|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: W nocy z poniedziałku na wtorek będzie można obserwować wysokie maksimum aktywności ciekawego roju Kwadrantydów - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.W dniach 28 grudnia - 12 stycznia możemy obserwo... Konsumenci chcą świeżej i bezpiecznej żywności wysokiej jakości. Ale w jaki sposób producenci mają stale spełniać te wymogi? Naukowcy z Niemiec opracowali nowy system oparty na technologii czujników metal-tlenek, dzięki której można sprawdzać jakość i bezpiecze... Praca w trybie zmianowym może być bardziej niebezpieczna dla naszego zdrowia niż dotychczas sądzono - według naukowców z Danii i Niemiec, których prace są finansowane ze środków unijnych. Wyjaśniają, że rozregulowanie wewnętrznego zegara biologicznego przez pracę ... 13 marca Studenckie Koło Naukowe Neuronauki organizuje Dzień Mózgu w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Jak zapowiadają organizatorzy, będzie można zobaczyć fale własnego mózgu, zrelaksować się z użyciem biofeedbacku, obejrzeć aparaturę pozwalającą sterować k... O materiałach z pamięcią kształtu opowie 10 listopada we Wszechnicy Polskiej Akademii Nauk dr hab. Elżbieta Pieczyska z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN.Specjalistka wyjaśni, jak materiał może pamiętać swój kształt i co to oznacza. Przypomni też, jak ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Jamgon Kongtrul Lodrö ThayeCzy wiesz że...? Gelug (Transliteracja Wyliego dge lugs pa; nazwa po tybetańskim oznacza system szlachetności) - jedna z czterech głównych tradycji (szkół, obrządków) buddyzmu tybetańskiego nauczających hinajanę, mahajanę i wadżrajanę. Tradycja również nazywana jest "Nową Kadampą" ze względu na to, że rdzeniem jej nauk są przekazy tradycji kadam, jest również zwana jako tradycja "Gandenpa" ponieważ pierwszym jej klasztorem był klasztor o nazwie Ganden założony w 1409 przez Tsongkhapę, a zwierzchnicy gelugpy to Ganden Tripowie pochodzący właśnie z tego klasztoru (obecnie klasztor Ganden funkcjonuje również na uchodźstwie w Indiach). Wyznawcami tradycji zwie się również żółtymi czapkami ze względu na charakterystyczne ceremonialne nakrycia głowy oznaczające rangę w edukacji monastycznej. Ningma (རྙིང་མ་; transliteracja Wyliego: rnying ma) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Tradycja ta uznawana jest za pierwszą tradycję buddyzmu tybetańskiego. Wadżrabhajrawa (skt. यमान्तक Wadżra-przerażliwy, tybetański གཤིན་རྗེ་གཤེད་ Dzordże Shinjeshe, Transliteracja Wyliego: rDorje Gshin-rje-gshed), inna nazwa Jamantaka - gniewna forma Buddy należąca do nauk tantr Jogi Najwyższej buddyzmu tybetańskiego zwanych z sanskrytu jako Maha Anuttara Joga Tantra. Dziamgon Kongtrul Lodro Thaje ( język angielski: Jamgon Kongtrul Lodrö Thaye, wylie: 'jam mgon kong sprul blo gros mtha' yas, ur. 1813 Kham; zm. 1899 roku) — uczony, uważany za odnowiciela współczesnego buddyzmu tybetańskiego, pierwszy z linii Kongtruli tradycji Kagju zwany również Dziamgonem Kongtrulem Wielkim. Termy (język tybetański gter-ma) – nauki buddyzmu tybetańskiego zwane "Ukrytymi Skarbami". Są to ukryte w Tybecie, Bhutanie i rejonach sąsiadujacych w VII w. przez wielkich mistrzów dzogczen i wadżrajany "skarby" zawierająca przede wszystkim teksty buddyjskich nauk, relikwie, przedmioty rytualne, a w szczególności opisy i instrukcje tantr tzw. starożytnego przekazu (ningma) Maha Jogi, Anu Jogi i Ati Jogi z linią przekazu w osobie ich odkrywcy tj. tertona.
Rime (Wylie: ris med - etymologicznie ris - granica, podział, med - bez, pozbawiony) to "ekumeniczny" ruch, który został zapoczątkowany w XIX wieku w Tybecie przez kilku wielkich mistrzów medytacji z trzech starszych szkół buddyzmu tybetańskiego: Sakja, Ningma i Kagyu. Był współtwórcą i czołowym reprezentantem ujęcia Rime, który w szczególności zebrał, usystematyzował w ramach spójnego i kompleksowego encyklopedycznego podejścia nauki niemal wszystkich linii przekazu tantr tradycji Ningma, Sakja, Kagju, Dzionang, Gelug, uwzględniając nawet religię Bon. Ponadto wielki mistrz i dzierżawca w szczególności przekazów tantr Jogi Najwyższej oraz Dzogczen. Jego obszerne i wnikliwe "encyklopedie" głównie związane ze Skarbnicą Wiedzy Encyklopedycznej oraz Skarbnicą Drogocennych Term, obejmują oprócz wiedzy teoretycznej również przekazy praktyk kluczowe dla edukacji współczesnych mistrzów tantrycznych różnych tradycji, a ze względu na obecne tłumaczenia na język angielski są przełomowe dla zrozumienia buddyzmu tybetańskiego również na Zachodzie. Dzogczen ( རྫོགས་ཆེན་ , wylie: rdzogs chen, skrót słowa tybetańskiego dzog pa czen po) - kompletny system nauk i praktyk w buddyzmie, związany z Wadżrajaną, prowadzący do oświecenia, obecny szczególnie w szkole Ningma buddyzmu tybetańskiego i przedbuddyjskiej tradycji Bon (Yungdrung Bon)
Longczenpa (wylie. klong chen pa) - (1308-1364), Longczen Rabdziam, znany również jako Drime Yzer, był jednym z najbardziej znakomitych uczonych i mistrzów tradycji Ningma oraz odnowicielem Dzogczen. Ze względu na jego wkład dla historii Buddyzmu w Tybecie jest uważany obecnie wraz z Tsongkhapą i Sakja Panditą za główną postać Buddyzmu tybetańskiego, która jest niczym emanacją Mandziuśriego. Był autorem około 200 znamienitych dzieł, wśród których najbardziej znanymi są "Siedem Skarbnic" i "Trzy Trylogie" o tematyce Hinajany, Mahajany i Wadżrajany w ramach dziewięciu "pojazdów" przekazu "starożytnego (Ningma)". Longczenpa jest kluczową postacią obecnego pełnego przekazu nauk Dzogczen, gdyż był spadkobiercą Kumaradży, od którego posiadł pełny przekaz linii Wima Nyinthig Wimalamitry, a jako reinkarnacja Pema Lédrel Tsal posiadł pełen przekaz Khandro Nyinthig Padmasambhawy oraz oba te przekazy połączył w jeden system i skomponował do tego m.in. trzynastotomowy zbiór o nazwie Nyingtik Yabshyi (tłum. Cztery Działy Nyinthig, wylie. snying thig ya bzhi) oraz kompilację o nazwie Zabmo Yangtik, w której zawarte są dogłębne instrukcje z Wima i Khandro Nyinthig. Wykaz głównych dzieł Dziamgona Kongtrula WielkiegoSkarbnica Wiedzy EncyklopedycznejSkarbnica Wiedzy Encyklopedycznej (wylie. shes bya kun la khyab pa’i mdzod) to dzieło "magnum opus" obejmujące pełen zakres buddyjskiej filozofii, praktyki i historii, które dzieli się na następujące księgi: Dziamgon Kongtrul - wielki nauczyciel buddyzmu tybetańskiego, mający istotne znaczenie dla historii, teorii i praktyk wszystkich jego tradycji, którego linia związana jest przede wszystkim z tradycją Kagju poprzez następujących tulku:
•Księga pierwsza: ang. Myriad Worlds (Snow Lion, 2003. ISBN 1-55939-188-X)
Część pierwsza: ang. The Cosmology of Mahayana
Część druga: ang. Our Universe according to Hinayana and Mahayana
Część trzecia: ang. Space and Time in the Kalachakra
Część czwarta: ang. The Causes of Samsara
•Księga druga: ang. The Advent of the Buddha (parts 2, 3, and 4 forthcoming)
Część pierwsza: ang. The Teacher’s Path to Awakening
Część druga: ang. The Buddha’s Enlightenment
Część trzecia: ang. The Buddha’s Twelve Deeds
Część czwarta: ang. Enlightenment’s Bodies and Realms
•Księga trzecia: ang. The Buddha’s Doctrine—The Sacred Teachings
Część pierwsza: ang. What Are the Sacred Teachings?
Część druga: ang. Cycles of Scriptural Transmission
Część trzecia: ang. Compilations of the Buddha’s Word
Część czwarta: ang. Origins of the Original Translations’ Ancient Tradition (Nyingma)
•Księga czwarta: ang. Buddhism’s Spread Throughout the World
Część pierwsza: ang. Buddhism’s Spread in India
Część druga: ang. How Buddhist Monastic Discipline and Philosophy Came to Tibet
Część trzecia: ang. Tibet’s Eight Vehicles of Tantric Meditation Practice
Część czwarta: ang. The Origins of Buddhist Culture
•Księga piąta: ang. Buddhist Ethics (Snow Lion, 2003. ISBN 1-55939-191-X)
Część pierwsza: ang. The Qualities of the Spiritual Teacher and Student
Część druga: ang. Vows of Personal Liberation
Część trzecia: ang. Commitments of Bodhicitta
Część czwarta: ang. Vows of Secret Mantra
•Księga szósta: ang. The Topics for Study
Część pierwsza: ang. A Presentation of the Common Fields of Knowledge and Worldly Paths
Część druga: ang. The General Topics of Knowledge in the Hinayana and Mahayana
Część trzecia: ang. Frameworks of Buddhist Philosophy (Snow Lion, 2007. ISBN 1-55939-277-0)
Część czwarta: ang. Systems of Buddhist Tantra (Snow Lion, 2005. ISBN 1-55939-210-X)
•Księga siódma: ang. The Training in Higher Wisdom
Część pierwsza: ang. Gaining Certainty about the Keys to Understanding
Część druga: ang. Gaining Certainty about the Provisional and Definitive Meanings in the Three Turnings of the Wheel of Dharma, the Two Truths and Dependent Arising
Część trzecia: ang. Gaining Certainty about the View
Część czwarta: ang. Gaining Certainty about the Four Thoughts that Turn the Mind
•Księga ósma: ang. The Training in Higher Meditative Absorption (Samadhi)
Część pierwsza: ang. Shamatha and Vipashyana;
Część druga: ang. The Stages of Meditation in the Cause-Based Approaches (forthcoming)
Część trzecia: ang. The Elements of Tantric Practice (Snow Lion, 2008. ISBN 155939305X)
Część czwarta: ang. Esoteric Instructions, A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana (Snow Lion, 2008. ISBN 1-55939-284-3)
•Księga dziewiąta: ang. An Analysis of the Paths and levels to Be Traversed (forthcoming)
Część pierwsza: ang. The Paths and Levels in the Cause-Based Dialectical Approach
Część druga: ang. The Levels and Paths in the Vajrayana
Część trzecia: ang. The Process of Enlightenment
Część czwarta: ang. the Levels in the Three Yogas
•Księga dziesiąta: ang. An Analysis of the Consummate Fruition State (forthcoming)
Część pierwsza: ang. the Fruition in the Dialectical Approach
Część druga: ang. The More Common Attainment in the Vajrayana
Część trzecia: ang. The Fruition in the Vajrayana
Część czwarta: ang. The Fruition State in the Nyingma School
Sarma - tybetańska nazwa oznaczająca "Nowy przekaz" nauk buddyzmu w Tybecie i regionach sąsiednich, odnosząca się do rozkwitu i odnowienia buddyzmu tybetańskiego zapoczątkowanego w XI wieku. Nazwa ta w szczególności oznacza trzy współczesne najnowsze główne tradycje buddyzmu tybetańskiego sakja, kagju i gelug oraz pomniejszą tradycję dzionang powstałej na bazie sakja i przekazów tantry kalaczakra. W XI w. pojawiło się w Tybecie wielu wielkich uczonych i tłumaczy, którzy przenieśli nauki i praktyki buddyjski z końcowego okresu rozwoju buddyzmu w Indiach na grunt tybetański. Zaczęły docierać w szczególności nowe nauki tantr za sprawą takich wybitnych nauczycieli jak hinduski mistrz Atisza, które dały początek szkole kadam i późniejszej nowelizacji tej szkoły w gelug, Drokmi Tłumacz, którego nauki ugruntowały statut szkoły sakja oraz Marpa Tłumacz, którego nauki dały początek szkole kagju. W tym samym czasie zaczęto odkrywać ukryte skarby (tzw. termy) z zaginionymi naukami czasów Padmasambhawy, a tradycję tych wcześniejszych od sarma nauk, w odróżnieniu od nich, powszechnie nazywać jako ningma, czyli "starożytna tradycja". BibliografiaZobacz teżTrzech największych reformatorów buddyzmu tybetańskiego: Sakja Pandita Kunga Gyeltsen, Kunga Gylatshan Pal Zangpo (1182–1251 r. n.e.) - wielki tybetański przywódca duchowy, jeden z najbardziej wpływowych buddyjskich uczonych oraz scholastyków.
Bon ( bön język tybetański: བོན་ wylie: bon, wymowa: pʰø̃̀(n) ) – starożytna tybetańska tradycja religijna, istniejąca przed buddyzmem tybetańskim, po prześladowaniach ze strony buddystów trwających wiele wieków, współcześnie z nim koegzystująca.
Czy wiesz że...? beta Kham (język tybetański: ཁམས transliteracja Wyliego: Khams; język chiński: 康巴; pinyin: Kāngbā) – historyczny region we wschodnim Tybecie. Obszar ten zamieszkiwany jest przez 14 różnych grup etnicznych, spośród których największą są Khampowie, posługujący się językiem spokrewnionym z tybetańskim.
Kagyu, Kagyupa – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego, która zawiera m.in. przekaz nauk Buddyzmu Diamentowej Drogi (Wadżrajany). Dzieli się na kilka szkół o wspólnym rodowodzie i zbliżonych naukach, z których największą stanowi obecnie szkoła Karma Kagyu.
Transliteracja Wyliego – najczęściej stosowana transliteracja języka tybetańskiego, zaprezentowana przez tybetologa Turella Wyliego (1927 - 1984) w 1959. Została przystosowana do klawiatury standardowej maszyny do pisania, dlatego nie wymaga stosowania znaków diakrytycznych.
Dzionang lub Dzionangpa (język tybetański: ཇོ་ནང་; transliteracja Wyliego: Jo-nang; język chiński: 觉囊) - szkoła buddyzmu tybetańskiego, która stała się szeroko znana w Tybecie w XIII wieku. Korzenie przekazu tej szkoły w Tybecie sięgają XII wieku i nauk mistrza Jumo Mikjo Dordże, ale znana stała się dzięki aktywności mistrza Dolpopy (transliteracja Wyliego: Dol-po-pa Shes-rab Rgyal-mtshan; 1292-1361 r.n.e.), który wcześniej praktykował w szkole sakja oraz Tāranātha (1575–1634 r.n.e).
Jidam (transliteracja Wyliego: yi dam; sanskryt. iṣṭadevatā) – jeden z trzech korzeni praktyki do oświecenia poprzez buddyzm; charakterystyczna dla wadżrajany metoda praktyki w której występuje medytacyjne skupienie na postać manifestacji buddy (lub mahasiddhy np. Padmasambhawy) wybieranej na podstawie indywidualnie wybranej tantry lub termy i bezpośredniego przekazu autentycznego mistrza (język tybetański: lama) odpowiednio do możliwości i zdolności adepta wadżrajany.
Buddyzm tybetański (określany też jako lamaizm, choć nazwa ta bywa odbierana jako pejoratywna i jest merytorycznie niesłuszna) – odmiana buddyzmu, która jest główną religią Tybetu i jego regionów sąsiadujących (np. Bhutan, Nepal, Sikkim i Ladakh) od czasu ustanowienia jej jako religii państwowej przez króla Trisong Decena, który panował w Tybecie w okresie od 755 do 797 r. n.e. oraz główną religią Mongolii i jej regionów sąsiadujących (np. Buriacja i Kałmucja).
Sutra (sans. सूत्र, sūtra; pali sutta, co znaczy księga lub pismo; chiń. jing 經; kor. kyǒng 경; jap. kyō; wiet. kinh; tyb. Mdo མདོ) to nazwa religijnych ksiąg buddyjskich lub hinduskich. W buddyzmie sutry zawierają nauki Buddy: jego wykłady, dyskusje z uczniami i słuchaczami. W hinduizmie termin sutra oznacza mniej więcej aforyzm i odnosi się do mądrości wyrażonej w zwięzły sposób. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |