Jan Abezier - Polski Serwis Naukowy

Jan Abezier (zm. 11 lutego 1424), biskup warmiński, autor.

Mieszczanin z Torunia. Był proboszczem w Lidzbarku Warmińskim i kanonikiem kapituły warmińskiej. 8 czerwca 1415 został wybrany przez kapitułę na biskupa warmińskiego, jako następca Henryka Vogelsanga.

Sprzyjał zakonowi krzyżackiemu. Uczestniczył w Soborze w Konstancji, poparł tam Krzyżaków w sporze z Władysławem Jagiełłą. Brał udział w wielu negocjacjach politycznych między królem polskim i zakonem, jako reprezentant strony krzyżackiej; m.in. podpisał się pod aktem pokoju w Mielnie (27 września 1422).

Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Aktualnie stolica powiatu, gminy miejskiej i gminy wiejskiej.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Jako zwierzchnik diecezji działał w trudnych czasach. Przejmował ziemię wyczerpaną wojnami 1410 i 1414, a życzliwość okazywana zakonowi krzyżackiemu nie szła w parze z pokojowym nastawieniem Krzyżaków, m.in. wielki mistrz uzurpował sobie prawa sądowe wobec rady miasta Braniewa. Dodatkowo nieobecność biskupa w pierwszych latach sprawowania urzędu (tj. podczas pobytu w Konstancji) spowodowała znaczne rozluźnienie dyscypliny duchowieństwa i kapituł. Dla zaprowadzenia porządku Abezier przyjął na ziemiach biskupich ordynacje krajowe zakonu krzyżackiego (z 1418 i 1420), regulujące sprawy rzemiosła, handlu i służby, a także obostrzył przepisy dotyczące święcenia niedziel i świąt kościelnych.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Warmia lub Warmija (pruskie Wormjan – czerwona ziemia, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, Warmia, niem. Ermland lub Ermeland) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².

W ostatnich latach życia stosunki biskupa z Krzyżakami uległy pogorszeniu, w 1422 Abezier udał się nawet ze skargą na wielkiego mistrza Paula von Russdorfa do papieża, nie dotarł jednak do celu podróży; został w Toruniu przekonany do zmiany decyzji i zawrócił.

Pobyt na Soborze w Konstancji biskup wykorzystał m.in. na zakup na potrzeby diecezji wielu dzieł ojców Kościoła oraz klasyków. Na czas jego urzędowania przypada również praca pierwszego na Warmii biskupa pomocniczego. Pod nieobecność Abeziera w latach 1415-1416 zarządzał diecezją Jan Kaldeborn.

Biskupi pomocniczy warmińscy - uzupełnienie listy biskupów warmińskich, uwzględniające biskupów pomocniczych i koadiutorów diecezji (od 1992 archidiecezji) warmińskiej.

Braniewo (dawniej Braunsberga, niem. Braunsberg) – miasto gminne w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego. Miasto położone jest na Równinie Warmińskiej, nad rzeką Pasłęką.

Następcą Jana Abeziera na stolicy biskupiej był Franciszek Kuhschmalz.