Jan Paweł Gawlik - Polski Serwis Naukowy

Jan Paweł Gawlik

Jan Paweł Gawlik (ur. 3 maja 1924 we Lwowie) – polski eseista, teatrolog, krytyk teatralny, publicysta, dramaturg.

Biografia

Pochodzi ze Lwowa. Podczas wojny żołnierz Okręgu Lwowskiego Armii Krajowej. W 1946 zamieszkał w Krakowie. Ukończył studia na Akademii Handlowej w Krakowie oraz Szkołę Nauk Politycznych przy Wydziale Prawa UJ i Studium Dziennikarskie UJ. Pracował jako asystent w Katedrze Ekonomii Akademii Handlowej prowadzonej przez Feliksa Młynarskiego. Następnie był pracownikiem Muzeum Narodowego w Krakowie, Wydawnictwa Literackiego i redakcji Życia Literackiego. W latach 50-tych współpracował z redakcją Tygodnika Powszechnego. Wraz z Leopoldem Tyrmandem, Zbigniewem Herbertem, Tadeuszem Chrzanowskim należał do założonej przez Stefana Kisielewskiego grupy dyskusyjnej Partia Wariatów Liberałów. W latach 1968-1970 kierownik literacki Teatru Rozmaitości w Krakowie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Muzeum Narodowe w Krakowie, muzeum powołane uchwałą Rady Miasta Krakowa 7 października 1879, wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów. Jest najstarszym muzeum narodowym w Polsce.

W 1970 objął stanowisko dyrektora naczelnego i kierownika artystycznego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie zastępując na tej funkcji Zygmunta Hübnera, który w 1969 zrezygnował protestując przeciw ingerencjom cenzury w działalność teatru. Kontynuował linię artystyczną poprzedniej dyrekcji, dbając o utrzymanie wysokiego poziomu repertuaru i inscenizacji. Za jego dyrekcji przedstawienia w Starym Teatrze reżyserowali m.in. Konrad Swinarski, Andrzej Wajda, Jerzy Jarocki, Jerzy Grzegorzewski, Krystian Lupa oraz Krzysztof Kieślowski, Agnieszka Holland i Krzysztof Zanussi. W 1974, wraz Jerzym Jarockim, Konradem Swinarskim i Andrzejem Wajdą nagrodzony "za nowatorską działalność teatralną, która wzbudziła szeroki oddźwięk społeczny" prestiżowym wyróżnieniem Drożdże, przyznawanym przez tygodnik Polityka. W 1980, w następstwie porozumień sierpniowych w Starym Teatrze działalność rozpoczął NSZZ "Solidarność", który pod przewodnictwem Jerzego Stuhra reprezentował zespół artystyczny w sporze z dyrekcją i ostatecznie doprowadził do dymisji Gawlika i zastąpienia go popieranym przez artystów teatru kompozytorem Stanisławem Radwanem.

Leopold Tyrmand, pseud. Jan Andrzej Stanisław Kowalski (ur. 16 maja 1920 w Warszawie, zm. 19 marca 1985 w Fort Myers na Florydzie) – polski pisarz i publicysta, popularyzator jazzu w Polsce.

Zbigniew Herbert (ur. 29 października 1924 we Lwowie, zm. 28 lipca 1998 w Warszawie) – polski poeta, eseista, dramatopisarz, autor słuchowisk; kawaler Orderu Orła Białego. Z wykształcenia ekonomista, prawnik i filozof.

W międzyczasie, w 1977 objął on kierownictwo Teatru Telewizji, które sprawował do 1982. W latach 1983-1985 był jednocześnie dyrektorem Teatru Dramatycznego i Teatru Rzeczypospolitej w Warszawie. W 1985 powrócił do Krakowa by objąć po Mikołaju Grabowskim stanowisko dyrektora Teatru im. Słowackiego, które zajmował do przejścia na emeryturę w 1989.

Tygodnik Powszechny – ukazujący się od 1945 r. tygodnik katolicki o tematyce społeczno-kulturalnej, założony przez kardynała Adama Stefana Sapiehę. Redaktorem naczelnym tygodnika jest ks. Adam Boniecki.

Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie – , drugi najstarszy teatr w Polsce. Obok Teatru Narodowego w Warszawie i Teatru Wybrzeże w Gdańsku jest jedną z trzech narodowych scen dramatycznych, podlegających bezpośrednio Ministrowi Kultury.

Autor wielu publikacji na temat teatru i dramatów teatralnych, m.in. monografii o kabarecie Jama Michalika pt. Powrót do Jamy (1961), tomu szkiców Twarze teatru (1963), sztuk: Pokusa (1965) oraz: Egzamin, Tor, Wybór, Portret, Procedura, wydanych w tomie Propozycje (1969).

W 1989 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Tadeusz Chrzanowski (ur. 14 maja 1926 w Krakowie, zm. 24 grudnia 2006 w Krakowie) – profesor, historyk sztuki, literat, fotograf, tłumacz poezji, publicysta (m.in. paryskiej "Kultury" i "Tygodnika Powszechnego"), wykładowca Politechniki Krakowskiej i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, członek krajowy korespondent PAU.

Stefan Kisielewski, pseud. Kisiel, Teodor Klon, Tomasz Staliński, Julia Hołyńska (ur. 7 marca 1911 w Warszawie, zm. 27 września 1991 w Warszawie) – polski prozaik, publicysta, kompozytor, krytyk muzyczny, poseł na Sejm PRL II i III kadencji z ramienia Znaku, współzałożyciel i członek Unii Polityki Realnej.

Bibliografia

Encyklopedia Gazety Wyborczej, tom 5 (2006) Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Eustachiewicz Lesław, (1979) Dramaturgia polska w latach 1945 – 1977. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

Gawlik Jan Paweł, (1989) Pożegnanie z Teatrem im. J. Słowackiego. Życie Literackie nr 36/1989.

Gawlik Jan Paweł, (2008) Mój Stary Teatr. Miesięcznik społeczno-kulturalny Kraków, nr 9/2008.

Kania Waldemar, (2001) Pisarze z Krupniczej. Informator biobibliograficzny, wyd. 3. Związek Literatów Polskich Oddział w Krakowie, Kraków.

Kto jest kim w Polsce, (1993) Informator biograficzny, edycja 3. Wydawnictwo Integra, Warszawa.

Pawlak Grażyna, (2004) Literatura polska w teatrze telewizji w latach 1953-1993. Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa.

Tygodnik społeczno-polityczny Polityka, nr 889/1974, 1340/1980.

Tyrański Władysław, (1998) Kto jest kim w Krakowie. Krakowska Agencja Informacyjna, Kraków.