłuż Nilu, będzie obradować na sympozjum "Origin and Early Development of Food Producing Cultures in Northeastern Africa - 30 years later" ("P... Redukcja ilości śmieci, które trafiają na wysypiska w Europie jest celem nowego, finansowanego ze środków unijnych projektu poświęconego bioenergii, którego realizacja właśnie się rozpoczęła. W ramach projektu BioenNW (Zaopatrywanie Europy Północno-Zachodniej w loka... Według Państwowego Zakładu Higieny, w pierwszym półroczu 2011 r. dwukrotnie zwiększyła się liczba zakażeń wywoływanych przez rotawirusy. Nie ma jednak pewności, czy jest to faktyczny wzrost infekcji, czy jedynie skutek większej liczby badań na ... Archeologiczne skarby Kaukazu i wybrzeży Morza Czarnego od 29 kwietnia można oglądać na wystawie "Srebrny koń - archeologiczne skarby między Morzem Czarnym a Kaukazem". Ekspozycja w hrubieszowskim Muzeum im. ks. Stanisława Staszica potrwa do 25 września.Wystawa jest wspólny...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Języki północnokaukaskieCzy wiesz że...? Języki południowokaukaskie, kartwelskie – mała, licząca zaledwie 5 milionów użytkowników, rodzina językowa, obejmująca swym zasięgiem tereny Kaukazu Południowego, głównie Gruzji (gruz. Sa-katvel-o), od której zresztą pochodzi nazwa rodziny. Językami kartwelskimi posługuje się też rdzenna ludność obecnie należącej do Turcji Lazyki oraz zamieszkujący okolice obwodu zakatalskiego w Azerbejdżanie gruzińscy Ingilojcy. Ponadto w Iranie po dziś dzień żyje 50-tysięczna wspólnota potomków Gruzinów, przesiedlonych z Kachetii do Fejerdanu przez Abbasa I, szacha Persji w 1612 r., pamiętająca język swych przodków. W przeszłości dialektami kartwelskimi miała się również posługiwać ludność wybrzeża trabzońskiego. Języki kartwelskie są przedmiotem badań kartwelistyki. Języki kaukaskie – termin stosowany na określenie grupy języków, używanych przez rdzenną ludność Kaukazu. Pod względem liczby użytkowników rodzina języków kaukaskich nie jest zbyt liczna (zaledwie kilka mln), lecz wewnętrznie ogromnie zróżnicowana, ponieważ według rozmaitych zestawień może obejmować nawet do 50 różnych języków. Niektórzy językoznawcy uważają jednak, iż liczba ta jest znacznie przesadzona. Deklinacja - odmiana wyrazu (imienia) przez przypadki i liczby. Deklinacji podlegają rzeczowniki, przymiotniki, imiesłowy przymiotnikowe, zaimki rzeczowne, przymiotne i liczebne oraz liczebniki. Pojęciem deklinacji określa się także zespół form fleksyjnych, występujący w odmienianych w ten sposób wyrazach. 
 Języki północnokaukaskie to proponowana rodzina języków używanych przez rdzenną ludność północnego Kaukazu, wywodzących się rzekomo od prajęzyka używanego około 3000 lat p.n.e. W skład tej rodziny wchodzą dwie grupy języków: Języki jenisejskie – rodzina języków używanych w centralnej Syberii, głównie na terenie kraju krasnojarskiego. Języki jenisejskie spokrewnione są z językami na-dene. Prawdopodobne jest też powiązanie w ramach makrorodziny dene-kaukaskiej z językiem chińskim i językami Kaukazu.
Język tabasarański (nazwa własna Табасаран чIал) – jeden z języków kaukaskich, używany przez Tabasaranów w południowym Dagestanie oraz w północnym Azerbejdżanie. Należy do zespołu samurskiego (tzw. języki lezgińskie), tworzącego podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. KontrowersjeTeoria wywodząca rodzinę północno-wschodnio- i północno-zachodniokaukaską od wspólnego przodka istniejącego około 5000 lat temu, stworzona i broniona przez Siergieja Starostina i Siergieja Nikolajewa, nie jest uznawana przez dużą część lingwistów ze względu na ubogi materiał dowodowy. Do głównych jej krytyków należy Johanna Nichols. Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
Języki północno-wschodniokaukaskie, inaczej języki kaspijskie lub nach-dagestańskie – rodzina języków, używanych głównie w Czeczenii, Dagestanie i Azerbejdżanie. Niekiedy łączone z północno-zachodniokaukaskimi w ramach tzw. rodziny północnokaukaskiej PodobieństwaGłówne podobieństwo między zachodnią i wschodnią grupą języków północnokaukaskich widać w fonetyce - języki należące do obu rodzin są wysoce spółgłoskowe. Przykładowo język ubyski posiada 84 spółgłoski, a arczyński - 76. RóżniceSystemy gramatyczne języków abchasko-adygejskich i dagestańskich różnią się od siebie znacząco. Języki dagestańskie posiadają rozbudowaną deklinację, np. w języku tabasarańskim istnieje 48 końcówek miejscownika. Języki abchasko-adygejskie mają dwa lub trzy przypadki, ale za to bardzo skomplikowany system koniugacji - czasownik inkorporuje dopełnienie i okoliczniki miejsca. Języki na-dene - jedna z większych rodzin języków rdzennej ludności Ameryki Północnej. Zalicza się do niej języki atapaskańskie, język tlingit (południowo-zachodnia Alaska) i język eyak. Dawniej do rodziny tej zaliczano też język haida, obecnie jednak został z niej przez większość lingwistów wykluczony. Językami grupy atapasko mówią m.in. Indianie Nawaho i Apacze. Spokrewnione z językami na-dene w ramach rodziny dene-jenisejskiej są języki jenisejskie.
Języki chińsko-tybetańskie (sino-tybetańskie) to jedna z hipotetycznych rodzin językowych, do której należą języki używane na terenie Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej przez ludność rasy żółtej. Językami tymi posługuje się ponad miliard ludzi. Inne teorieIstnieją teorie postulujące pokrewieństwo języków północnokaukaskich z językiem baskijskim, językami jenisejskimi, językami chińsko-tybetańskimi a nawet indiańskimi językami na-dene w ramach rodziny języków dene-kaukaskich. Prajęzyk dene-kaukaski istniałby około 8700 roku p.n.e., prawdopodobnie w środkowej Azji. Język ubyski, ubychski lub ubychijski - wymarły język, należący do północno-zachodniokaukaskiej rodziny językowej (także: abchasko-adygejskiej) w skład której wchodziły również języki: abchaski, abazyński, adygejski oraz kabardyjski. Ostatni jego użytkownik, Tevfik Esenç, zmarł 7 października 1992 we śnie.
Język arczyński (nazwa własna Аршиштиб) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez Arczynów. Należy do zespołu samurskiego, podgrupy dagestańskiej w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Przez niektórych badaczy uważany jest za dialekt lezgińskiego. Przypisy
Zobacz teżJohanna Nichols - amerykańska językoznawczyni, kaukazolog oraz slawistka. Absolwentka Uniwersytetów Iowa (1967) oraz Kalifornijskiego (1973), na wydziale - Języków i Literatur Słowiańskich - którego pozostała i wciąż pracuje.
Fonetyka (dawniej głosownia) - jeden z działów lingwistyki zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy; to tzw. fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych - fonetyka akustyczna) ich odbierania (fonetyka audytywna), reakcji, jakie owe głoski wywołują w psychice człowieka (psychofonetyka).
Czy wiesz że...? beta Miejscownik (łac. locativus) - forma używana do opisu miejsca akcji. W języku polskim samodzielny miejscownik nigdy nie występuje, do opisu miejsca zawsze używa się wyrażeń przyimkowych.
Język baskijski (nazwy własne, zależnie od dialektu: euskara, euskera, eskuara, üskara) – język Basków zamieszkujących kilka prowincji na pograniczu Hiszpanii i Francji. Posługuje się nim dzisiaj ponad milion osób, z których ok. 90% mieszka w Hiszpanii.
Inkorporacja - zjawisko polegające na tworzeniu wyrazów złożonych zawierających orzeczenie i dopełnienie lub okolicznik. Możliwa jest inkorporacja zaimków, a także rzeczowników. Inkorporacja jest szczególnie częsta w językach polisyntetycznych, ale jej obecność w danym języku nie przesądza o jego polisyntetycznym charakterze.
Koniugacja (z łac.) – odmiana czasownika przez osoby, czasy, tryby, strony, liczby, aspekty i inne kategorie gramatyczne. Formy czasownikowe, które nie posiadają określonych podanych kategorii, zwane są bezokolicznikiem. Wszystkie formy danego czasownika nazywają się leksemami, natomiast forma podstawowa, od której wyprowadzamy wszystkie pozostałe, to lemma. Tabela pokazująca wszystkie warianty czasownika nazywa się tabelą koniugacji albo paradygmatem czasownika.
Prajęzyk - wspólny przodek rodziny językowej, najczęściej nie zaświadczony bezpośrednio, ale częściowo zrekonstruowany za pomocą metody porównawczej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
