Jan IV Karniowski - Polski Serwis Naukowy

Jan IV Karniowski (Starszy) (ur. ok. 1440, zm. 1483) – książę karniowsko-wodzisławski w latach 1454-1456, od 1456 r. w wyniku podziału książę na Karniowie i Wodzisławiu, 1474 r. stracił ziemię karniowską. Pochodził z dynastii Przemyślidów.

Jan IV był najstarszym synem księcia karniowskiego Mikołaja V i jego pierwszej żony Małgorzaty Clemy von Elguth.

W 1454 r., kiedy zmarł ojciec księcia Mikołaj – Jan był jeszcze małoletni, w związku z czym regencję objęli (rywalizując ze sobą) – macocha Barbara Rockenberg i stryj Wacław II. Za pełnoletniego Jan IV został uznany dopiero w 1456 r. Wtedy też nastąpił podział ojcowizny z Wacławem III. Starszy z braci otrzymał wtedy Karniów i Wodzisław, podczas gdy młodszy musiał się zadowolić Rybnikiem, Pszczyną i Żorami.

Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim przy granicy z Republiką Czeską, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone w Kotlinie Raciborskiej, nad rzeką Lesznicą. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 49 386 mieszkańców.

Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) - czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

W 1469 r. Jan IV wsparł militarnie króla czeskiego Jerzego z Podiebradów przeciwstawiając się potędze króla węgierskiego Macieja Korwina. Krok ten okazał się niezbyt rozważny, gdyż w 1474 r. na księstwa śląskie ruszyła wyprawa Macieja Korwina. Jan IV pozbawiony pomocy, nie był w stanie obronić swojego władztwa i dostał się pod Albrechcicami niedaleko Karniowa do węgierskiej niewoli.

Wodzisławskie Państwo Stanowe (z łac. Status Minor Vladislaviensis) - kształtujące się od 1474 r. a ostatecznie ukształtowane i utworzone po bezpotomnej śmierci Jana IV Karniowskiego oraz walkach o ziemię wodzisławską pomiędzy Jan V Raciborskim a Maciejem Korwinem. Ostatecznie Władysław Jagiellończyk zdecydował w 1502 r. o przekazaniu ziemi wodzisławskiej pierwszemu panu stanowemu Jerzemu Salenbergowi. Państwo wodzisławskie wydzielono z południowo-wschodniej części księstwa raciborskiego. Do roku 1526 Wodzisławskie Państwo Stanowe pozostawało pod zwierzchnią władzą królów czeskich, do 1742 roku pod berłem Niemieckiego Cesarstwa Habsburgów, a do roku 1809 było w granicach Niemieckiego Państwa Pruskiego. Zachowało ono odrębność administracyjną do początków XIX wieku.

Żory (śl. i czes. Žory, niem. Sohrau) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, historycznie na Górnym Śląsku.

Nie wiadomo dokładnie, jak długi czas Jan IV przebywał więziony przez Węgrów. Znamy za to cenę, za którą otrzymał on wolność – było to zastawienie ponad połowy księstwa z Karniowem na czele Maciejowi, który wyposażył tą ziemią swojego naturalnego syna Jana. Pod koniec życia najstarszemu synowi Mikołaja V został więc tylko okręg wodzisławski z którego później utworzyło się Wodzisławskie Państwo Stanowe. Książę większość czasu przebywał w Wodzisławiu i prawdopodobnie to on stał za wzniesieniem drugiego już zamku wodzisławskiego.

Wacław III Rybnicki vel. Wacław III Prostaczek (ur. ok. 1442, zm. 1478) – książę karniwsko-raciborsko-rybnicki w latach 1452-1456, w wyniku podziału książę na Rybniku, Pszczynie i Żorach w latach 1456-1473. Pochodził z dynastii Przemyślidów.

Powiat wodzisławski – powiat w Polsce (województwo śląskie), reaktywowany w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wodzisław Śląski. Powiat wodzisławski jest drugim najgęściej zaludnionym powiatem ziemskim w Polsce.

Jan IV Karniowski zmarł w Wodzisławiu w 1483 r. Nie ożenił się i nie pozostawił potomstwa. Został pochowany w klasztorze dominikanek w Raciborzu.