Jan Szancenbach - Polski Serwis Naukowy

Jan Szancenbach (ur. 8 stycznia 1928 w Krakowie, zm. 15 grudnia 1998)- polski malarz, przedstawiciel koloryzmu, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Był synem dr Jana Szancenbacha, lekarza ginekologa, jeńca obozu w Starobielsku zamordowanego w Charkowie oraz Marii Skłodowskiej-Szancenbachowej, artystki malarki, uczennicy Olgi Boznańskiej.

W 1940 rozpoczął studia w Szkole Przemysłu Artystycznego w Krakowie (Kunstgewerbeschule). Od 1943, gdy szkoła została zamknięta przez niemieckie władze okupacyjne, do 1945 kształcił się samodzielnie w gronie kolegów pod przewodnictwem Tadeusza Brzozowskiego. W 1945 został przyjęty na II rok Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie przez kilka miesięcy uczęszczał do pracowni malarstwa Wojciecha Weissa, a następnie Eugeniusza Eibischa. W 1948 otrzymał absolutorium, zaś w 1952 uzyskał dyplom magistra sztuki.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

Film animowany – rodzaj filmu, który jest tworzony techniką zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu. Najczęściej są to fazy rysowane, stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki.

W 1948 rozpoczął pracę na krakowskiej ASP. Początkowo uczył rysunku, liternictwa, projektowania graficznego i technik graficznych. Od 1972 prowadził pracownię malarstwa sztalugowego na Wydziale Malarstwa ASP. Od 1976 miał na uczelni własne atelier. W latach 1972-1978 i 1981-1984 był dziekanem Wydziału Malarstwa, prorektorem ASP w latach 1978-1981, a następnie przez dwie kadencje rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1987-1993). W 1986 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. W latach 1971-1987 i 1993-1996 był członkiem Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego. Był członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków, kilkanaście lat pracował społecznie w zarządzie związku pełniąc między innymi funkcję sekretarza i prezesa okręgu krakowskiego ZPAP.

Plafon – sufit lub podniebienna część sklepienia ozdobiona malowidłem, sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem itp. Plafony występowały już w starożytności i średniowieczu. Bardziej ozdobne formy występują w okresie renesansu i baroku. Najbardziej dekoracyjną formą plafonu jest plafon iluzjonistyczny, ozdobiony malowidłem o tematyce mitologicznej, alegorycznej (w budowlach świeckich) albo religijnej (w kościołach). Plafony zdobiły wnętrza do XIX wieku.

Dziekan – , jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. W uczelni publicznej dziekan wydziału i prodziekani pochodzą z wyboru, którego tryb określa statut uczelni. Ich kadencja trwa cztery lata i nie mogą być wybrani na więcej niż dwie następujące po sobie kadencje.

Malował pejzaże, martwe natury, widoki wnętrz pełne ekspresji, o urozmaiconej fakturze, niekiedy na pograniczu abstrakcji. Oprócz malarstwa zajmował się także grafiką, projektowaniem (plakatów, okładek itp.), malarstwem w architekturze (m.in. renowacja widowni Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie, widowni i plafonu w Operze Wrocławskiej) i filmem rysunkowym.

Tokio ?/i (jap. 東京都, Tōkyō-to?) – stolica Japonii położona nad Oceanem Spokojnym (Zatoka Tokijska) na Honsiu – największej z Wysp Japońskich. Główny ośrodek największego zespołu miejskiego świata (metropolis Greater Tokyo Area), który, wraz z Jokohamą, Kawasaki, Saitamą i innymi miastami nad zatoką, skupia 32-43 mln mieszkańców.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

W latach 1948-1996 brał udział w ponad 300 wystawach ogólnopolskich i 70 zagranicznych. Wybrane wystawy indywidualne:

ponad 50 indywidualnych prezentacji w Polsce i Europie, m.in.: w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Łodzi, Wrocławiu, Londynie, Wiedniu, Malmö, Düsseldorfie.

retrospektywna wystawa z cyklu Mistrzowie polskiego malarstwa współczesnego, ABC Gallery, Poznań, 1996

Wybrane wystawy zbiorowe:

Muzeum Narodowe w Krakowie, muzeum powołane uchwałą Rady Miasta Krakowa 7 października 1879, wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów. Jest najstarszym muzeum narodowym w Polsce.

Kapizm, zwany też koloryzmem – kierunek malarski, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa pochodzi od liter K.P. - skrótu "Komitetu Paryskiego", czyli Komitetu Paryskiej Pomocy dla Wyjeżdżających Studentów na Studia Malarskie do Francji, zawiązanego w 1923 roku przez Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

Modern Polish Masters, Fryburg, 1991

East European Contemporary Fine Artists, Towo Art Center, Tokio, 1991

La Pologne d'Aujourdhui, Lyon, Nicea, 1992

Jego prace znajdują się w zbiorach:

Muzea Narodowe w Gdańsku, Krakowie, Poznaniu, Szczecinie,

Galeria Uffizi we Florencji,

liczne kolekcje prywatne w Polsce i na świecie.

Otrzymał kilkanaście nagród w konkursach na plakaty, znaki firmowe, odznaki, znaczki pocztowe, opakowania itp.

Nagrody za malarstwo: Dyplom honorowy TPSP, Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie w Monte Carlo (zespołowo), nagroda na wystawie "Złotego Grona" w Zielonej Górze. Medal im. Wyspiańskiego (TPSP w Krakowie). Dyplom Honorowy ZPAP na wystawie jubileuszowej. Nagroda Miasta Krakowa (1974). Nagroda Prezesa Rady Ministrów "Za Twórczość dla Dzieci" (1978). Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III, II (trzykrotnie) i I stopnia (za pracę pedagogiczną, działalność organizacyjną w Radzie Wyższego Szkolnictwa artystycznego, oraz za całokształt twórczości). Złota Odznaka ZPAP. Złota Odznaka "Za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa". Odznaka Zasłużony Działacz Kultury. Złoty Krzyż Zasługi. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Tytuł honorowy "Zasłużony dla Narodowej Kultury"

Liternictwo – jeden z działów grafiki użytkowej dotyczący projektowania liter oraz ich wykonywania. Nie jest błędem używanie tego terminu wymiennie z typografią.

Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie to organizacja artystów i miłośników sztuki, która powstała z inicjatywy Walerego Wielogłowskiego w roku 1854.

Galeria

Jan Szancenbach