Jan Bojankowski - Polski Serwis Naukowy

Jan Feliks Antoni Bojankowski (ur. 24 czerwca 1832 w Grójcu, zm. 11 września 1870 w Łodzi) – polski architekt, pierwszy, od 1864 architekt miejski Łodzi.

Nauka i praca zawodowa

W 1852 ukończył gimnazjum realne w Warszawie, a w 1856 Szkołę Sztuk Pięknych w Warszawie na Oddziale Architektury. W 1858 uzyskał patent budowniczego I klasy co pozwoliło mu pracować przy budowie kościoła w Łukszach, a następnie, po 1860, przy kolei warszawsko-terespolskiej.

Karol Gottlob Anstadt (ur. 13 marca 1801 w Plauen w Saksonii, zm. 9 stycznia 1874 w Łodzi), niemiecki przedsiębiorca, przybył do Polski w latach trzydziestych XIX wieku.

Browar Nr 1 w Łodzi – browar przemysłowy w Łodzi założony w 1867 roku przez Karola Gottloba Anstadta. Zakład należy do przedsiębiorstwa Browary Łódzkie S.A.

19 lutego 1864 (według K. Stefańskiego.) został budowniczym miejskim w Łodzi, lecz nominację uzyskał dopiero w 1866 po złożonym rok wcześniej egzaminie i otrzymaniu uprawnień budowniczego II klasy. Projektował liczne budynki przemysłowe i domy mieszkalne, obowiązki służbowe obejmowały też zadania inżynieryjne i porządkowe. Posiadał tak znaczny zakres tych obowiązków, że zarówno on jak i jego następcy do 1914 (Hilary Majewski czy Franciszek Chełmiński) ze względu na brak czasu, mieli małe możliwości w ramach służbowych zajęć realizowania planów budowlanych. . Dlatego niezwykle trudno jest określić jego właściwy dorobek twórczy. Nie jest pewne, które budowle stawiał według własnych planów, a których wznoszenie jedynie nadzorował w ramach obowiązków służbowych.

Grójec – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie grójeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grójec i powiatu grójeckiego nad rzeką Molnicą (dopływ Jeziorki).

Zygmunt Jarociński (vel Szmul Jarociński) (ur. 1 maja 1824 r. w Łasku, zm. 16 kwietnia 1909 r. w Łodzi) przemysłowiec i filantrop. Karierę zaczynał w roku 1850 od otworzenia ręcznej tkalni wyrobów wełnianych. W 1889 roku wybudował przy ul. Targowej 44/46 (28/30) fabrykę wyrobów bawełnianych i wełnianych. Był inicjatorem wybudowania szkoły zawodowej Talmud Tora przy ul. Pomorskiej 46/48. Był członkiem i udziałowcem Towarzystwa Kredytowego m. Łodzi, prezesem rady Łódzkiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, prezesem zarządu Łódzkiego Towarzystwa Gazowego.

Zmarł przedwcześnie, nim miasto weszło w okres najbardziej intensywnego rozwoju. .

Dorobek twórczy

Największą z zachowanych znanych jego budowli jest

browar Karola Anstadta (1866) przy ul. Średniej (obecnie ul. Pomorska), .

a z mniejszych obiektów

farbiarnia J. Bothke przy Piotrkowskiej 212,

farbiarnia dla J. Heinzla przy ul. Piotrkowskiej 72,

część przędzalni Jakuba Petersa (1869) oraz

domy "familijne" (1865-1866) dla robotników fabryki Karola W. Scheiblera na Wodnym Rynku (obecnie Plac Zwycięstwa, 6 piętrowych domów, później podwyższonych),

oficyny mieszkalne i budynki przemysłowe dla C. Söderstroma,

budynki przemysłowe dla J. Botke, E. Hentschla, J. Petersa, K. Scheiblera,

dom Z. Jarocińskiego przy ul. Nowomiejskiej i szereg innych domów mieszkalnych.

Zobacz też

Kalendarium historii Łodzi

Browar Nr 1 w Łodzi

Przypisy

Stefański Krzysztof, Jak zbudowano przemysłową Łódź. Architektura i urbanistyka miasta w latach 1821-1914, Łódź, 2001, s. 94
Stefański Krzysztof, Jak zbudowano przemysłową Łódź. Architektura i urbanistyka miasta w latach 1821-1914, Łódź, 2001, s. 94
Stefański Krzysztof, Ludzie, którzy zbudowali Łódź. Leksykon architektów i budowniczych miasta (do 1939 r.), Łódź, 2009, s. 33
Strzałkowski Jacek, Architekci i budowniczowie w Łodzi do 1944 r. Łódź 1997 s. 48

Bibliografia

Strzałkowski Jacek,Architekci i budowniczowie w Łodzi do 1944 r. Łódź ,1997 s. 48;

Stefański Krzysztof, Jak zbudowano przemysłową Łódź. Architektura i urbanistyka miasta w latach 1821-1914, Łódź, 2001;

Stefański Krzysztof, Ludzie, którzy zbudowali Łódź. Leksykon architektów i budowniczych miasta (do 1939 r.), Łódź, 2009, s. 33;

Łoza Stanisław, Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa, 1954;

Rynkowska Anna, Ulica Piotrkowska, Łódź, 1970.