Mufti Jakub Szynkiewicz

Jakub Szynkiewicz (ur. 16 kwietnia 1884 r. w Lachowiczach na Białorusi, zm. 1 listopada 1966 r. w USA) – muzułmański duchowny, teolog i tłumacz, od 1925 r. wielki mufti polskich muzułmanów.

Pochodził z osiadłej na Białorusi rodziny tatarskiej. W 1904 r. ukończył szkołę średnią w Mińsku, po czym studiował w Petersburgu nauki techniczne i orientalistykę. W 1925 r. obronił doktorat z filozofii na uniwersytecie w Berlinie. 28 października tego roku został wybrany wielkim muftim wszystkich muzułmanów w Polsce. Jego siedziba znajdowała się w Wilnie. W 1926 i 1932 r. uczestniczył dwukrotnie w obradach światowego kongresu muzułmańskiego w Egipcie i Jerozolimie. Nawiązał liczne kontakty międzynarodowe ze społecznościami muzułmańskimi innych krajów, np. w 1928 r. odwiedził środowiska muzułmańskie w Jugosławii i Bułgarii oraz odbył podróż do Turcji. W 1930 r. ponownie był w Egipcie, gdzie został przyjęty przez króla Fuada I. Stamtąd udał się na pielgrzymkę do Mekki i Medyny jako przedstawiciel polskich muzułmanów. W 1935 r. brał udział w europejskim kongresie muzułmańskim. Władał biegle kilkoma językami wschodnimi, w tym starotureckim. Dokonał tłumaczenia niektórych wersetów Koranu z arabskiego na polski i wydał je w 1935 r. pod tytułem "Wersety z Koranu". Doprowadził też do ostatecznego uregulowania statusu prawnego polskich muzułmanów. 21 kwietnia 1936 r. została ogłoszona ustawa o stosunku państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP, na czele którego stał mufti J. Szynkiewicz. Pod koniec lat 30. wysunął pomysł wybudowania w Warszawie meczetu, nie zrealizowanego z powodu ataku wojsk niemieckich na Polskę 1 września 1939 r. W okresie II wojny światowej podjął kolaborację z Niemcami. Od pocz. 1942 r. zabiegał u władz niemieckich o powołanie komitetów tatarskich na obszarze Okręgu Generalnego "Białoruś". Jesienią tego roku zorganizował w Mińsku swoje przedstawicielstwo. W marcu 1944 r. z jego inicjatywy powstał Związek Młodzieży Tatarskiej, który jednak nie zdołał rozwinąć szerszej działalności. Po zakończeniu wojny mufti J. Szynkiewicz wyjechał do Egiptu. Po zamachu stanu Gamala Abdela Nasera w 1952 r., przeniósł się do USA.

Był odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1936).

Przypisy

Bibliografia

"Kto był kim w II Rzeczypospolitej", red. Jacek Majchrowski, Warszawa 1994