Jan Maria Padovano - Polski Serwis Naukowy

Nagrobek Jana Kamienieckiego w kościele franciszkanów w Krośnie

Nagrobek Mikołaja i Piotra Firleja w kościele dominikanów w Lublinie

Jan Maria Padovano, właściwie Gianmaria Mosca (ur. 1493 w Padwie, zm. 1574 w Krakowie) – włoski rzeźbiarz.

W latach 1507-1512 uczył się w warsztatach rzeźbiarskich i złotniczych w Padwie. Zajmował się głównie małą rzeźbą , grupami figuralnymi oraz płaskorzeźbami. Główną pracą, z tego okresu, jest płaskorzeźba marmurowa Cud ze szklanką. W płaskorzeźbie tej widać jeszcze wpływ braci Lombardo, choć artysta zrywa już z izokefalizmem.

Izokefalizm, izokefalia (gr. isos – równy, kefale – głowa), sposób kompozycji układów wielofigurowych stosowany w rzeźbiarstwie i malarstwie polegający na tym, że głowy przedstawianych postaci znajdują się na tej samej wysokości.

Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.

Do Polski przybył w 1532 na zaproszenie króla Zygmunta Starego, aby wykonać medale rodziny królewskiej. Medale przedstawiały Zygmunta Starego, królową Bonę, królewicza Zygmunta Augusta i królewnę Izabelę.

Na początku pobytu w Polsce zatrudnił się w warsztacie Berreciego. W roku 1533 rozpoczął samodzielną działalność. Do najlepszych współpracowników należeli Jan Cini ze Sieny, Hieronim Canavesi i Jan Michałowicz z Urzędowa.

W roklu 1536 Padowano ukończył marmurowe cyborium dla katedry krakowskiej .

Bazylika Archikatedralna św. Piotra i św. Pawła w Poznaniu – jeden z najstarszych polskich kościołów i najstarsza polska katedra (od 968), położona na Ostrowie Tumskim. Jest ona miejscem pochówku pierwszych władców Polski i przypuszczalnym miejscem chrztu Mieszka I. Obecna gotycka katedra powstała w XIV – XV w., częściowo odbudowana i regotyzowana po zniszczeniach II wojny światowej.

Izabela Jagiellonka (węgr. Izabella királyné ur. 18 stycznia 1519 zm. 15 września 1559) – królowa Węgier, córka Zygmunta Starego, króla Polski, i Bony Sforzy, księżniczki Mediolanu.

W roku 1540 wykonał nagrobek dla biskupa Stanisława Oleśnickiego dla katedry poznańskiej .

Pracował na Wawelu przy Kaplicy Zygmuntowskiej. Wykonał nagrobki żon Zygmunta Augusta . W latach 1545-1547 wykonał, na zamówienie królowej Bony, nagrobek arcybiskupa Piotra Gamrata. W 1552-1554 zaprojektował cyborium dla kościoła Mariackiego.

W roku 1554 wykonał nagrobek prymasa Mikołaja Dzierzgowskiego do katedry gnieźnieńskiej. Przy tym nagrobku współpracował z nim prawdopodobnie Hieronim Canavesi.

Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły; wysokość 228 m n.p.m., antropogeniczne; historyczna dzielnica Krakowa, na wzgórzu zabytkowe zespoły budowlane.

Jan Michałowicz z Urzędowa (ur. ok. 1525-30 w Urzędowie k. Lublina, zm. ok. 1583 w Łowiczu) – renesansowy rzeźbiarz i architekt działający w Polsce, szczególnie znany z nagrobków, wykonywanych zgodnie z przyjętym wśród polskich rzeźbiarzy schematem nagrobka przyściennego, tzn. z postacią zmarłego leżącą w uśpieniu bądź swobodnie ułożoną, wspartą na jednym łokciu. W dekoracji swobodnie używał elementów włoskich, niderlandzkich i miejscowych. Jego twórczość, przesiąknięta pierwiastkami narodowymi, bywa określana jako renesans północy, a on sam uchodzi za największego architekta renesansu pochodzenia polskiego.

Pierwszym sygnowanym dziełem Podwana jest nagrobek Jana Kamienieckiego z roku 1560 w kościele Franciszkanów w Krośnie.

Największy pomnik dłuta Padovano stanął w katedrze tarnowskiej. Nagrobek początkowo przeznaczony był dla hetmana Jana Tarnowskiego. Prace zostały rozpoczęte w 1561 roku. Po przedwczesnej śmierci Jana Krzysztofa Tarnowskiego został w roku 1567 przerobiony na nagrobek piętrowy.

W latach 1571-1574 wykonuje przebudowę nagrobka Zygmunta Starego na podwójny. Dolna nisza zostaje przeznaczona na nagrobek Zygmunta Augusta.

Archikatedra gnieźnieńska, bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – gotycki kościół katedralny na Wzgórzu Lecha w Gnieźnie. Bazylika Prymasowska i katedra koronacyjna królów Polski.

Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany także kościołem Mariackim – jeden z największych i najważniejszych, po Katedrze Wawelskiej, kościół Krakowa, od 1962 posiada tytuł bazyliki mniejszej. Należy do najbardziej znanych zabytków Krakowa i Polski.

Padowano zajmował się również twórczością architektoniczną. W 1558-1559 wykonał projekt schodów i loggie dla odbudowanych po pożarze krakowskich Sukiennic. W 1567 roku projektował pałac biskupa Samuela Maciejowskiego na Prądniku w Krakowie. Pracował w królewskim zamku w Niepołomicach. Dostarczał kamieniarkę okienną i drzwiową dla Wawelu.

Ratusz w Sandomierzu – wzniesiono wkrótce po najeździe Litwinów w 1349 r. Pierwotnie gotycki, był budowlą na planie kwadratu zwieńczoną wysoką ośmioboczną wieżą. Cześć południowa, najstarsza (na niej zegar słoneczny) pochodzi z tego okresu. W XVI w. został rozbudowany w formę wydłużonego prostokąta, a następnie zwieńczony attyką. Wieża została dobudowana w wieku XVII. W ratuszu mieści się oddział Muzeum Okręgowego, Urząd Stanu Cywilnego, w podziemiach klub "Lapidarium". Obok znajduje się wyjście z trasy podziemnej

Hieronim Canavesi (ur. ok. 1525 prawdopodobnie w Mediolanie, zm. 11 listopada 1582 w Krakowie) – włoski rzeźbiarz, od ok. 1562 r. był w Polsce nadwornym artystą Zygmunta Augusta.

Przypisuje mu się także autorstwo trójstrefowej attyki, wieńczącej ratusz w Sandomierzu.

Przypisy

Do dzisiaj zachował się jedynie komplet medali należący do książęcej rodziny d'Este i znajduje się w Galerii Estense w Modenie
Nie zachowało się
Nie zachowany
Nie zachowane. O ich okazałości mogą świadczyć tylko ceny i wymiary sprowadzonych marmurów.
Cyborium zachowało się w stanie niezmienionym, tylko w okresie baroku dodano szczyt

Bibliografia

Helena Kozakiewiczowa Renesans w Polsce. Jan Maria Mosca zwany Padovano, Warszawa 1983, ISBN 83-213-3042-8

Zygmunt I Stary, lit. Žygimantas Senasis, biał. Жыгімонт Стары (ur. 1 stycznia 1467 w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 w Krakowie) – od 1506 król polski i wielki książę litewski. Przedostatni z dynastii Jagiellonów na tronie polskim.

Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Tarnowie – kościół gotycki, przebudowywany w późniejszych okresach. Budowla jest trzynawowa, z wydłużonym prezbiterium, zamkniętym trójboczną absydą oraz dobudowaną ze strony zachodniej wysoką na 72 m wieżą.