Jadwiga Wajsówna - Polski Serwis Naukowy

Jadwiga Wajsówna (ur. 30 stycznia 1912 w Pabianicach, zm. 1 lutego 1990 tamże, po mężu Grętkiewiczowa, a następnie Marcinkiewiczowa), polska lekkoatletka, medalistka olimpijska.

Życiorys

Zawodniczka Sokoła Pabianice (1926-1936), Boruty Zgierz (1937-1939), DKS Łódź (1945-1948) i ŁKS Łódź (1949-1958).

Uprawiała wiele konkurencji lekkoatletycznych, ale największe sukcesy odniosła w rzucie dyskiem. Trzykrotnie reprezentowała Polskę w tej konkurencji na olimpiadach, zawsze zajmując miejsce w ścisłej czołówce. W Los Angeles 1932 zdobyła brązowy medal wynikiem 38,74 m. Na następnej olimpiadzie w Berlinie 1936 została srebrną medalistką z wynikiem 46,22 m – tym rezultatem poprawiła własny rekord Polski, który został pobity dopiero 20 lat później. Jeszcze przed wojną w grudniu 1938 wyszła za mąż za Franciszka Grętkiewicza. Po wojnie w Londynie 1948 zajęła 4. miejsce (41,92 m).

Plebiscyt Przeglądu Sportowego na najlepszego polskiego sportowca roku — plebiscyt mający na celu wyłonienie najlepszego sportowca danego roku kalendarzowego w Polsce, wymyślony i organizowany przez redakcję Przeglądu Sportowego. Faktycznie jest to wybór 10 najlepszych polskich zawodników (pod uwagę brane są zarówno kobiety, jaki i mężczyźni we wszystkich dyscyplinach), z których jeden zostaje uznany za sportowca roku. Pierwsza edycja konkursu została przeprowadzona w 1926, a wygrał ją Wacław Kuchar. Od tego czasu plebiscytu nie organizowano jednak regularnie, bowiem w latach 1939-1947 (z uwagi na wybuch II wojny światowej) oraz w roku 1953 (względy organizacyjne) wyboru nie dokonywano. W pozostałych latach miał on zwykle taką samą formułę:

Miejski Klub Piłkarski Boruta Zgierz - polski klub piłkarski założony w 1995 roku. Obecnie występuje w IV lidze (grupa łódzka). W klubie występował między innymi Grzegorz Krysiak, Tomasz Kłos, Jacek Płuciennik oraz aktor Maciej Kozłowski.

Zwyciężyła w rzucie dyskiem podczas IV Światowych Igrzysk Kobiet w 1934 w Londynie (43,795). Na tych samych zawodach zajęła 4. miejsce w pchnięciu kulą (11,50). Startowała też w Mistrzostwach Europy w Oslo (1946), gdzie zdobyła brązowy medal w rzucie dyskiem (39,77 m) oraz zajęła 4. miejsce w pchnięciu kulą (11,65 m).

Pchnięcie kulą – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety pchają kulą ważącą 4 kg, młodzicy 5 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) – 6 kg, seniorzy – 7,26 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 40 stopni.

Skok wzwyż – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na odbiciu się (po wykonaniu rozbiegu) z jednej nogi i przeniesieniu całego ciała ponad poprzeczką zawieszoną na pionowych stojakach. Zawodnicy mają trzy próby na pokonanie danej wysokości. Po strąceniu poprzeczki istnieje możliwość przeniesienia pozostałych prób na następną wysokość. Trzy kolejne nieudane próby eliminują z konkursu.

Zdobyła wiele tytułów mistrzyni Polski:

rzut dyskiem: 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1945, 1946, 1947, 1948

pchnięcie kulą: 1934, 1935, 1936, 1937, 1945, 1947

skok wzwyż: 1933, 1935, 1936

skok w dal z miejsca: 1936, 1937.

Sześć razy była wicemistrzynią Polski:

rzut dyskiem: 1931

pchnięcie kulą: 1932, 1933

skok wzwyż: 1932, 1934, 1937

Jako pierwsza kobieta na świecie rzuciła dyskiem ponad 40 m. Ośmiokrotnie biła rekord świata w latach 1932-1934. Dziesięciokrotnie była rekordzistką Polski w rzucie dyskiem oraz trzy razy w pchnięciu kulą.

Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.

ŁKS Łódź, czyli Łódzki Klub Sportowy - polski wielosekcyjny klub sportowy z siedzibą w Łodzi. Działalność rozpoczął jesienią 1908, oficjalnie zarejestrowany na początku 1909.

Rekordy życiowe:

rzut dyskiem – 46,22

pchnięcie kulą – 12,24

skok wzwyż – 1,48

skok w dal z miejsca – 2,39

Kilkakrotnie była klasyfikowana w pierwszej dziesiątce Plebiscytu Przeglądu Sportowego na najlepszych sportowców Polski: 3. miejsce w 1932, 2. miejsce w 1933 i 1934, 4. miejsce w 1936 i 3. miejsce 1948.

X Igrzyska Olimpijskie odbyły się w 1932 roku w Los Angeles w Stanach Zjednoczonych. Żadne inne miasto nie starało się o organizację igrzysk. Imprezę te poprzedziła gigantyczna kampania reklamowa, która w połączeniu z wyjątkowym profesjonalizmem organizacyjnym przyniosła 1,3 mln dolarów zysku, a swoim poziomem organizacyjnym zaskoczyła zarówno zawodników, dziennikarzy, jak i kibiców. Specjalnie z okazji igrzysk wybudowano wioskę olimpijską, wyposażoną m.in. w punkty medyczne oraz odnowy biologicznej, a także miejsca rozrywki. Mieszkali w niej sami mężczyźni w ponad 500 domkach, kobiety zakwaterowano w miejskich hotelach. Każda ekipa miała do dyspozycji sztab tłumaczy i kucharzy. Mankamentem była jedynie niska frekwencja wśród samych uczestników, która spowodowana była głównie światowym kryzysem ekonomicznym oraz wysokimi kosztami podróży do Kalifornii.

Odznaczenia i wyróżnienia

Srebrny Krzyż Zasługi – dwukrotnie:

pierwsze nadanie – brak danych

drugie nadanie – 1937

Honorowe obywatelstwo Pabianic – 1936

Przypisy

W. Lipniacki, A. Miller: Od Aten do Melbourne 1896-1956. Warszawa: Sport i Turystyka, 1957, s. 162.
Janusz Waśko, Andrzej Socha: Athletics National Records Evolution 1912 – 2006. Zamość - Sandomierz: 2007, s. 283.
M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 97

Linki zewnętrzne

Sylwetka na stronie portalu olimpijskiego PKOl

Biografia na stronie PTTK Pabianice

Największe sukcesy i wyniki