|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Wyniki nowych badań pokazują, że gen Foxp2, który jest znany ze swojego udziału w zdolności człowiek do mówienia, pomaga kontrolować strukturę nerwową mózgu. Badania zaprezentowane w czasopiśmie PLoS Genetics zostały częściowo dofinansowane z wewnątrzeuropejski... 21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego UNESCO, ustanowiony dla chronienia zanikających języków. W polskim Sejmie toczy się właśnie dyskusja na temat nadania statusu języka regionalnego dialektowi śląskiemu. Poseł... Nowy raport, opublikowany 28 września, wskazuje, że pojawiły się zachęcające pierwsze sukcesy na długiej drodze do zapewnienia powszechnego dostępu do opieki nad chorymi na HIV/AIDS (ludzki wirus niedoboru odporności/zespół nabytego niedoboru odporności). Niemniej raport wzywa również mi... Swoją działalność kończy stacja, na falach której słuchać mogliśmy nie tylko najlepszej muzyki jazzowej, ale też eksperymentalnej i elektronicznej. Radio Jazz zastąpione ma być przez Chilli Zet.
więcej na ten tema... O 75 procent zmniejszył się w Polsce przez ostatnie 40 lat obszar występowania chomika europejskiego. Ten polny gryzoń - nazywany na wsiach skrzotkiem, hamsterem czy zimnym psem - jest gatunkiem zagrożonym w skali kontynentu europejskiego. Badaniem chomi...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Języki polisyntetyczneCzy wiesz że...? Dialekt egipski języka arabskiego (język arabski اللغه المصريه الحديثه|مصرى il-lahga l-maṣriyya l-ʕammiyya) - odmiana języka arabskiego, należąca do grupy wschodniej, używana na terenie dolnego Egiptu. Często utożsamiany z dialektem kairskim, cieszącym się największym prestiżem, określanym lokalnie jako maṣri który znacznie się różni od dialektów górnego Egiptu. Ze względu na aktywność mediów i popularności filmów egipskich odmiana kairska jest powszechnie zrozumiała również poza granicami Egiptu. W odróżnieniu od innych dialektów arabskich często też bywa zapisywana, powstaje też literatura w tym dialekcie. Dużą popularnością cieszą się zwłaszcza sztuki teatralne, tzw. masrahiyya. Dialekty języka arabskiego rozciągają się na całym obszarze świata arabskiego, ale także występują poza tym obszarem, tzw. "wyspy języka arabskiego". Język czukocki - język Czukczów, zaliczany do języków paleoazjatyckich. Mówi nim ok. 11 tys. osób (1970). Poza Czukczami językiem tym posługuje się jeszcze społeczność wymierającego ludu Kereków oraz część Czuwańców. Języki polisyntetyczne - jedna z odmian struktury języków według typologii morfologicznej. W językach takich znika w praktyce różnica między wyrazem a zdaniem (nawet złożonym), np. w jupik: Anisaxtuxtyfkagatapixnakakjagaka Zdarzyło się, że chciałem go ostatecznie zmusić do chodzenia i przynoszenia śniegu. Wyraz języka polisyntetycznego składa się z jednego lub kilku rdzeni niosących informację leksykalną, oraz z afiksów niosących informację gramatyczną. W takich językach nie ma ściśle określonej kategorii części mowy, ponieważ każdy morfem znaczeniowy posiada szerokie pole znaczeniowe precyzowane przez licznie dołączane morfemy gramatyczne, i pełni funkcję czasownikową lub rzeczownikową wyłącznie w zależności od użytych morfemów gramatycznych. Niekiedy trudno powiedzieć nawet, czy dany morfem to rdzeń czy afiks. Pole semantyczne to suma znaczeń danego znaku językowego, obejmująca jego denotację i konotacje. Do pola semantycznego danego znaku językowego należą te znaki językowe, których kryterialne cechy semantyczne mieszczą się w jego konotacjach.
Inuktitut (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ inuktitut znaczy dosłownie język ludzi albo nasz język) to język aglutynacyjny należący do rodziny języków eskimo-aleuckich, używany głównie w Kanadzie. Języki polisyntetyczne można zaliczyć do typu aglutynacyjnego lub fleksyjnego w zależności od tego, czy afiksy mają tylko jedną funkcję, czy też wiele. Istnieją również języki polisyntetyczne, w których informację gramatyczną przenosi głównie kolejność morfemów semantycznych, jak ma to miejsce w językach izolujących. Polisyntezie zazwyczaj towarzyszy inkorporacja rzeczowników. Języki bantu – rodzina języków afrykańskich, zaliczana do wielkiej rodziny nigero-kongijskiej. W rodzinie tej wyróżnia się ponad 400 języków, którymi posługuje się około 150 mln mówiących na terenie niemal całej Czarnej Afryki z wyjątkiem większości Afryki Zachodniej, Rogu Afryki oraz południowo-centralnej Namibii i zachodniego RPA. Najważniejsze języki z tej grupy to: suahili, rwanda, lingala, niandża, makua, bemba, tonga, szona, xhosa, zulu.
Język abchaski (abch. аҧсуа бызшәа) należy do rodziny języków kaukaskich. Jest to język aglutynacyjny i polisynetyczny, używany w Abchazji (ok. 100 tys. osób) oraz w północno-wschodniej Turcji (ocenia się, iż liczba osób pochodzenia abchaskiego w Turcji może wynosić nawet 500 tys. osób[potrzebne źródło], choć większość z nich język zna raczej biernie, na co dzień posługując się głównie tureckim). Pojęcie polisyntezy wprowadził Peter Stephen DuPonceau w 1819 roku. PrzykładyPrzykłady języków polisyntetycznych to: Tendencje polisyntetyczne występują również w niektórych dialektach arabskich, a także w baskijskim i językach bantu. Przykład z dialektu egipskiego: Część mowy to specyficzna dla danego języka, wyróżniona głównie na podstawie kryteriów składniowych i fleksyjnych klasa wyrazów (zobacz też klasyfikacja części mowy).
ma-bi-t-gib-u-ha-lnā-š
[negacja]-[tryb oznajmujący]-[2sg]-przyprowadzić-[liczba mnoga]-ją-nam-[negacja]
Wy nie przyprowadzacie jej do nas
Zrostek lub formant, afiks (łac. affixum – element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (podstawy słowotwórczej). Dzielą się na fleksyjne (dodawane w procesie odmiany wyrazu przez osoby lub przypadki, bez zmiany kategorii gramatycznej) i derywacyjne (gdy poprzez dodanie afiksu zmienia się kategoria gramatyczna wyrazu, np. z czasownika na rzeczownik itd.). Rodzaje afiksów:
Czy wiesz że...? beta Typologia jest dziedziną językoznawstwa, która zajmuje się językami ze względu na ich cechy (gramatyczne, fonetyczne, leksykalne). Klasyfikacje typologiczne, w odróżnieniu od klasyfikacji genetycznych, nie grupują języków według ich pochodzenia. W klasyfikacji genetycznej (zob. językoznawstwo historyczne) języki grupuje się w rodziny, które łączy wspólny przodek, natomiast typologia łączy różne, często bliżej niespokrewnione języki, w typy.
Język analityczny a. izolujący – język, w którym o funkcji gramatycznej i składniowej wyrazu nie decydują końcówki fleksyjne jak w językach fleksyjnych ani specjalne przyrostki jak w językach aglutynacyjnych, lecz pozycja danego wyrazu w zdaniu. W językach izolujących większość pojedynczych morfemów może być samodzielnymi wyrazami. Istnieją też języki analityczne, które wyrażają stosunki gramatyczne za pomocą luźnych morfemów w postaci form czasownika posiłkowego, przysłówków i przyimków.
Języki majańskie, także: języki maja, maja-kicze - jedna z ważniejszych rodzin językowych w Mezoameryce z największą liczbą użytkowników wśród języków autochtonicznych obu Ameryk. Językami majańskimi posługują się Majowie (tak współcześni, jak i z czasów historycznych) na terenach Meksyku, Gwatemali, Belize i Hondurasu. Wszystkie języki tej rodziny wywodzą się z używanego prawdopodobne 5000 lat temu prajęzyka, zwanego językiem proto-majańskim. Do rodziny tej zalicza się też klasyczny język majański, używany w okresie świetności cywilizacji Majów. Większość języków majańskich to ergatywne języki polisyntetyczne o szyku zdania VSO, posiadające spółgłoski ejektywne. Od czasu kolonizacji hiszpańskiej do zapisu języków majańskich używa się alfabetu łacińskiego, aktualnie w konwencji proponowanej przez Academia de Lenguas Mayas de Guatemala (ALMG)
Język mohawk – język plemienia Mohawków, używany w Kanadzie i USA (m.in. północna część stanu Nowy Jork). Należy do rodziny języków irokeskich. Posiada trzy główne dialekty: zachodni, centralny i wschodni.
Aglutynacyjność (dosł. sklejanie) – w językoznawstwie proces morfologiczny polegający na stosowaniu różnego rodzaju afiksów, określających funkcję składniową wyrazu w wypowiedzeniu. Od końcówek fleksyjnych afiksy te odróżnia luźniejszy związek z rdzeniem wyrazu oraz ich częsta jednofunkcyjność – zazwyczaj określają one tylko jedną kategorię gramatyczną, co niesie za sobą konieczność jednoczesnego dodawania do wyrazu wielu afiksów (np. tur. geliyorum = "idę", gdzie -iyor oznacza czas teraźniejszy, a -um pierwszą osobę).
Język baskijski (nazwy własne, zależnie od dialektu: euskara, euskera, eskuara, üskara) – język Basków zamieszkujących kilka prowincji na pograniczu Hiszpanii i Francji. Posługuje się nim dzisiaj ponad milion osób, z których ok. 90% mieszka w Hiszpanii.
Inkorporacja - zjawisko polegające na tworzeniu wyrazów złożonych zawierających orzeczenie i dopełnienie lub okolicznik. Możliwa jest inkorporacja zaimków, a także rzeczowników. Inkorporacja jest szczególnie częsta w językach polisyntetycznych, ale jej obecność w danym języku nie przesądza o jego polisyntetycznym charakterze. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
