Jan Dobraczyński - Polski Serwis Naukowy

grób Jana Dobraczyńskiego na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Jan Dobraczyński, ps. literackie i dziennikarskie: Eugeniusz Kurowski, j.d., J.D. (ur. 20 kwietnia 1910 w Warszawie, zm. 5 marca 1994 tamże) – polski pisarz i publicysta, uczestnik kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego, generał brygady, poseł na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej I i IX kadencji, działacz katolicki współpracujący z władzami PRL.

Narodowy socjalizm (z pewnymi elementami wewnętrznej polityki . Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945. Ideologami narodowego socjalizmu byli: Adolf Hitler (Mein Kampf) oraz Alfred Rosenberg i Joseph Goebbels.
Prosto z Mostu. Tygodnik literacko-artystyczny - tygodnik publicystyczno-kulturalny wydawany w latach 1935-1939 w Warszawie przez Stanisława Piaseckiego, który był także jego redaktorem naczelnym; w latach 1931-1935 ukazywał się jako niedzielny dodatek kulturalny do związanego z ONR dziennika ABC.

Życiorys

Urodził się 20 kwietnia 1910 w Warszawie w rodzinie inteligenckiej, był synem Ludwika Dobraczyńskiego, urzędnika, i Walerii z Markiewiczów. Uczęszczał do Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Warszawie, Gimnazjum im. Joachima Lelewela i Gimnazjum im. Adama Mickiewicza, gdzie w 1928 zdał maturę. Następnie studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, po roku przeniósł się jednak do Wyższej Szkoły Handlowej, którą ukończył w 1932. W czasie studiów związał się z chrześcijańską organizacją studencką Iuventus Christiana i jej czasopismem "Iuventus Christiana", w którym debiutował (1934) i z którym związany był do 1936. Po studiach zatrudnił się na krótko jako urzędnik Wydziału Opieki Społecznej Urzędu Miejskiego, w 1935 przeniósł się jednak do Lublina, gdzie pracował w Międzykomunalnym Związku Opieki Społecznej. W tym samym roku ożenił się z Danutą Kotowicz.

Stan wojenny - jeden ze stanów nadzwyczajnych, polegający na przejęciu administracji przez wojsko. Stan wojenny może być wprowadzony przez rząd danego kraju w celu przywrócenia porządku publicznego w wypadku takich zdarzeń jak zamach stanu czy w celu zdławienia opozycji politycznej.
Powstanie chochołowskie z 21 lutego 1846 roku (w gwarze "poruseństwo") – wystąpienie zbrojne górali z Chochołowa, Cichego, Dzianisza i Witowa, skierowane przeciwko władzom austriackim, znane w historii również pod nazwą "insurekcji pod Tatrami". Zorganizowane zostało przez Jana Kantego Andrusikiewicza (nauczyciela i organistę), Juliana Goslara (poetę), oraz księży, którymi byli: wikary z Chochołowa Józef Kmietowicz i wikary z Poronina Michał Głowacki.

W czasie pobytu w Lublinie prowadził wykłady zlecone dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Współpracował też z wydawanym na KUL miesięcznikiem "Prąd". W okresie tym związał się z ruchem narodowym, był członkiem Stronnictwa Narodowego. Został członkiem Zrzeszenia Pisarzy Katolickich. Pisał wtedy dla prasy katolickiej i narodowej, w kojarzonym z ONR ABC piśmie kulturalnym "Prosto z Mostu" (w latach 1936–1939), w "Myśli Narodowej" (w latach 1936–1939) i poznańskiej "Kulturze" (w latach 1937–1939). W 1938 powrócił do Warszawy, gdzie objął posadę referenta w Stowarzyszeniu Kupców Polskich.

Związek Literatów Polskich (ZLP) – związek zrzeszający pisarzy i twórców literackich założony przez Stefana Żeromskiego. Powstał 14 maja 1920 w Warszawie ustanowiony podczas Zjazdu Literatów Polskich.
Stowarzyszenie Kultury Europejskiej (SEC) - stowarzyszenie powstałe w 1950 roku w Wenecji. Zajmuje się promocją obecności najlepszych przykładów kultury europejskiej w Polsce i polskiej w Europie. Stara się wprowadzać treść ekumenizmu religijnego i laickiego w trudne racje integracji kontynentu europejskiego.

Walczył w kampanii wrześniowej, służąc w 2. Pułku Strzelców Konnych. W czasie okupacji hitlerowskiej przebywał w Warszawie, pracował (od 1941) w Wydziale Opieki Społecznej Zarządu Miejskiego. Od grudnia 1939 był współredaktorem pisma "Walka", organu prasowego NOW i Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego (którego był członkiem) oraz dodatku do "Walki" "Żołnierz Wielkiej Polski". "Walkę" założył w grudniu 1939 razem ze Stanisławem Piaseckim. Inne czasopisma, które redagował w czasie okupacji, to "Sprawy Narodu" – jako kierownik działu kulturalnego 1943–1944, "Głos Ojczyzny" – pismo skierowane do Polaków wywiezionych do Niemiec. Współpracował też z czasopismami "Prawda" i "Prawda Młodych" (1942-1944). Był współpracownikiem Żegoty. Jako oficer NOW i AK brał udział w powstaniu warszawskim, początkowo jako oficer sztabu Grupy "Północ" na Starym Mieście – kierował wtedy oddziałem Biura Informacji i Propagandy (BiP) Armii Krajowej. Po likwidacji Grupy "Północ" od 6 września kierował BiP-em na Mokotowie. Redagował też "Komunikat informacyjny" BIP. Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Po kapitulacji przebywał w niemieckich obozach jenieckich w Bergen-Belsen, a następnie w Grossborn i Sandbostel.

François Mauriac (ur. 11 października 1885 w Bordeaux, zm. 1 września 1970 w Paryżu) – francuski pisarz zaliczany do największych pisarzy katolickich XX wieku.
Miasteczko – polski czarno-biały film obyczajowy z 1958 roku, w reżyserii Romualda Drobaczyńskiego, Juliana Dziedziny i Janusza Łęski. Pierwowzorem scenariusza do filmu było opowiadanie autorstwa Jana Dobraczyńskiego pt. Odpust.

Po wyzwoleniu z obozu jenieckiego Dobraczyński powrócił do Polski w maju 1945. W tym samym roku został członkiem ZLP. W latach 1945–1946 był redaktorem związanego z narodowo-katolickim Stowarzyszeniem "Pax" tygodnika "Dziś i Jutro". W latach 1953–1956, po przejęciu pisma przez prokomunistycznych dziennikarzy katolickich związanych z "Pax"-em, przewodniczył komitetowi rady redakcyjnej "Tygodnika Powszechnego". W latach 1952–1956 był posłem na Sejm z ramienia Stowarzyszenia "Pax".

Mojżesz (łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa) – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej. Żył prawdopodobnie w XIII-XII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.
Prorok Jeremiasz (יִרְמְיָהוּ Yirməyāhū , "niech Jahwe podniesie [z upadku]" lub "Jahwe wywyższa") – prorok, twórca biblijnej księgi Jeremiasza, jest mu przypisywane również autorstwo biblijnych Lamentacji. Zapowiadał spustoszenie Judy i Jerozolimy. Działał 40 lat. Spisywanie swej księgi, w której zawarł napomnienia i groźby dla Izraelitów, zapowiedzi upadku państwa i niewoli oraz proroctwa głoszące oswobodzenie z niewoli i ostateczne zbawienie, zakończył w 585 p.n.e. Był jednym z 4 proroków większych.

Po przemianach politycznych w PRL w 1956 współredagował czasopisma "Słowo Powszechne", "Kierunki", i "Wrocławski Tygodnik Katolicki". w tym ostatnim prowadził stały cykl felietonów Z tygodnia na tydzień. Działał w wielu organizacjach i stowarzyszeniach – od 1958 należał do Polskiego PEN Clubu, w latach 1966–1970 był członkiem Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich, od 1968 był przewodniczącym Rady Stowarzyszenia ZAiKS, od 1980 wiceprezesem Rady Naczelnej Zarządu Głównego ZBoWiD. Należał też do Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC) – od 1977 był członkiem jego Rady Wykonawczej, a w 1981 wiceprezesem Oddziału Polskiego.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
Wyczerpać morze - powieść z gatunku political fiction autorstwa Jana Dobraczyńskiego, pisarza i publicysty katolickiego, wydana po raz pierwszy w 1961 roku. Pisarz, znany przede wszystkim z powieści historycznych i współczesnych głównie o tematyce religijnej, tym razem zmierzył się z powieścią fantastyczną, notabene, również o tematyce religijnej. Rozpatruje w niej problem przyszłości Kościoła Katolickiego po katastrofie nuklearnej.

Przez cały okres istnienia PRL wspierał władze komunistyczne. Jednym z ważniejszych elementów jego działalności społeczno-politycznej była funkcja członka prezydium Frontu Jedności Narodu, którą pełnił w latach 1970–1983. W 1982 został przewodniczącym Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (PRON), powołanej w związku ze stanem wojennym przez władze PRL – w latach 1983–1989 był przewodniczącym Rady Krajowej tej organizacji. W 1983 został wybrany w skład Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W latach 1985–1989 ponownie został posłem na Sejm, także z ramienia "Pax"-u. W październiku 1988 awansowany do stopnia generała brygady w stanie spoczynku. Nominację wręczył w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL, I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski. Po 1989 nie angażował się w działalność polityczną. Zmarł w Warszawie 5 marca 1994.

Georges Bernanos fr: ʒɔʀʒ bɛʀnano, (ur. 20 lutego 1888 w Paryżu - zm. 5 lipca 1948 w Neuilly-sur-Seine koło Paryża) - francuski pisarz katolicki, prawnik, monarchista.
Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) - organizacja polityczna utworzona w okresie stanu wojennego przez PZPR i podporządkowane jej stronnictwa polityczne oraz zależne od władz organizacje katolickie w celu propagandowego wykazania poparcia społeczeństwa dla polityki partii, a w szczególności wprowadzenia stanu wojennego. PRON miał nawiązywać do tradycji działalności Frontu Jedności Narodu, jednoczącego "patriotycznie" nastawionych Polaków różnych orientacji politycznych i światopoglądowych (stąd istotny był udział organizacji katolickich).

Odznaczenia i nagrody

Jan Dobraczyński otrzymał wiele polskich i zagranicznych nagród i odznaczeń. Do ważniejszych należą:

1949, Polska – Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka

1954, Polska – Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka

1954, Polska – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

1969, Polska – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

1970, Polska – Nagroda Państwowa II stopnia – za osiągnięcia literackie

1970, Polska – Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka

1972, RFN – nagroda im. R. Schneidera – za osiągnięcia literackie – Hamburg

1977, Polska – nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia – za osiągnięcia literackie

1979, Polska – nagroda Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji I stopnia – za osiągnięcia literackie

1980, Polska – Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka

1980, Polska – nagroda miasta Warszawy – za osiągnięcia literackie

1980, Włochy – nagroda miasta Prato – za osiągnięcia literackie

1982, Polska – Order Sztandaru Pracy I klasy

1984, Polska – Order Budowniczych Polski Ludowej

1985, Polska – Krzyż Srebrny Krzyż Virtuti Militari

1985, Włochy – nagroda miasta San Remo – za osiągnięcia literackie

1985, NRD – nagroda im. O. Nuschke – za osiągnięcia literackie

1986, Polska – Nagroda Państwowa I stopnia za całokształt twórczości

1986, Polska – nagroda im. B. Piaseckiego

1993, Izrael – medal "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" – przyznawany przez instytut Yad Vashem w Jerozolimie za pomoc Żydom w czasie okupacji hitlerowskiej odebrany w Warszawie

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.
Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD) – organizacja kombatancka utworzona 2 września 1949 roku, w wyniku narzuconego zjednoczenia 11 istniejących w tym czasie, działających od 1945, organizacji kombatantów i więźniów obozów hitlerowskich. Do 1989 politycznie i organizacyjnie podporządkowany PZPR.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)