Jean Meslier

Kościół w Étrépigny.

Jan Meslier (ur. 15 stycznia 1664, zm. 30 czerwca 1729) - francuski ksiądz katolicki, przedstawiciel materializmu, ateista.

Był proboszczem wiejskich parafii But we francuskiej Szampanii i Etrépigny (od 1689, gdy miał 25 lat do śmierci) w Ardenach. Prowadził samotne, ascetyczne życie, poświęcając się lekturze a zarazem sumiennie wypełniając swe obowiązki w parafii (jako że dodatkowo bronił chłopów przed wyzyskiem, niektórzy uważają go za wzór proboszcza).

Mimo że nie wierzył w Boga, do końca życia pozostał kapłanem. Wiedział, iż ujawnienie światopoglądu skończyłoby się dla niego bardzo poważnymi konsekwencjami, dlatego też napisany przezeń "Testament" ukazał się dopiero po jego śmierci (wyd. polskie niepełne PWN 1955).

W swoich pismach zawarł skrajną krytykę chrześcijaństwa ze szczególnym uwzględnieniem katolicyzmu. Sformułował większość znanych obecnie zarzutów przeciw tej religii.

Jego dzieło zaraz po wydaniu zostało skazane na spalenie, później różne trybunały ponawiały tę karę. Zachwycali się nim achrześcijańscy francuscy filozofowie na czele z Wolterem, który często wspominał o nim w swej bogatej korespondencji, nie szczędząc zachwytów pod jego adresem (np. "Jan Meslier musi nawrócić ludzkość. Dlaczego ewangelia jego trafiła do rąk tak niewielu?"). O Meslierze pozytywnie wypowiadali się m. in. d'Holbach, Rousseau i Diderot oraz pozostali encyklopedyści.

W roku 1793 Konwent Narodowy Francji uchwalił wniosek skierowany do Komitetu Oświecenia Publicznego "z propozycją wzniesienia pomnika proboszczowi Janowi Meslierowi, "pierwszemu księdzu, który miał odwagę i siłę przekonania, aby wyrzec się błędów religijnych". Jego poglądy wywarły znaczący wpływ na późniejsze ateizujące nurty myślowe: materializm, komunizm i anarchizm.

Linki zewnętrzne