Jan Peter Balkenende - Polski Serwis Naukowy

Jan Peter Balkenende (ur. 7 maja 1956 w Kapelle), jako Jan Pieter Balkenende, niderlandzki polityk, premier Holandii od 2002 do 2010.

Życiorys

Prezydent Aleksander Kwaśniewski oraz Jan Peter Balkenende

Studiował historię gospodarczą i nauk społecznych na Wolnym Uniwersytecie w Amsterdamie (poza tym ukończył prawo); od 1992 profesor na tymże uniwersytecie. Od 1998 członek Stanów Generalnych, od 2001 szef frakcji chadeckiej w parlamencie. Po wyborach 2002 zbudował koalicję centro-prawicową z udziałem populistycznej Listy Pima Fortuyna, która przetrwała u władzy niecały rok. Po kolejnym głosowaniu w 2003 ponownie desygnowany przez królową na premiera – tym razem na czele koalicji CDA, VVD i Demokratów 66. Jego rząd przeprowadził cięcia w wydatkach publicznych by doprowadzić do uzdrowienia finansów państwa, będących w kryzysie. Pod rządami Balkenende Holandia poparła wojnę w Iraku, choć nie wysłała tam wojsk. Przyjmuje się, że dzięki poparciu udzielonemu koalicji antyirackiej minister spraw zagranicznych w rządzie Balkenende został mianowany nowym sekretarzem generalnym NATO.

Holendrzy - naród germański zamieszkujący głównie Holandię (około 13 mln), a także USA (ok. 5 mln osób pochodzenia holenderskiego), Kanadę (około 900 tys.) oraz Niemcy i holenderskie posiadłości na Morzu Karaibskim. W Południowej Afryce mieszka około 5 milionów Afrykanerów, którzy są w dużej mierze potomkami holenderskich osadników.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

30 czerwca 2006 podał się do dymisji z powodu rozpadu koalicji rządowej. Po zwycięskich dla CDA przedterminowych wyborach stanął na czele koalicji CDA, Partii Pracy (PvdA) i konserwatywnej ChristenUnie.

19 lutego 2010 w związku z kryzysem rządowym spowodowanym udziałem wojska holenderskiego w misji afgańskiej wystąpił do królowej o dymisję ministrów Partii Pracy, która zgłaszała sprzeciw wobec przedłużenia misji, a członków gabinetu z nominacji CDA i ChristenUnie pozostawił do jej dyspozycji. Stał na czele rządu mniejszościowego do czasu przedterminowych wyborów parlamentarnych w czerwcu 2010. Po wyborach pełnił funkcję premiera do czasu zaprzysiężenia 14 października 2010 Marka Rutte.

Vrije Universiteit Amsterdam, skrót VU, pol. Wolny Uniwersytet Amsterdam, razem z Christelijke Hogeschool Windesheim tworzy związek Vereniging VU-Windesheim, który powstał w 1880.

Nauki prawne to zbiór nauk społecznych i humanistycznych zajmujących się prawem. Jako synonimy "nauk prawnych" używa się również terminów prawoznawstwo czy jurysprudencja, są to jednak terminy wieloznaczne. Prawoznawstwo oznaczać może również teorię prawa, natomiast jurysprudencja uznawana jest za jedną z ogólnych nauk prawnych, specyficzną szczególnie dla krajów common law.

Poglądy polityczne

Jest praktykującym protestantem, sprzeciwia się eutanazji i aborcji. Zapowiedział walkę z narkotykami, które w świetle prawa nadal są w Holandii nielegalne, lecz powszechnie tolerowane. Ze względu na swe podobieństwo do bohatera serii powieści J. K. Rowling, nazywany jest przez Holendrów "Harrym Potterem".

Partia Ludowa na rzecz Wolności i Demokracji (niderl. Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, VVD) - holenderska centroprawicowa partia o profilu konserwatywno-liberalnym założona w roku 1948. Należy do Międzynarodówki Liberalnej oraz do Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy. Jest uważana za bardziej prorynkową od socjalliberalnej partii Demokraci 66.

Wybory parlamentarne w Holandii w 2010 roku – odbyły się 9 czerwca 2010. W ich wyniku został wyłoniony skład Tweede Kamer, czyli niższej izby holenderskich Stanów Generalnych. Zwycięstwo odniosła opozycyjna liberalna Partia Ludowa na rzecz Wolności i Demokracji (VVD) na czele z Markiem Rutte.

Życie prywatne

Jan Peter Balkenende urodził się 7 maja 1956 na wsi Biezelinge niedaleko miasta Kapelle w Holandii. Jego ojciec Jan Pieter Balkenende był kupcem zbożowym, zaś matka Thona Johanna Sandee pracowała jako nauczycielka. Balkenende obecnie mieszka w Capelle aan den IJssel (obok Rotterdamu), razem ze swoją żoną Biancą Hoogendijk oraz córką Amelie. Oprócz tego wynajmuje apartament w Hadze.

Christen-Democratisch Appèl (CDA, Apel Chrześcijańsko-Demokratyczny) – największa partia polityczna w Holandii. Liderem jej jest obecny premier Jan Peter Balkenende. Została ona założona 11 października 1980, jako unia katolickiej KVP i dwóch partii protestanckich: chrześcijańsko-demokratycznej CHU oraz konserwatywnej ARP. W parlamencie była partią rządzącą (jako część koalicji) od 1980 do 1994 i jest nią ponownie od 2002. Obecnie wspóltworzy rząd w koalicji z PvdA i CU.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Przypisy

Bart Dirks, Theo Koelé, Kabinet valt over Uruzgan-besluit, volkskrant.nl z 20 lutego 2010 (niderl.)

Zobacz też

Premierzy Holandii

Czwarty rząd Jana Petera Balkenende

Linki zewnętrzne

Biografia Balkenende (ang.)

Oficjalna biografia (niderl.)