Jan Timman - Polski Serwis Naukowy

Jan Hendrik Timman (ur. 14 grudnia 1951 w Amsterdamie) – holenderski arcymistrz, w latach 80. XX wieku czołowy szachista świata.

Kariera szachowa

Jan Timman, Saloniki 1984

W latach 1979–1999 Timman brał udział we wszystkich ośmiu cyklach rozgrywek o tytuł mistrza świata. W 1985 roku wygrał turniej międzystrefowy z dużą przewagą nad konkurencją. W turnieju pretendentów podzielił czwarte miejsce z Michaiłem Talem. W meczu ćwierćfinałowym przegrał z Arturem Jusupowem. W następnym cyklu rozgrywek awansował do finałowego meczu pretendentów pokonując w eliminacjach Walerija Sałowa, Lajosa Portischa i Jonathana Speelmana. W finale został pokonany przez Anatolija Karpowa.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Olimpiada szachowa 1976 (zarówno w konkurencji kobiet, jak i mężczyzn) rozegrana została w Hajfie w dniach 25 października - 12 listopada 1976 r. W obu turniejach nie wystąpiły drużyny krajów socjalistycznych.

W 1991 roku Timman ponownie awansował do finałowego meczu pretendentów. W drodze do finału pokonał Roberta Hübnera, Wiktora Korcznoja i Jusupowa. W finale uległ Nigelowi Shortowi. Short uzyskał prawo do meczu o tytuł mistrza świata z Garrim Kasparowem, lecz obaj zostali zdyskwalifikowani przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) za rozegranie meczu poza jej strukturami w 1993 roku. FIDE zorganizowała oficjalny mecz o mistrzostwo świata pomiędzy Timmanem i Karpowem, wygrany przez Karpowa 12½ - 8½. W następnym cyklu rozgrywek Timman dotarł do półfinału i został wyeliminowany przez Sałowa.

Wiktor Korcznoj, ros. Виктор Львович Корчной, niem. Viktor Kortschnoi (ur. 23 maja 1931 w Leningradzie) – szwajcarski szachista pochodzenia rosyjskiego , przez wiele lat jeden z najsilniejszych arcymistrzów na świecie.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Timman był uczestnikiem najbardziej prestiżowych turniejów, z których kilka wygrał: w Amsterdamie (1981 – turniej IBM, 1987 i 1989 – memoriały Maxa Euwego), Mar del Plata (1982), Bugojno (1984), Wijk aan Zee (1985), Tilburgu (1987) i Rotterdamie (1989). Dziewięciokrotnie zwyciężał w mistrzostwach Holandii. W latach 1972–2004 trzynastokrotnie reprezentował swój kraj na olimpiadach szachowych, w roku 1976 zdobywając dwa medale: złoty (za wynik indywidualny) oraz srebrny (wraz z drużyną). W latach 80. był stale obecny w pierwszej dziesiątce listy rankingowej FIDE (najwyższy osiągnięty ranking - 2680 punktów [1 stycznia 1990 roku] i trzecia pozycja na świecie, za G.Kasparowem i A.Karpowem).

Mecze pretendentów FIDE stanowiły trzeci i najwyższy szczebel eliminacji (po turniejach strefowych i międzystrefowych) wyłaniających przeciwnika dla mistrza świata w szachach (jedyny wyjątek miał miejsce w roku 1996, gdy finałowy mecz pretendentów był zarazem spotkaniem o mistrzostwo świata).

Olimpiada szachowa – międzynarodowy drużynowy turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w cyklu dwuletnim od 1927 roku. W turnieju uczestniczą reprezentacje narodowe, nominowane przez narodowe związki szachowe zrzeszone w FIDE.

W 2006 roku odniósł kolejne turniejowe zwycięstwo – na przełomie kwietnia i maja wygrał tradycyjny turniej Sigeman & Co w Malmö. Zajął również II m. (za Ivanem Sokolovem) w memoriale Howarda Stauntona w Londynie. W 2008 r. zajął III m. (za Bu Xiangzhim i Jewgienijem Miroszniczenko) w Antwerpii, natomiast w 2009 r. zwyciężył w memoriale Howarda Stauntona, rozegranym w Londynie.

Memoriał Howarda Stauntona – rozgrywany cyklicznie od 2003 r. w Londynie międzynarodowy turniej szachowy poświęcony pamięci Howarda Stauntona, angielskiego szachisty, nieoficjalnego mistrza świata w latach 1843–1851.

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

Przypisy

Źródła

ChessBase Megabase 2008

Individual Calculations: Timman, Jan H

Linki zewnętrzne

Jan Timman – wybrane partie szachowe (ang.)

Jan Timman – karta na stronie FIDE (ang.)