Jan Lityński - Polski Serwis Naukowy

Jan Lityński (ur. 18 stycznia 1946 w Warszawie) – polski polityk, działacz opozycji w czasach PRL, poseł na Sejm X, I, II i III kadencji, doradca Prezydenta RP ds. kontaktów z partiami i środowiskami politycznymi.

Życiorys

Był członkiem Hufca Walterowskiego. Od 1966 do 1967 należał do Związku Młodzieży Socjalistycznej. Do 1968 studiował na Wydziale Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. W tym samym roku znalazł się wśród organizatorów i uczestników studenckich wystąpień w trakcie wydarzeń marcowych. Został skazany za to na karę 2,5 roku pozbawienia wolności. Po przedterminowym zwolnieniu w 1969 pracował jako robotnik, następnie programista komputerowy.

Okręg wyborczy nr 19 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej obejmuje miasta na prawach powiatu Warszawa (województwo mazowieckie). W obecnym kształcie został utworzony w 2001. Wybieranych jest w nim 20 posłów w systemie proporcjonalnym (do 2011 wybierano 19 posłów).

Komitet Samoobrony Społecznej KOR. Po uwolnieniu z aresztu członków Komitetu Obrony Robotników w lipcu 1977 roku, KOR zaczął zastanawiać się nad sensem dalszej działalności. Np. Adam Michnik przekonywał, że KOR należy przekształcić w komitet złożony z ludzi o wybitnym autorytecie moralnym, ale nie działających politycznie i nie kierujących bezpośrednio inicjatywami opozycyjnymi.

W 1976 był współzałożycielem "Biuletynu Informacyjnego KSS »KOR«", pierwszego pisma ukazującego się poza cenzurą. W tym czasie wielokrotnie zostawał aresztowany. W 1977 redagował "Robotnika", niezależne pismo na rzecz zakładania wolnych związków zawodowych. Należał do KSS "KOR", współpracował z Biurem Interwencji KSS KOR.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

W 1980 objął funkcję doradcy władz "Solidarności". W stanie wojennym został internowany do września 1982, następnie aresztowany. Od 1984 działał w podziemiu jako członek Regionalnego Komitetu Wykonawczego NSZZ "S" regionu Mazowsze. W 1989 uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu.

Paweł Śpiewak (ur. 17 kwietnia 1951 w Warszawie) – polski socjolog i historyk idei, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, publicysta, były poseł na Sejm V kadencji.

Jacek Olgierd Kurski (ur. 22 lutego 1966 w Gdańsku) – polski dziennikarz i polityk, w latach 2005–2009 poseł na Sejm V i VI kadencji, od 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego.

W latach 1989–2001 sprawował mandat posła na Sejm X kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego (w 1990 wstąpił do ROAD), I i II kadencji z listy Unii Demokratycznej oraz III kadencji z listy Unii Wolności. W 2001 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję. W 2005 przystąpił do Partii Demokratycznej. Bezskutecznie z listy PD kandydował do Sejmu w wyborach parlamentarnych w 2005 w okręgu warszawskim oraz z listy koalicji Lewica i Demokraci w przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 w okręgu wałbrzyskim.

Związek Młodzieży Socjalistycznej (ZMS) - organizacja młodzieżowa powstała 3 stycznia 1957 r. w Warszawie przez połączenie Rewolucyjnego Związku Młodzieży i Związku Młodzieży Robotniczej. Od grudnia 1957 r. ZMS był ideowo, politycznie i organizacyjnie podporządkowany PZPR.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Autor publikacji w prasie polskiej i zagranicznej, m.in. w "Krytyce", "Pulsie", "Tygodniku Mazowsze", "Res Publice" i innych pisma drugiego obiegu, "Gazecie Wyborczej", "Rzeczpospolitej", "Der Spiegel", "Libération", "New Yorker" i innych. Opublikował kilka pozycji książkowych, m.in. PSL 1945–47 – Model oporu, Solidarność – problemy, znaki zapytania, Książę jest nagi – uwagi o socjotechnice komunizmu (wspólnie z Pawłem Śpiewakiem).

Biuletyn Informacyjny „KOR” (w okresie wrzesień 1976-wrzesień 1977), później Biuletyn Informacyjny KSS „KOR” (w okresie październik 1977-1980) (podtytuł: Aktualności życia publicznego) – miesięcznik opozycji demokratycznej w czasach PRL, redagowany przez członków i współpracowników KOR, później KSS „KOR”.

Krytyka. Kwartalnik polityczny – pierwszy niezależny kwartalnik polityczny w powojennej Polsce. Ukazywał się w latach 1978-1994, łącznie wydano 45 numerów. Pismo nawiązywało do tradycji polskiej lewicy niekomunistycznej. W redakcji m.in. Miklós Haraszti i Václav Havel. Ukazały się tu m.in. teksty Józefa Kuśmierka „O czym wiedziałem” i Václava Havla – „Siła bezsilnych”. Pierwszą publikacją o charakterze czysto literackim, a nie politycznym był „Traktat poetycki. Traktat moralny” Czesława Miłosza.

21 września 2006 został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a 28 kwietnia 2008 – Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą tego Orderu.

12 października 2010 został doradcą Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego ds. kontaktów z partiami i środowiskami politycznymi. W styczniu 2012 wystąpił z PD.

Ciekawostki

Jako kilkuletnie dziecko podczas uroczystości Narodowego Święta Odrodzenia Polski (22 lipca 1952) wręczał kwiaty Bolesławowi Bierutowi. Scenę tę zarejestrowała Polska Kronika Filmowa. W trakcie kampanii wyborczej w 1993 materiał ten w swoich stworzonych przez Jacka Kurskiego spotach prezentowało Porozumienie Centrum.

Rzeczpospolita – ogólnopolski dziennik o charakterze informacyjno-publicystycznym i ekonomiczno-prawnym. Wydawany w nakładzie około 157 tys. egzemplarzy. Właścicielami są Mecom Group (51% udziałów) i Skarb Państwa poprzez Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita" SA (49% udziałów).

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Przypisy

M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848
M.P. z 2008 r. Nr 94, poz. 808
Niezależny prezes Kaczyńskich. wyborcza.pl, 3 kwietnia 2007.

Źródła

Strona sejmowa posła III kadencji

Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności