Jan Kowalski - 1871-1942 - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: Jan Kowalski i innych świętych o imieniu Michał.

Jan Maria Michał Kowalski, właściwie Jan Kowalski (ur. 25 grudnia 1871 w Latowiczu, zm. 26 maja 1942 w Hartheim) – polski duchowny, arcybiskup mariawicki, minister generalny Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, zwierzchnik Związku Mariawitów Nieustającej Adoracji Ubłagania w latach 1903-1910, zwierzchnik Kościoła Katolickiego Mariawitów w latach 1910-1919, zwierzchnik Starokatolickiego Kościoła Mariawitów w latach 1919-1935, założyciel i zwierzchnik Kościoła Katolickiego Mariawitów (denominacja felicjanowska) w latach 1935-1940, święty Kościoła Katolickiego Mariawitów, teolog i reformator mariawityzmu, pisarz, publicysta, autor projektu katedry mariawickiej w Płocku.

Bonn - jest miastem, położonym na zachodzie Niemiec w Nadrenii Północnej-Westfalii po obu stronach rzeki Ren. Bonn leży około 30 km na południe od Kolonii. Liczy 316 416 mieszkańców. W połowie drogi między tymi miastami leży port lotniczy Köln/Bonn (Kolońsko-Boński). Historia miasta liczy ponad 2000 lat i sięga do czasów germańskich i rzymskich osad. Od 1597 do 1794 Bonn było rezydencją książąt kolońskich, a w 1770 r. przyszedł tu na świat Ludwig van Beethoven.
Post – dobrowolne powstrzymanie się od jedzenia w ogóle, lub od spożywania pewnych rodzajów pokarmów (np. mięsa), przez określony czas. Pości się przede wszystkim z przyczyn religijnych.

Ksiądz rzymskokatolicki

Jan Kowalski pochodził z rolniczej rodziny z Latowicza pod Mińskiem Mazowieckim. Był synem Jana Kowalskiego i Katarzyny z domu Sitek. W latach 1889-1897 był alumnem Seminarium Duchownego w Warszawie, a następnie studentem Akademii Duchownej w Sankt Petersburgu.

Święcenia kapłańskie otrzymał 24 kwietnia 1897 w Warszawie z rąk biskupa pomocniczego mohylewskiego, Franciszka Symona. Następnie pełnił posługę duchowną w parafiach katolickich w Łodzi, Warszawie, Niesułkowie i Starej Sobótce.

Teologia (gr. θεος, theos, "Bóg", + λογος, logos, "nauka") dyscyplina zajmująca się badaniem natury boskiej oraz stosunkami, jakie zachodzą pomiędzy istotą boską a światem, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między istotą boską a ludźmi. Etymologicznie teologia oznacza naukę (racjonalny dyskurs) dotyczącą Boga.
Polski Narodowy Kościół Katolicki w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, PNKK (ang. Polish National Catholic Church, PNCC) – Kościół starokatolicki działający na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki i Kanady, którego znaczną część wiernych stanowią przedstawiciele Polonii w Ameryce Północnej.

W 1900 będąc wikariuszem przy kościele kapucynów w Warszawie, za sprawą swojego kolegi z seminarium duchownego, księdza Jana Kaczyńskiego zetknął się z mariawityzmem i we wrześniu tego roku po poznaniu przełożonego Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, księdza Kazimierza Przyjemskiego przystąpił, składając ślub życia zgodnie z I regułą św. Franciszka do nowicjatu tajnego Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, w którym przyjął imię zakonne Maria Michał. Na początku 1903 roku został wybrany prowincjałem płockim Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, a 6 sierpnia 1903 (gdy ruch mariawicki prowadził starania w Rzymie o legalizację swojego statutu jako organizacji katolickiej) został wybrany przez przebywających w Watykanie kapłanów mariawickich na ministra generalnego Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów i stanął na czele kongregacji Związku Mariawitów Nieustającej Adoracji Ubłagania jako jej zwierzchnik. W latach 1904-1906 prowadził starania w Stolicy Apostolskiej oraz w kuriach biskupich na terenie Królestwa Polskiego o uznanie nauki mariawickiej zawartej w prywatnych objawieniach Feliksy Kozłowskiej i legalizację Związku Mariawitów. W 1904 Kongregacja Świętego Oficjum zabroniła mu dalszej działalności i nakazała rozwiązanie stowarzyszenia, któremu przewodniczył.

Unia kościelna - związek dwóch Kościołów (lub ich części) oparty na wspólnocie tradycji, liturgii, doktryny i organizacji (bądź niektórych z tych elementów).
Łowicz - miasto, gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim (siedziba władz powiatu) nad rzeką Bzurą, na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.

W 1906 roku ksiądz Jan Kowalski nie godząc się z postanowieniami władz kościelnych wspólnie z innymi kapłanami mariawickimi wypowiedział posłuszeństwo swojemu biskupowi i 27 stycznia 1906 został suspendowany przez arcybiskupa warszawskiego, Wincentego Popiela, a następnie dekretem Świętego Oficjum z 5 grudnia 1906 wraz z założycielką mariawityzmu Feliksą Marią Franciszką Kozłowską został ekskomunikowany imiennie przez papieża Piusa X na podstawie encykliki Tribus circiter z 5 kwietnia 1906, za szerzenie poglądów niezgodnych z nauką Kościoła katolickiego oraz z powodu nieposłuszeństwa eklezjalnego wobec decyzji Świętego Oficjum z 4 września 1904 o rozwiązaniu Związku Mariawitów.

Mińsk Mazowiecki – miasto we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, w aglomeracji warszawskiej, siedziba powiatu mińskiego, gminy miejskiej Mińsk Mazowiecki i gminy wiejskiej Mińsk Mazowiecki. Wg danych z 2008 Mińsk zamieszkiwało 38 181 mieszkańców. Pod względem gęstości zaludnienia zajmowało 11. miejsce w Polsce. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.
Osadzony – stosowane w więziennictwie określenie więźnia przebywajacego w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, obejmujące zarówno skazanych jak i tymczasowo aresztowanych, a także ukaranych.

Biskup starokatolicki

Katedra mariawicka w Płocku zaprojektowana przez Jana Kowalskiego w 1911

Antonina Wiłucka, żona arcybiskupa i pierwsza biskupka mariawicka

W 1905, po zakazaniu przez władze kościelne działalności Związku Mariawitów, ksiądz Jan Maria Michał Kowalski został usunięty ze stanowiska proboszcza parafii katolickiej w Starej Sobótce i rozpoczął organizowanie parafii mariawickiej w Nowej Sobótce. Nie pozostał jednak długo na tej placówce i krótko przed suspendowaniem wyjechał do Płocka, aby zająć się sprawami dalszego losu Związku Mariawitów.

Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.
Męczennik (gr. μάρτυς, mártys, łac. martyrus: "świadek") – określenie osoby, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.

Po ogłoszeniu papieskiej encykliki potępiającej mariawityzm podjął kroki zmierzające do zarejestrowania mariawickich gmin kościelnych jako wyznania tolerowanego w Cesarstwie Rosyjskim oraz zabiegi mające na celu zorganizowanie mariawickiej hierarchii duchownej. 10 października 1907 na I Kapitule Generalnej Kapłanów Mariawitów został wybrany powtórnie ministrem generalnym Związku Mariawitów. W 1909 nawiązał współpracę z Unią Utrechcką Kościołów Starokatolickich i 5 października tegoż roku w Utrechcie został konsekrowany na biskupa starokatolickiego przez starokatolickiego arcybiskupa Utrechtu Gerarda Gula w asyście biskupów starokatolickich: Jakuba van Thiela z Haarlemu, Mikołaja Spita z Deventer, Józefa Demmela z Bonn i Arnolda Mathewa z Londynu. W 1910 przy współasyście dwóch holenderskich biskupów starokatolickich Jan Maria Michał Kowalski udzielił w Łowiczu sakry biskupiej księżom: Romanowi Próchniewskiemu i Leonowi Gołębiowskiemu co pozwoliło na zorganizowanie sieci diecezji mariawickich na ziemiach polskich, a także na legalizację mariawityzmu pod nazwą Kościół Katolicki Mariawitów jako prawnie działającego związku wyznaniowego w Cesarstwie Rosyjskim.

Ślub – uroczystość świętowania zawarcia małżeństwa. W szerszym znaczeniu oznacza złożenie uroczystej przysięgi wobec bóstwa lub wybranej grupy ludzi. Dawniej przysięga polegała najczęściej na zobowiązaniu się do wykonania pewnych rzeczy (np. darowizny na rzecz konkretnego klasztoru czy kościoła), jeżeli zdarzy się to, czego oczekiwał, pragnął składający ślub. Wykonanie ślubu było sprawą honoru. W antropologii jest on jednym z ważniejszych rytuałów przejścia.
Kościół Starokatolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół chrześcijański nurtu katolickiego prawnie działający na terenie Polski i Francji. Obecnie liczy około 30 tysięcy wyznawców, głównie na Mazowszu. Siedzibą władz Kościoła jest miasto Płock gdzie rezyduje biskup naczelny ojciec Michał Maria Ludwik Jabłoński. Organem prasowym wspólnoty jest kwartalnik Mariawita.

Po śmierci Feliksy Kozłowskiej, założycielki i duchowej opiekunki mariawityzmu, Jan Maria Michał Kowalski w 1921 ogłosił się arcybiskupem i przywódcą Starokatolickiego Kościoła Mariawitów. W latach 1921-1925 posługując się głównie tekstem Wulgaty dokonał przekładu Pisma Świętego na język polski. W 1922 zebrał i opublikował w książce Dzieło Wielkiego Miłosierdzia objawienia Feliksy Kozłowskiej.

Kanonizacja – (łac. canonizatio ogłoszenie świętym) to oficjalne uznanie przez Stolicę Apostolską świętości lub przez zatwierdzenie przez Święty Synod w Kościele prawosławnym danej zmarłej osoby z racji osiągnięcia przez nią doskonałości moralnej w stopniu heroicznym lub uznanie jej za męczennika. Poprzez akt kanonizacji, papież uznaje ją za osobę godną kultu publicznego w Kościele powszechnym i wpisania jej do katalogu świętych. Akt ten poprzedzony jest procesem kanonizacyjnym.
Nowy Testament (gr. Καινή Διαθήκη, Kainē Diathēkē) - druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki. Niektóre wyznania używają jako nazwy Nowego Testamentu określenia Chrześcijańskie Pisma Greckie.

W latach 1922-1935 przeprowadził zakrojoną na szeroką skalę radykalną reformę kościelną, która przejawiała się w ogłoszeniu, a z czasem we wprowadzeniu w Kościele Mariawitów: komunii świętej pod postaciami chleba i wina dla wiernych, komunii świętej dla dzieci zaraz po chrzcie, zniesieniem celibatu księży, zniesieniem święcenia wody, olejów, pokarmów i przedmiotów, zniesieniem obowiązku spowiedzi usznej, zniesieniem postów, zniesieniem tytułów duchownych przez zastąpienie ich zakonnymi zwrotami brat i siostra, zmianami w modlitwach, liturgii, uproszczeniem mszy świętej i dopuszczeniem do odprawiania jej poza kościołami i miejscami poświęconymi; wreszcie najbardziej postępowych i budzących największe kontrowersje reform czyli: kult Mateczki Feliksy Kozłowskiej, reinterpretacja dogmatu o Trójcy Świętej, kapłaństwo kobiet, kapłaństwo ludowe, wieczyste śluby mistyczne kapłanów i sióstr zakonnych, uznanie ważności ślubów cywilnych na równi ze ślubami kościelnymi oraz nauka o niepokalanym poczęciu dzieci urodzonych w związkach małżeńskich księży mariawickich z kapłankami mariawickimi.

Bp Roman Maria Jakub Próchniewski (ur. 29 lutego 1872, zm. 13 lutego 1954 w Płocku) - biskup naczelny Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w latach 1945-1953.
Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

W 1924 arcybiskup Jan Kowalski ogłosił przeniesienie Stolicy Apostolskiej z Rzymu do Płocka przez co w oczach współwyznawców został uznany za papieża słowiańskiego, w 1922 ożenił się także z przełożoną Zgromadzenia Sióstr Mariawitek, Antoniną Marią Izabelą Wiłucką i konsekrował ją w Płocku 28 marca 1929 na arcykapłankę Starokatolickiego Kościoła Mariawitów zapoczątkowując w tym kościele biskupstwo kobiet. W tym samym dniu udzielił święceń duchownych jedenastu zakonnicom, które były pierwszymi kapłankami mariawickimi: Marii Celestynie Kraszewskiej, Marii Dilekcie Rasztawickiej (późniejszej przełożonej Zgromadzenia Sióstr Mariawitek), Marii Honoracie Klichowskiej, Marii Rafaeli Komorowskiej, Marii Herubinie Marynowskiej, Marii Nadziei Sasin (Sosin), Marii Helenie Kubickiej, Marii Efemii Nykównie, Marii Dezyderii Spodar, Marii Emmie Piotrowskiej i Marii Miłości Wnukowskiej (Wnukowej).

Kościół Przemienienia Pańskiego - usytuowany w Warszawie przy ulicy Miodowej barokowy kościół ojców kapucynów, zlokalizowany w dzielnicy Śródmieście.
Dzieło Wielkiego Miłosierdzia – zbiór objawień siostry zakonnej Marii Franciszki Kozłowskiej uznawanej przez mariawitów za świętą, będących po Piśmie Świętym, podstawowym źródłem wiary mariawickiej.

Radykalizm reform, głoszenie donatyzmu oraz modernistyczne postępowanie arcybiskupa spowodowało reakcję Unii Utrechckiej Kościołów Starokatolickich, która w 1924 wykluczyła mariawitów ze swojego grona.

W 1926 arcybiskup Jan Maria Michał Kowalski udał się wraz z delegacją mariawicką na Bałkany i Bliski Wschód. Podczas kilkumiesięcznej podróży spotkał się z przedstawicielami Kościołów wschodnich: Serbii, Bułgarii, Grecji, Turcji, Palestyny i Egiptu. W latach 1928-1930 podejmował dialog z biskupami Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, Polskim Narodowym Kościołem Katolickim i Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym. Zabiegi te nie przyniosły jednak żadnych owocnych rezultatów w kwestii unii kościelnej z którymś z wyznań, gdyż mariawicki hierarcha nie zgadzał się na żadne ustępstwa w kwestii ustroju i doktryny Starokatolickiego Kościoła Mariawitów.

Starokatolicyzm - treść nauczania Kościołów starokatolickich, całość przyjętych w nim zasad odnoszących się do wiary, moralności, życia religijnego i funkcjonowania Kościoła.
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)