Jan Hawel - Polski Serwis Naukowy

Jan Wincenty Hawel (ur. 10 lipca 1936 w Pszowie koło Wodzisławia Śląskiego), polski kompozytor, dyrygent i pedagog.

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak Orkiestra symfoniczna, Orkiestra smyczkowa, Orkiestra dęta, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Nauczyciel - jeden z zawodów zgodnie z polską klasyfikacją zawodów (PKZ) przy czym należy odróżnić nauczyciela w szkolnictwie wyższym (akademickiego) od nauczyciela ujętego w ustawie Karta Nauczyciela. Doborem kandydatów do zawodu nauczycielskiego zajmuje się pedeutologia.

Ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach, uzyskując trzy dyplomy: 1960 na wydziale pedagogicznym, 1964 z kompozycji w klasie Bolesława Szabelskiego, 1967 z dyrygentury w klasie Karola Stryji. Od 1968 uczy w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego) w Katowicach, gdzie w latach 1981-1987 i 1990-1996 pełnił funkcję rektora, a od 1987 roku jest profesorem. Od 1981 do 2006 był kierownikiem i dyrygentem Orkiestry Kameralnej Filharmonii Śląskiej; jako dyrygent dokonał wielu nagrań z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia i Telewizji w Katowicach. Przez kilkanaście lat działał aktywnie w ruchu amatorskim, kierując chórami i zespołami pieśni i tańca. Pisze utwory orkiestrowe (6 symfonii, 1962-1985), wokalno-instrumentalne (Oratorium Polskie, 1981), kameralne i solowe. Czterokrotnie otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki (1975, 1978, 1981 i 1987), jest laureatem kilkunastu konkursów kompozytorskich, m.in. II nagroda na Konkursie im. G. Fitelberga (1972) za Sinfonia concertante, I nagroda na konkursie kompozytorskim w Katowicach (1982) za Oratorium polskie.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Kompozytor (w jęz. łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej, piszących muzykę poważną lub filmową. W polskich uczelniach muzycznych kształci się studentów na kierunku kompozycja, lecz kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak to oni właśnie dysponują pełnym warsztatem kompozytorskim obejmującym harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego itp.

Znane kompozycje

Kwartet smyczkowy nr 1 (1959)

Dwa utwory na zespół kameralny(1959-60)

Septet na instrumenty dęte (1960)

Symfonia nr 1 (1962)

Profile na chór męski i orkiestrę (1962)

Divertimento na puzon, fortepian i perkusję (1968)

Passacaglia per organo (1968)

Variazoni na fortepian (1968)

Przypisy

Eugenia Wybraniec: Prace Archiwum Śląskiej Kultury Muzycznej przy Bibliotece Głównej Akademii Muzycznej w Katowicach. PWSM, 1979, s. 24.

Źródła

Grzegorz Zmuda: Hawel Jan Wincenty. W: Elżbieta Dziębowska: Encyklopedia muzyczna PWM. T. 4: hij część biograficzna. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1993, s. 112. ISBN 83-224-0453-0. OCLC 180641615. (pol.)