Jan Fyt - Polski Serwis Naukowy

Trofea myśliwskie, 1649

Ptasi koncert

Jan Fyt także Johannes Fijt (ur. 15 marca 1611 w Antwerpii, zm. 11 września 1661 tamże) – flamandzki malarz barokowy działający w Antwerpii.

Był uczeniem Fransa Snydersa. W 1629 przyjęty został do gildii św. Łukasza, w 1631 wyjechał do Paryża, a dwa lata później do Włoch. Przebywał głównie w Wenecji i Rzymie, był członkiem Schildersbent, stowarzyszenia artystycznego malarzy holenderskich i flamandzkich mieszkających w Rzymie. Do ojczyzny powrócił w 1641 i do końca życia cieszył się uznaniem i popularnością. Licznie zachowane akta sądowe świadczą o jego gwałtownym i kłótliwym charakterze. Pozostawił po sobie kilkaset obrazów, które stworzył w latach 1631-1661. Jego uczniem był Pieter Boel i prawdopodobnie David de Coninck.

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Bentvueghels także Schildersbent – bractwo zrzeszające artystów pochodzenia holenderskiego i flamandzkiego, działające w Rzymie w latach ok. 1620–1720. Celem stowarzyszenia było podtrzymywanie kontaktów osobistych oraz udzielanie sobie pomocy. Do historii przeszły swoiste obrzędy inicjacji nowych członków, podczas których nadawano im pseudonimy. W 1720 roku papież Klemens XI specjalnym dekretem zakazał działalności bractwa ze względu na pijaństwo jego członków i ekscesy ostentacyjnie łamiące zasady współżycia społecznego. Szczególne potępiono pijackie rytuały inicjacyjne, w czasie których parodiowano ceremonię chrztu.

Jan Fyt malował martwe natury, głównie trofea myśliwskie, a także sceny polowań, kwiaty i ptasie koncerty. Jego styl znacznie odbiega od twórczości nauczyciela, Jana Snydersa, artysta kładł mniejszy nacisk na dekoracyjność, koncentrując się na efektach plastycznych. Jego prace są bardziej ekspresyjne i intymne, kolorystyka stonowana i wyważona. Na twórczość Fyta w znacznym stopniu oddziaływał Rubens.

Muzeum Prado (hiszp. Museo del Prado) - mieszczące się w Madrycie, jedno z najważniejszych i najbogatszych muzeów na świecie. Zostało utworzone w 1819 r. przez króla Ferdynanda VII na prośbę jego drugiej żony - Marii Izabeli Braganza. Oryginalny, klasycystyczny budynek, zbudowany w roku 1785 według projektu Juana de Villanueva był kilkakrotnie rozbudowywany w XX stuleciu.

Gildia (niem. Gilde – związek); także konfraternia (z łac. współbractwo) — w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim.

W Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się kilka obrazów przypisywanych Fytowi, m.in. Trofea myśliwskie, pies i sowa.

Wybrane prace

Waza z malwami na tle pejzażu, Bruksela,

Polowanie na zająca, Prado,

Martwy paw, Gandawa,

Myśliwskie trofea, ptaki i zwierzęta, 1651, Sztokholm,

Trofea myśliwskie i pies, Luwr,

Martwa natura z zającem i kuropatwami, Wiedeń,

Martwa natura z winogronami, papugą i małpką, Gemäldegalerie der Akademie der bildenden Künste, Wiedeń.

Bibliografia

Robert Genaille, [red.]: Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1975, s. 76.

Andrzej Chudzikowski, [red.]: Holenderska i flamandzka martwa natura XVII wieku. Warszawa: Wydawnictwo Sztuka, 1954, s. 71.

Polowanie – w języku łowieckim ogół czynności wykonywanych przez myśliwych z zachowaniem obowiązujących przepisów, tj.: tropienie, ściganie, strzelanie i pozyskiwanie zwierzyny.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Jan Fyt

Muzeum Narodowe w Warszawie: Malarstwo flamandzkie Złotego Wieku (pol.). [dostęp 10.02.2009].

Jann Fyt w Artcyclopedii (ang.). [dostęp 10.04.2010].

Wga.hu – galeria i biogram (ang.). [dostęp 10.04.2010].