Jack Williamson - Polski Serwis Naukowy

John "Jack" Stewart Williamson (ur. 29 kwietnia 1908, zm. 10 listopada 2006) - amerykański pisarz science fiction.

Williamson spędził dzieciństwo w zachodnim Teksasie w ubogiej rodzinie rolniczej. Później jego rodzina przeprowadziła się do Nowego Meksyku. Jack był samoukiem, spędzającym dużo czasu w bibliotece. Jako młodzieniec odkrył czasopismo "Amazing Stories" i w wieku 20 lat opublikował swoje pierwsze opowiadanie science fiction. W latach 30. był już znanym wśród fanów fantastyki pisarzem - jego fanem był m.in. nastoletni Isaac Asimov. Sukces finansowy osiągnął jednak dopiero wiele lat później. W czasie II wojny światowej służył w USAAF jako meteorolog.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Robot – mechaniczne urządzenie wykonujące automatycznie pewne zadania. Działanie robota może być sterowane przez człowieka, przez wprowadzony wcześniej program, bądź przez zbiór ogólnych reguł, które zostają przełożone na działanie robota przy pomocy technik sztucznej inteligencji. Roboty często zastępują człowieka przy monotonnych, złożonych z powtarzających się kroków czynnościach, które mogą wykonywać znacznie szybciej od ludzi. Domeną ich zastosowań są też te zadania, które są niebezpieczne dla człowieka, na przykład związane z manipulacją szkodliwymi dla zdrowia substancjami lub przebywaniem w nieprzyjaznym środowisku.

Kilka jego utworów powstało we współpracy z Frederikiem Pohlem. Williamson w wieku 56 lat zrobił doktorat, a następnie wykładał na uniwersytecie w Nowym Meksyku, nie zaprzestając pracy pisarskiej. Na emeryturze pełnił funkcję prezesa Amerykańskiego Stowarzyszenia Autorów Science Fiction.

Siły Powietrzne Armii Stanów Zjednoczonych (United States Army Air Forces – USAAF) to istniejąca w latach 1941-1947 formacja zbrojna wchodząca w skład Armii Stanów Zjednoczonych. W 1947 została wyodrębniona i stała się samodzielną formacją, co wiązało się ze zmianą nazwy na Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych (USAF).

Nowy Meksyk (ang. New Mexico, hisz. Nuevo México) – stan na południowym zachodzie USA. Od zachodu graniczy z Arizoną, od północy z Kolorado od wschodu z Oklahomą i Teksasem.

Najbardziej znanym opowiadaniem Williamsona jest Z założonymi rękami, ostrzegające przed światem, gdzie życie stało się zbyt łatwe. W opowiadaniu tym po raz pierwszy pojawiły się humanoidalne roboty zwane po prostu humanoidami, pojawiające się później w wielu innych utworach Williamsona.

Fantastyka naukowa (science fiction) – gatunek literacki lub filmowy, a także gry komputerowe o fabule osnutej na przewidywanych osiągnięciach nauki i techniki oraz ukazującej ich wpływ na życie jednostki lub społeczeństwa. Razem z fantasy i horrorem, fantastyka naukowa zaliczana jest do fantastyki.

Humanoid – każdy byt, którego kształt ciała przypomina ludzkie. Termin obejmuje więc ssaki naczelne jak i mityczne istoty czy sztuczne organizmy (androidy), szczególnie w kontekście fantastyki naukowej i fantastyki baśniowej.

Wybrane utwory

Powieści

The Legion of Space, 1934

Darker Than You Think, 1948

Humanoidy (The Humanoids, 1949; wyd. polskie: Beta Books 1991)

Undersea Quest, 1954 (z Fredem Pohlem)

Undersea Fleet, 1955 (z Fredem Pohlem)

Undersea City, 1958 (z Fredem Pohlem)

The Humanoid Touch, 1980

Terraforming Earth, 2001

The Stonehenge Gate, 2005

Opowiadania

Z założonymi rękami (With Folded Hands; wyd. polskie: Droga do science fiction. Od Wellsa do Heinleina, Alfa 1986)

Świetlikowe drzewo (The Firefly Tree; wyd. polskie: To, co najlepsze w SF, tom 3., Zysk i S-ka 2001)

Legion umarłych (The Legion of Time; wyd. polskie: Legion umarłych, Alfa 1993)

Ostatni Ziemianin (After World's End; wyd. polskie: Legion umarłych, Alfa 1993)

Bibliografia

Legion science fiction. W: James Gunn: Droga do science fiction. Od Wellsa do Heinleina. Warszawa: Alfa, 1986, s. 340-1. ISBN 83-7001-138-1.