Jan Nielubowicz - Polski Serwis Naukowy

Jan Nielubowicz (ur. 28 października 1915 w Warszawie., zm. 2 lutego 2000 w Warszawie) – lekarz polski, współtwórca transplantologii w Polsce, profesor.

Jan Nielubowicz pochodził z rodziny lekarskiej. Jego ojciec, dr Kazimierz Nielubowicz, był chirurgiem i urologiem w Szpitalu Dzieciątka Jezus w Warszawie. Jego dziadek, dr Władysław Nielubowicz, był chirurgiem i dyrektorem szpitala w Kremieńczugu na Ukrainie.

Uczęszczał do gimnazjum Stefana Batorego w Warszawie. W 1929 zmarł ojciec Jana, zaś jego matka, Wanda Nielubowiczowa, zdecydowała się przenieść do Wilna. W Wilnie ukończył szkołę średnią i rozpoczął studia na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. W 1936 powrócił do Warszawy i kontynuował studia na Uniwersytecie im. J. Piłsudskiego w Warszawie, w czasie których został przyjęty do Korporacji Akademickiej Arkonia. Dyplom lekarza uzyskał 3 marca 1939. Po wybuchu wojny znalazł się na terytorium zajętym przez ZSRR. W 1940 na polecenie litewskich i radzieckich władz okupacyjnych rozpoczął praktykę lekarską w Wilnie i Kownie. Od 1943 był ordynatorem, jedynym lekarzem małego szpitala w Wołożynie.

Przeszczepianie narządów, transplantacja (z łac. transplantare – szczepić i plantare – sadzić) – przeszczepienie narządu w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne (lub w obrębie jednego ciała). Przeszczepianiem narządów zajmuje się medyczna dziedzina naukowa nazywana transplantologią.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

W 1945 ponownie powrócił do Warszawy i rozpoczął pracę w Klinice Chirurgicznej w Szpitalu Dzieciątka Jezus w Warszawie, tej samej, w której pracował kiedyś jego ojciec. W klinice tej pracował na różnych stanowiskach do roku 1975, kiedy to Klinika została podzielona i przeniesiona do nowo budowanego Szpitala przy ul. Banacha. W tym szpitalu pracował do 1986 roku, w którym to przeszedł na emeryturę. W 1959 został kierownikiem I Kliniki Chirurgicznej A.M. w Warszawie. W latach 1974-1986 był dyrektorem Instytutu Chirurgii A.M. Klinikę Chirurgiczną w Szpitalu Dzieciątka Jezus (wtedy Państwowy Szpital Kliniczny nr 1) reaktywował uczeń profesora Nielubowicza Wojciech Rowiński w roku 1980.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

W 1947 obronił pracę doktorską: Ropowice żołądka i jelit. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1952 na podstawie pracy Badania nad powstawaniem ostrego żółtego zaniku (ostrej martwicy) wątroby pod wpływem przedostawania się lub wprowadzenia do przewodu żółciowego wspólnego soku trzustkowego lub pankreatyny. Tytuł profesora nadzwyczajnego chirurgii otrzymał 27 kwietnia 1962, a profesora zwyczajnego 1 lipca 1970. W 1958 dzięki Fundacji Rockefellera odbył roczny staż w Klinice Chirurgicznej Uniwersytetu Harvarda w Bostonie w USA dzięki czemu miał możliwość lepszego zapoznania się z osiągnięciami chirurgicznymi na świecie. Po powrocie z Bostonu stworzył szkołę nowoczesnej chirurgii opartej na badaniach naukowych. był twórcą lub reformatorem wielu dziedzin chirurgii polskiej, m.in. w 1966 doprowadził do pierwszego udanego zabiegu transplantacji (przeszczep nerki) w Polsce.

Uniwersytet Harvarda (Harvard University) powstał w 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.

Warszawski Uniwersytet Medyczny jest największą uczelnią medyczną w Polsce. Na 12 kierunkach i w 3 specjalnościach kształci się w niej blisko 11 tys. studentów, w tym ponad pięciuset obcokrajowców. Uniwersytet prowadzi również studia doktoranckie i podyplomowe oraz naucza w ramach zawodowych kursów specjalizacyjnych i dokształcających. Kadra dydaktyczno-naukowa liczy ponad 1,5 tys. pracowników, w tym ponad 100 profesorów tytularnych.

Od 1957 równolegle z pracą w Akademii Medycznej był kierownikiem Zakładu Chirurgii Doświadczalnej PAN. Od 1969 był członkiem korespondentem PAN, zaś od 1983 członkiem rzeczywistym PAN.

Od 1 października 1981 do 30 września 1986 przez dwie kadencje był rektorem Akademii Medycznej w Warszawie.

Był przewodniczącym Okręgowego Sądu Lekarskiego w Warszawie w I i II kadencji działania tego sądu.

Urologia - dziedzina medycyny zajmująca się układem moczowo-płciowym; jego budową, fizjologią, schorzeniami (np. zapalenia, zaburzenia funkcji, ograniczona płodność, nowotwory), wadami patologicznymi w aspekcie endokrynologicznym, naczyniowym i operacyjnym oraz ich diagnozowaniem i leczeniem.

Przeszczepienie nerki – zabieg medyczny, polegający na operacyjnym wprowadzeniu do ciała biorcy zdrowej nerki (pochodzącej od żywego bądź zmarłego dawcy), która przejmuje funkcję filtracyjną. Przeszczep jest metodą z wyboru leczenia przewlekłej niewydolności nerek w stadium zaawansowanym (wymagającym prowadzenia regularnych dializ).

Jan Nielubowicz był członkiem 14 zagranicznych towarzystw naukowych, w tym członkiem honorowym Brytyjskiego i Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów. Od sześciu polskich uczelni medycznych otrzymał tytuł doktora honoris causa. W 1997 otrzymał od Papieża Order Komandorii z Gwiazdą Św. Sylwestra Papieża, a w 1990 Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Korporacja akademicka Arkonia – ideowo-wychowawcze stowarzyszenie skupiające męską młodzież akademicką narodowości polskiej. Celami Arkonii jest krzewienie patriotyzmu wśród swoich członków i w społeczeństwie, kształtowanie postaw moralnych młodzieży, godności osobistej i honoru, integracja środowiska, a także organizowanie życia towarzyskiego. Formy organizacyjne Arkonii zaczerpnięte są z wzorów korporacji niemieckich i wzbogacone o silną nutę samokształceniowo-wychowawczą.

Imię Jana Nielubowicza nosi Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie.

Przypisy

↑ Sto warszawiaków i warszawianek. „Warszawski Kalendarz Ilustrowany "Stolicy" - 1967”, s. 45, 1966. Wydawnictwo Warszawskiego Tygodnika "Stolica".