Jan Władysław Sroczyński - Polski Serwis Naukowy

Jan Władysław Sroczyński (ur. 26 sierpnia 1921 w Grzymiszewie, zm. 22 stycznia 2005) – polski lekarz, profesor nauk medycznych, poseł na Sejm X kadencji.

Życiorys

W okresie II wojny światowej walczył w Związku Walki Zbrojnej, następnie w Armii Krajowej. Studiował medycynę na tajnym Uniwersytecie Poznańskim, ukończył je na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1949. W 1951 uzyskał stopień naukowy doktora, w 1960 obronił habilitację. W 1976 został profesorem nadzwyczajnym, w 1982 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Uzyskał specjalizacje I i II stopnia w zakresie chorób zewnętrznych oraz patologii zawodowej.

Profesor zwyczajny (skrót: Prof. zw. / z łac. professor ordinarius, z niem. ordentlicher Professor, skrót: o. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem - jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wybijającym się naukowo tzw. tytularnym profesorom. Profesor zwyczajny jest wyższą rangą niż profesor nadzwyczajny.

Docent (niem. Dozent, łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych. Od 1 października 2005 roku uregulowane ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. Ustawa ta w art. 110, ust. 4 dopuszcza (w drodze odpowiedniego zapisu w statutach poszczególnych uczelni) wprowadzenia fakultatywnego stanowiska docenta w grupie pracowników dydaktycznych danej uczelni. Osoba taka powinna posiadać stopień doktora, a jej prawa i obowiązki są podobne jak na stanowisku starszego wykładowcy. W uczelniach morskich na stanowisku docenta może być zatrudniona osoba posiadająca tylko stopień naukowy doktora oraz najwyższy stopień morski (art. 114, ust. 4).

Pracę zawodową rozpoczął w Klinice Chorób Wewnętrznych wrocławskich szkół wyższych. W ramach służby wojskowej był do 1954 m.in. kierownikiem laboratorium w Szpitalu Wojskowym w Zabrzu. Od 1954 pracował w II Klinice Chorób Wewnętrznych Śląskiej Akademii Medycznej jako starszy asystent i adiunkt. Odbywał także praktyki w Instytucie Hematologii w Warszawie oraz w instytutach w Pradze i Paryżu. Od 1969 na zlecenie Ministerstwa Zdrowia wyjechał do Demokratycznej Republiki Konga, gdzie do 1972 kierował najpierw Katedrą i Kliniką Chorób Wewnętrznych Państwowego Uniwersytetu w Lubumbashi, następnie Departamentem Medycznym Uniwersytetu Narodowego w Kinszasie.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Po powrocie do Polski objął stanowisko docenta w Klinice Chorób Wewnętrznych i Zawodowych ŚAM w Zabrzu, w 1973 został jej kierownikiem. Od 1975 do 1981 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Lekarskiego, a w latach 1982–1984 prorektora ŚAM ds. klinicznych. Przeszedł na emeryturę w 1991.

Hałas – dźwięki zazwyczaj o nadmiernym natężeniu (zbyt głośne) w danym miejscu i czasie, odbierane jako: "bezcelowe, następnie uciążliwe, przykre, dokuczliwe, wreszcie szkodliwe”. Reakcja na hałas w dużym stopniu zdeterminowana jest nastawieniem psychicznym. Na ochronę przed hałasem, organizm zużywa ogromne ilości energii. Do hałasu nie można się przyzwyczaić i jeśli nawet nie odbieramy go świadomie, to "zawsze przeżywamy go najgłębiej", a zamiast przyzwyczajenia co najwyżej następuje "adaptacja patologiczna". Przyczyną hałasu mogą być dźwięki zarówno intensywne, jak również to wszelkiego rodzaju niepożądane dźwięki wpływające na tło akustyczne, uciążliwe z powodu długotrwałości, jak na przykład stały odgłos pracujących maszyn lub muzak.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Od 1978 przewodniczył Komisji Pulmonologicznej Komitetu Patofizjologii Klinicznej PAN. Działał w Polskim Towarzystwie Lekarskim (m.in. zasiadał we władzach krajowych PTL), Polskim Towarzystwie Hematologów i Transfuzjologów, Polskim Towarzystwie Kardiologów i Towarzystwie Internistów Polskich. W pracy naukowej zajmował się m.in. wpływem zatrucia ołowiem i benzenem na układ krążenia i oddychania, wpływem drgań mechanicznych i hałasu oraz pola elektrycznego na metabolizm i układ immunologiczny. Opublikował ponad 200 artykułów naukowych.

Polska Unia Socjaldemokratyczna – ugrupowanie polityczne powstałe na początku 1990 roku w efekcie likwidacji i podziału Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Jednym z powstałych wówczas ugrupowań (oprócz Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej) była Polska Unia Socjaldemokratyczna z Tadeuszem Fiszbachem na czele. PUS w założeniach miała być tą lewicą powstałą z PZPR, która mogła być zaakceptowana przez środowiska solidarnościowe. W sejmie X kadencji PUS było reprezentowane przez 39 posłów Poselskiego Klubu Pracy. Lech Wałęsa, ówczesny przywódca NSZZ "Solidarność", mówił o konieczności istnienia "lewej nogi" na formującej się scenie politycznej. Jednak PUS nie utrzymała się na scenie politycznej. Duża grupa jej działaczy przeszła w końcu do Unii Pracy.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Zasiadał w Miejskiej Radzie Narodowej w Zabrzu (w latach 1972–1987), następnie do 1989 w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Katowicach. Z ramienia PZPR sprawował mandat posła na Sejm kontraktowy, w trakcie kadencji przeszedł do Polskiej Unii Socjaldemokratycznej.

Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Sejm X kadencji 1989-1991 (Sejm kontraktowy) – Sejm PRL wybrany 4 i 18 czerwca 1989 pod rządami Konstytucji PRL z 1952 w wyniku porozumień politycznych tzw. Okrągłego Stołu, rozwiązany wraz z Senatem z dniem 26 października 1991.

Źródła

Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 106. ISBN 83-60353-11-5.

Strona sejmowa posła X kadencji

Alfred Puzio, Słownik medycyny i farmacji Górnego Śląska, tom 1., Katowice 1993