Jan Smejkal - Polski Serwis Naukowy

Jan Smejkal (ur. 22 marca 1946 w Lanškroun) – czeski szachista, arcymistrz od 1972 roku.

Kariera szachowa

W latach 70. XX wieku był, obok Vlastimila Horta, najlepszym czechosłowackim szachistą, należał również do szerokiej czołówki światowej. Po raz pierwszy na arenie międzynarodowej pokazał się w roku 1969, zajmując II-V miejsce (wraz z Lajosem Portischem, Ulfem Anderssonem i Borislavem Ivkovem) na turnieju strefowym (eliminacji mistrzostw świata) w austriackim mieście Raach am Hochgebirge. W dogrywce o awans do turnieju międzystrefowego zajął ostatnie miejsce i odpadł z dalszych rozgrywek. Kolejny cykl walki o tytuł mistrza świata był dla niego bardziej udany: najpierw w roku 1972 zajął I-II miejsce w turnieju strefowym w Vrnjačkiej Banji, a następnie był o krok od awansu do grona pretendentów, zajmując rok później na turnieju międzystrefowym w Leningradzie IV miejsce. W późniejszych latach jeszcze dwukrotnie startował w turniejach międzystrefowych (Biel 1976 i Rio de Janeiro 1979), za każdym razem zajmując XI miejsca.

Mistrzostwa Czechosłowacji i Czech w szachach – turniej szachowy zorganizowany po raz pierwszy w 1905 r. w Pradze, mający na celu wyłonienie mistrza kraju.

Memoriał Akiby Rubinsteina – rozgrywany od 1963 roku w Polanicy-Zdroju międzynarodowy turniej szachowy poświęcony pamięci Akiby Rubinsteina. Przez wiele lat był najsilniejszym turniejem kołowym rozgrywanym w Polsce. W polanickich memoriałach startowali m.in:

Na swoim koncie posiada wiele cennych zwycięstw w międzynarodowych turniejach, m.in. dwukrotnie zajął I miejsce w memoriałach Akiby Rubinsteina w Polanicy-Zdroju (w latach 1970 i 1972). Oprócz tego triumfował lub podzielił I miejsce na turniejach w Starým Smokovcu (1970), Amsterdamie (1971), Smederevskiej Palance (1971), Palma de Mallorca (1972), Luhačovicach (1973), Nowym Sadzie (1976), Belgradzie (1976), Dortmundzie (1976), Lipsku (1976), Vršacu (1977, memoriał Borislava Kosticia), Viroviticy (1977), Teplicach (1979), Warszawie (1979) oraz Baden-Baden (1985). Trzykrotnie (w latach 1973, 1979 i 1986) zwyciężał również w mistrzostwach Czechosłowacji.

Stary Smokowiec (słow. Starý Smokovec, niem. Altschmecks, węg. Ótátrafüred, 990 m n.p.m.) – miejscowość u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji, część struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Położona jest przy Drodze Wolności, około 6 km na zachód od Tatrzańskiej Łomnicy.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

W latach 1970–1994 dziesięciokrotnie wystąpił na szachowych olimpiadach, zdobywając dwa srebrne medale: w roku 1982 wraz z drużyną oraz indywidualnie (za wynik na IV szachownicy) w roku 1970. Łącznie rozegrał 133 olimpijskie partie, w których uzyskał 83½ pkt.

Najwyższy ranking w karierze osiągnął 1 stycznia 1976 r., z wynikiem 2615 punktów dzielił wówczas 11. miejsce (wspólnie z Michaiłem Talem) na światowej liście FIDE, jednocześnie zajmując 1. miejsce wśród szachistów Czechosłowacji. W 2000 r. zakończył czynną karierę zawodniczą.

Mecze pretendentów FIDE stanowiły trzeci i najwyższy szczebel eliminacji (po turniejach strefowych i międzystrefowych) wyłaniających przeciwnika dla mistrza świata w szachach (jedyny wyjątek miał miejsce w roku 1996, gdy finałowy mecz pretendentów był zarazem spotkaniem o mistrzostwo świata).

Vlastimil Hort (ur. 12 stycznia 1944 w Kladnie) – jeden z czołowych szachistów świata w latach 70. XX wieku, pretendent do tytułu mistrza świata w szachach, od roku 1985 obywatel niemiecki.

Przypisy

Źródła

W.Litmanowicz, J.Giżycki, "Szachy od A do Z", tom II, Warszawa 1987, str. 1120-1121

ChessBase Megabase 2007

Linki zewnętrzne

Jan Smejkal – wybrane partie szachowe (ang.)

Jan Smejkal – karta na stronie FIDE (ang.)