Jan Kaczmarek - minister - Polski Serwis Naukowy

Jan Marian Kaczmarek (ur. 2 lutego 1920 w Pabianicach, zm. 18 października 2011 w Paryżu) – polski inżynier, prof. dr hab., rektor Politechniki Krakowskiej, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, poseł na Sejm PRL VI i IX kadencji, minister nauki szkolnictwa wyższego i techniki w rządzie Piotra Jaroszewicza, Honorowy Obywatel Pabianic.

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH; dawniej: Akademia Górnicza w Krakowie; nazwa międzynarodowa: AGH University of Science and Technology; dawniej: University of Mining and Metallurgy) – jedna z największych polskich wyższych uczelni, zaliczana do najlepszych uczelni technicznych w kraju. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 526. pośród wszystkich typów uczelni.. Powołana 8 kwietnia 1919 uchwałą Rady Ministrów.
Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

Życiorys

Młodość i lata wojenne

Jeden z dwojga synów Władysława Kaczmarka Zofii z domu Wiedeńskiej. Ukończył Szkołę Podstawową nr 3 i Państwowe Gimnazjum im. Jędrzeja Śniadeckiego w Pabianicach. Równolegle z nauką gimnazjalną uzyskał uprawnienia pilota szybowcowego (1936) i motorowego (1937). 18 maja 1938 zdał egzamin maturalny. Wkrótce po rozpoczęciu studiów na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej został skierowany do Szkoły Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Radomiu-Sadkowie (filii „Szkoły Orląt” w Dęblinie) celem odbycia obowiązkowej służby wojskowej. Również jako pilot walczył w kampanii wrześniowej w 1939. W latach 1940–1945 działał w ruchu oporu: ZWZ na Litwie, a później AK w Generalnym Gubernatorstwie.

Profesor zwyczajny (skrót: Prof. zw. / z łac. professor ordinarius, z niem. ordentlicher Professor, skrót: o. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem - jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wybijającym się naukowo tzw. tytularnym profesorom. Profesor zwyczajny jest wyższą rangą niż profesor nadzwyczajny.
Batalion Reprezentacyjny Wojska Polskiego – jednostka wojskowa SZ RP stacjonująca na terenie Garnizonu Warszawa; znajduje się w strukturach Dowództwa Garnizonu Warszawa. Do jej głównych zadań należą:

Okres krakowski

Po zakończeniu wojny studiował budowę i eksploatację maszyn na Wydziale Technologii Lotniczej Akademii Górniczo–Hutniczej w Krakowie, gdzie 8 grudnia 1948 uzyskał tytuł magistra inżyniera. W latach 1957–1968 był dyrektorem krakowskiego Instytutu Obróbki Skrawaniem, w którym stworzył cztery zakłady doświadczalne (w Krakowie, Wadowicach, Rzeszowie i Radomiu). Pracował jako nauczyciel akademicki w Katedrze Obróbki Metali Politechniki Krakowskiej, której został kierownikiem. Doktorat obronił w 1958, a habilitację w 1962. W tym samym roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W 1965 został członkiem korespondencyjnym PAN. W latach 1966–1968 był prorektorem, a następnie rektorem Politechniki Krakowskiej.

Minister – urzędnik, który jest członkiem rządu (Rady Ministrów) i kieruje ministerstwem. Słowo minister pochodzi od łac. minister – sługa, pomocnik.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – urząd utworzony 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3.

Okres warszawski

Od 22 grudnia 1968 był przewodniczącym Komitetu Nauki i Techniki w rządach Józefa Cyrankiewicza – wprowadził system krajowych programów badawczo-rozwojowych, rozwijał kontakty nauki polskiej z nauką krajów ówczesnych krajów zachodnich. W 1971 został członkiem rzeczywistym PAN i podjął pracę w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN. Tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1972. W latach 1972–1974 stanął na czele nowo utworzonego Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w randze ministra. Przez trzy kadencje (od 1972 do 1980) pełnił funkcję sekretarza naukowego Polskiej Akademii Nauk. Zajmował się m.in. budową i uruchomieniem polskiej stacji badawczej na Antarktydzie oraz programem rozbudowy Stacji Naukowych PAN w Paryżu, Rzymie, Wiedniu, Moskwie, Londynie i Madrycie). W latach 1972–1976 był przewodniczącym Rady Głównej Naczelnej Organizacji Technicznej, w okresie 1984–1990 jej prezesem, a od 2010 honorowym prezesem NOT. W latach 1980–1987 był prezesem, a od 1998 honorowym prezesem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. Równolegle, przez okres od 1978 do 1990, pozostawał na stanowisku kierownika Zakładu Układów Mechanicznych Instytutu Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.
Naczelna Organizacja Techniczna (NOT) – organizacja techniczna o tradycji zapoczątkowanej przez założone w 1835 w Paryżu Towarzystwo Politechniczne Polskie. Od 1905 posiada stałą siedzibę w Warszawie w Domu Technika w Warszawie przy ul. Czackiego 3/5. Powstała, w nowej formule działalności, nawiązując do tradycji Stowarzyszenia Techników, ale i na bazie wzorców sowieckich (radzieckiech), z inicjatywy Bolesława Rumińskiego, w dniu 12 XII 1945 roku. Od 1990 do 28 września 1999 r. – Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych – NOT, a od 28 VI 2005 r. – Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych w Polsce.

Zmarł w wieku 91 lat w Paryżu, gdzie przebywał na leczeniu. Został pochowany w asyście Kompanii Honorowej Wojska Polskiego w Alei Zasłużonych Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)