Jan Jerzy Grabowski - Polski Serwis Naukowy

Jan Jerzy Grabowski herbu Topór (ur. ? na Litwie - zm. 1789), generał lejtnant wojsk koronnych, generalny inspektor jazdy litewskiej. Kalwinista (ewangelik reformowany), został w 1767 marszałkiem dysydenckiej konfederacji słuckiej pod patronatem Rosji.

Pochodził z rodziny średnioszlacheckiej, od wieków związanej z kościołem ewangelicko reformowanym. Miał 2 braci: Michała Grzegorza i Pawła starostę czchowskiego.

Jerzy Franciszek Grabowski herbu Topór (ur. 1756 Święciany - zm. po 1800), generał-lejtnant wojsk litewskich, generalny inspektor jazdy wojsk litewskich, komendant wojsk Republiki Rzymskiej w latach 1798-1799, ewangelik reformowany.

Elżbieta z Szydłowskich Grabowska herbu Lubicz (ur. 1749, zm. 1 czerwca 1810 w Warszawie) – kochanka i morganatyczna żona Stanisława Augusta Poniatowskiego, córka wojewody płockiego Teodora Szydłowskiego i Teresy Witkowskiej.

Z pierwszej żony i współwyznawczyni Joanny Gruszczyńskiej miał dwóch synów: Pawła Jerzego generała i Jerzego generalnego inspektora wojsk litewskich. W 1769 roku poślubił Elżbietę Szydłowską. Większość dzieci z tego związku była naprawdę dziećmi króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i była wychowywana na katolików. Jednym z nich był Stanisław Grabowski.

Order św. Aleksandra Newskiego (rus. Opдeнъ cв. Aлeкcaндpa Heвcкoгo) był do 1917 wysokim odznaczeniem Imperium Rosyjskiego. W hierarchii carskich orderów znajdował się wraz z orderem św. Katarzyny na drugim miejscu po orderze św. Andrzeja. Obecnie jest jednym z orderów domowych b. panującej dynastii Romanow.

Paweł Grabowski herbu Oksza (ur. 1759, zm. 4 listopada 1794? w Warszawie) – generał wojsk polskich, generał-komendant wojsk litewskich, starosta wołkowyski.

Od wczesnej młodości służył w wojsku litewskim, doszedł do stanowiska pułkownika regimentu koronnego i komendanta Gwardii Przybocznej. W 1782 uzyskał patent generała lejtnanta jako dowódca 1 Dywizji Litewskiej, jednocześnie szef swojego regimentu. W 1784 był jedynym posłem dysydenckim w Polsce, ale żadnej roli nie odegrał. Wbrew nadziejom dysydentów król nie powołał go do Senatu, zapewne nie chcąc narażać się duchowieństwu katolickiemu.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Stanisław Grabowski herbu Topór (ur. 29 października 1780 w Warszawie, zm. 3 października 1845 tamże), syn naturalny króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego i Elżbiety Szydłowskiej, brat Michała. Od 1809 sekretarz Rady Stanu Księstwa Warszawskiego. Uzyskał tytuł hrabiego w 1816 roku. Od 1818 poseł na sejm w Warszawie, gdzie odznaczył się duchem reakcji, później senator-wojewoda od 1825 roku. 20 lipca 1831 skreślony z listy senatorów.

W 1767 roku odznaczony rosyjskim Orderem św. Aleksandra Newskiego.

Bibliografia

H. P Kosk generalicja polska t. 1 Oficyna Wydawnicza "Ajaks" Pruszków 1998.

Przypisy

Бантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 149.