Jan Tyranowski - Polski Serwis Naukowy

Jan Leopold Tyranowski (ur. 9 lutego 1901 w Krakowie, zm. 15 marca 1947 w Krakowie) - Sługa Boży Kościoła katolickiego, polski mistyk chrześcijański i kierownik duchowy młodego Karola Wojtyły, księgowy, krawiec.

Całe życie spędził na Dębnikach w Krakowie. Uzyskał maturę, z wykształcenia był księgowym, ale zawód ten wykonywał dość krótko. Po ojcu odziedziczył pracownię krawiecką i utrzymywał siebie i matkę z krawiectwa. Jan Paweł II, wspominając go w swojej książce Dar i Tajemnica twierdził, że Tyranowski wybrał pracę krawca, zamiast bycia urzędnikiem, bo to mu pozwalało na głębsze życie wewnętrzne.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Sługa Boży (łac. Venerabilis Dei servus)– określenie stosowane w Kościele katolickim oznaczające osobę zmarłą, wobec której rozpoczęto proces beatyfikacyjny.

W 1935 po wysłuchaniu kazania w kościele na Dębnikach Tyranowski przeżył odrodzenie religijne. Wg Elżbiety Konderak, "zwykłe kazanie otworzyło w sercu dojrzałego mężczyzny jakąś nową życiową przestrzeń". Prowadził notatnik duchowy, a każdy swój dzień wypełniał - na zasadzie zakonnej - przez pracę, modlitwę i studia teologiczne.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Nieśmiały (w opinii znajomych) i mówiący staroświeckim językiem Tyranowski zapraszał do swojego mieszkania przy ul. Różanej 11 w pobliżu Rynku dębnickiego, kilkunastu młodych ludzi, początkowo na modlitwę różańcową (m.in. w ramach Żywego Różańca), potem na czytanie Biblii i rozmowy o wierze. Uważał, że w człowieku tkwi głęboka religijność, której trzeba pozwolić się ujawnić. Swoim działaniem dążył do tego, aby religijność tę ujawniać i rozwijać. Szczególną uwagę poświęcał renesansowym mistykom chrześcijańskim - na spotkaniach czytał notatki o św. Janie od Krzyża oraz św. Teresie z Avila. Wykorzystywał też pisma św. Tomasza z Akwinu. 11 osób spośród uczestników cotygodniowych spotkań zostało później księżmi.

Stanisław Kostka herbu Dąbrowa (ur. najprawdopodobniej w grudniu 1550 w Rostkowie koło Przasnysza – zm. 15 sierpnia 1568 w Rzymie) – polski jezuita, święty katolicki, patron Polski.

Tomasz z Akwinu, Akwinata, łac. Thoma de Aquino (ur. 1225, zm. 7 marca 1274) – filozof scholastyczny, teolog, członek zakonu dominikanów. Był jednym z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Święty Kościoła katolickiego, jeden z doktorów Kościoła, który nauczając przekazywał owoce swej kontemplacji (łac. contemplata aliis tradere).

Podczas II wojny światowej Tyranowski kontynuował spotkania w swoim mieszkaniu. Po aresztowaniu salezjanów krakowskich Tyranowski zaopiekował się młodzieżowymi grupami męskimi. Jedno z tych spotkań zostało wykryte przez Gestapo. Niemcy uznali jednak właściciela lokalu za niespełna rozumu fanatyka religijnego.

Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

Mistyka (gr. myo zamykać; zwłaszcza w kontekście zamykania oczu i ust, przemilczać lub mistikos tajemniczy) – to wszelkiego rodzaju poczucie wewnętrznej jedności z rzeczywistością uważaną za boską lub Absolut. Mistyk "zamyka oczy" na rzeczywistość widzialną a wzrok swój w milczeniu kieruje do swego wnętrza, w stronę świata swej duszy. Obecność mistyki stwierdzono we wszystkich wielkich religiach świata. Mistykę można podzielić na mistykę spekulatywną (mistycyzm) i mistykę praktyczną (modlitwa, medytacja, kontemplacja).

W spotkaniach brał udział młody Karol Wojtyła, który poznał Tyranowskiego w lutym 1940 podczas rekolekcji dla młodzieży męskiej w parafii św. Stanisława Kostki na Dębnikach. To dzięki Tyranowskiemu Wojtyła poznał mistykę Jana od Krzyża, a rok po śmierci krawca obronił rozprawę doktorską na temat Zagadnienie wiary według św. Jana od Krzyża.

Dębniki – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VIII Dębniki. Jest to jedna z największych dzielnic miasta, położona jest na prawym brzegu Wisły. Rozciąga się od granicy Krakowa ze Skawiną na zachodzie po brzeg Wisły w sąsiedztwie Wawelu. Przez południowo-zachodnią część Dębnik przebiega trasa autostrady A4 (IV obwodnica Krakowa). Na terenie Dębnik znajduje się Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" (oddział Muzeum Narodowego w Krakowie). W południowej części dzielnicy znajduje się Zalew Zakrzówek i osiedle Ruczaj, na którym powstają zespoły budynków III Kampusu UJ, Centrum Badań Przyrodniczych UJ i budynki Papieskiej Akademii Teologicznej.

Bohdan Bejze (ur. 28 lutego 1929 w Pabianicach – zm. 19 marca 2005 w Łodzi), katolicki biskup pomocniczy łódzki, wikariusz generalny, profesor filozofii.

Późniejszy papież wspominał: "Od niego nauczyłem się między innymi elementarnych metod pracy nad sobą, które wyprzedziły to, co potem znalazłem w seminarium. Tyranowski, który sam kształtował się na dziełach św. Jana od Krzyża i św. Teresy od Jezusa, wprowadził mnie po raz pierwszy w te niezwykłe, jak na mój ówczesny wiek, lektury."

Tyranowski zachorował w 1946 na gruźlicę płuc, nie był obecny na mszy prymicyjnej swojego najważniejszego ucznia. Zmarł 15 marca 1947. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Różaniec (z łac. rosarium, ogród różany) – nazwa katolickiej modlitwy, pierwotnie znanej pod nazwą Psałterza Najświętszej Maryi Panny, znanej i kultywowanej od czasów średniowiecznych, przechodzącej liczne przeobrażenia; obdarzonej przez wielu wiernych szczególną czcią i wiązanej z licznymi objawieniami.

W 1997 rozpoczął się diecezjalny proces beatyfikacyjny Jana Leopolda Tyranowskiego. Został on zamknięty w marcu 2000, a dokumentację przekazano watykańskiej Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych.

Przypisy

↑ Elżbieta Konderak: Krawiec Tyranowski. "Miesięcznik List" 2005, nr 10
Świadkowie wiary naszych czasów, witryna zakonu jezuitów, dostępne w Internecie, dostęp 2007-08-29, 08:23
Grzegorz Gacki, Świadkowie XX wieku - Jan Tyranowski
Antonio Socci: Tajemnice Jana Pawła II. Kraków: Dom Wydawniczy RAFAEL, 2009, s. 36. ISBN 978-83-7569-139-9.
Jan Paweł II: Dar i tajemnica
"Tygodnik Powszechny" 2001, nr 6, 11 lutego

Bibliografia

Karol Wojtyła: Apostoł. W: Aby Chrystus się nami posługiwał. Kraków 1979 - tekst dedykowany "Pamięci Jana".

Wspomnienia o Janie Tyranowskim. Oprac. ks. Aleksander Drozd. W zbiorze: Chrześcijanie. Red.: bp. Bohdan Bejze. Tom XI. Warszawa 1983

Antoni Czyż: Krawiec-mistyk i co z tego wynikło. Wojtyła i Jan od Krzyża. W: Światło i słowo. Egzystencjalne czytanie tekstów dawnych. Warszawa 1995.

Linki zewnętrzne

Dom Jana Tyranowskiego, ul. Różana 11 w Krakowie

Grzegorz Gacki, Świadkowie XX wieku - Jan Tyranowski

Santi, Beati e Testimoni: Servo di Dio Jan Leopold Tyranowski