Jan Zygmunt Hohenzollern - Polski Serwis Naukowy

Jan Zygmunt Hohenzollern

Jan Zygmunt Hohenzollern (ur. 8 listopada 1572 w Halle, zm. 23 grudnia 1619 w Berlinie) – elektor brandenburski 1608–1619, regent księstwa pruskiego 1608–1618, książę pruski 1618–1619. Syn elektora brandenburskiego Joachima Fryderyka.

30 października 1594 ożenił się z księżniczką Anną Hohenzollern, córką Albrechta Fryderyka, księcia pruskiego. Doczekał się z nią ośmiorga dzieci:

Giżycko (niem. Lötzen, pol. (dawniej) Łuczany, Lec, prus. Lēcai) – miasto i gmina miejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim położone na Mazurach. Do 1975 roku miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego, a po zmianach w podziale administracyjnym miasto przyłączono do województwa suwalskiego.

Gábor Bethlen węg. Bethlen Gábor, słow. Gabriel Betlen (ur. w 1580 w Marosillye – dziś rum. Ilia, zm. 15 listopada 1629 w Gyulafehérvár – dziś rum. Alba Iulia) – książę Siedmiogrodu w latach 1613–1629 (po wymarciu rodu Batorych), książę opolski 1622-1625 i przywódca powstania antyhabsburskiego w Królestwie Węgier na terenie dzisiejszej Słowacji podczas wojny trzydziestoletniej. Obrany królem Węgier (1620-1621).

Jerzy Wilhelm (1595–1640),

Anna Zofia Brandenburska (1598–1659), żona Fryderyka Ulryka, księcia Brunswick-Lüneburg,

Maria Eleonora Brandenburska (1599–1655), żona Gustawa Adolfa, króla Szwecji,

Katarzyna Branbendurska (1602–1644), żona (1) Gábora Bethlena, hospodara Siedmiogrodu, (2) Franciszka Karola Sachsen-Lauenburg,

Joachim Zygmunt (1603–1625),

Agnieszka Brandenburska (1606–1607),

Jan Fryderyk (1607–1608),

Albrecht Krystian (ur. i zm. 1609).

Jan Zygmunt po śmierci ojca w 1608. został elektorem brandenburskim i opiekunem izolowanego ze względu na chorobę umysłową Albrechta Fryderyka. W 1611 udał się z Królewca przez Szczytno do Warszawy. Tam przyjęty został przez króla Zygmunta III w sprawie regencji pruskiej. 16 listopada 1611 przed kościołem św. Anny przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie złożył mu hołd lenny z Prus Książęcych. Księciem pruskim został w 1618 po śmierci swojego teścia Albrechta Fryderyka.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Halle (Saale) – położone nad rzeką Soławą (niem. Saale) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, siedziba okręgu. Z populacją niemal 232 500 mieszkańców jest najliczniej zaludnionym miastem w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Z Lipskiem (Saksonia) tworzy aglomerację miejską o liczbie 1,397 mln mieszkańców (2004). Zniszczone w czasie II wojny światowej w bardzo niewielkim stopniu.

W dniu 16 marca 1612 zatwierdził wiklerze cechów sukienników dla Działdowa, Nidzicy, Pasymia i Olsztynka, a w dniu 15 maja 1612 potwierdził prawa miejskie dla Giżycka. W 1613 zmienił wyznanie przechodząc z luteranizmu na kalwinizm. Wcześniej na żądanie polskiego króla zrównane zostały prawa katolików i protestantów na terenie Prus Książęcych. Do odbudowanej kaplicy w Świętej Lipce ponownie zaczęli ściągać pielgrzymi z Polski, Warmii i pruskich Mazur.

Albrecht Fryderyk Hohenzollern (Albert Fryderyk) (ur. 29 kwietnia 1553, Neuhausen (obecnie Gurjewsk), zm. 27 sierpnia 1618, Fischhausen (pol. Rybaki, obecnie Primorsk w obwodzie kaliningradzkim)) – syn księcia Albrechta i Anny Marii Brunszwickiej; książę pruski w latach 1568-1578. Ostatni Hohenzollern z linii pruskiej.

Hrabstwo Mark (niem. Grafschaft Mark) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i leżało na obszarze dzisiejszej Nadrenii Północnej-Westfalii. Terytorium hrabstwa znajdowało się po obu stronach rzeki Ruhry i ciągnęło się wzdłuż rzek Volme i Lenne.

W 1614 na mocy układu z Dortmundu, po pięcioletniej wojnie o sukcesję po zmarłym bezpotomnie w 1609 Janie Wilhelmie, władcy Jülich-Kleve-Berg, dołączył do swych włości Mark i Kleve. Po śmierci Jana Zygmunta następcą w Prusach Książęcych został jego najstarszy syn Jerzy Wilhelm.

Joachim Fryderyk Hohenzollern (ur. 27 stycznia 1546, zm. 18 lipca 1608) – margrabia-elektor Brandenburgii w latach 1598–1608 z dynastii Hohenzollernów.

Krakowskie Przedmieście – jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic w Warszawie, stanowiąca północny odcinek Traktu Królewskiego, biegnący od Zamku Królewskiego na południe w kierunku Łazienek. Administracyjnie znajduje się w dzielnicy Śródmieście.

Jan Zygmunt był zapalonym myśliwym. W latach 1612-1619 upolował na terenie Mazur 15 turów, 112 łosi, 38 niedźwiedzi, 1998 jeleni oraz 2344 łań.

Literatura

Th. Kirsch, Johann Sigismund, Allgemeine Deutsche Biographie, Bd 14, Leipzig 1880.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Jan Zygmunt Hohenzollern

Dortmunder Rezess zwischen Brandenburg und Pfalz-Neuburg u.a. in der Jülicher Erbschaftsfrage in Volltext

Mazury (dawn. Mazowsze Północne, Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, niem. Masuren) – kraina historyczno-etnograficzna w Polsce północno-wschodniej. Geograficznie jest częścią Pojezierza Mazurskiego i Pojezierza Iławskiego, administracyjnie wchodzi w skład województwa warmińsko-mazurskiego.

Jerzy Wilhelm Hohenzollern (ur. 13 listopada 1595 w Coelln (Berlin), zm. 1 grudnia 1640 w Królewcu) - od 1619 r. władca państwa Brandenburgia-Prusy, jako książę pruski i elektor brandenburski.