Janikowo - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne miejsca o tej nazwie.

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Janikowo (niem. Janikowo, 1903–1918 Amsee) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Janikowo. Położone nad Jeziorem Pakoskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Nowa Huta – historyczna część obszaru Krakowa powstała w latach 1949–1990, zaprojektowana od podstaw. W latach 1949 do 1951 samodzielna jednostka osadnicza zlokalizowana na wschód od Krakowa, w założeniu mająca stać się socrealistycznym miastem. Od 1951 dzielnica administracyjna Krakowa. W 1990 w wyniku nowego podziału administracyjnego Krakowa z dzielnicy Nowa Huta wydzielonych zostało 5 dzielnic samorządowych: Dzielnica XIV Czyżyny, Dzielnica XV Mistrzejowice, Dzielnica XVI Bieńczyce, Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie i Dzielnica XVIII Nowa Huta.
Województwo bydgoskie (1945-50 pod nazwą województwo pomorskie) w latach 1945-1975 obejmowało teren obecnego woj. kujawsko-pomorskiego oraz fragmenty: pomorskiego i wielkopolskiego.

Według danych z 31 grudnia 2008, miasto miało 9169 mieszkańców (4444 mężczyzn, 4725 kobiet).

Historia

Pierwsza źródłowa wzmianka o Janikowie pochodzi z 1472 roku – wtedy to król Kazimierz IV Jagiellończyk poświadczył dokument, który stwierdzał, że Bogusz z Ostrowa nadaje wieś Janikowo bratu Władysławowi. Gleby tego rejonu sprzyjały uprawie buraków cukrowych, toteż w 1875 lub w 1876 roku z inicjatywy doktora Zygmunta Wilkońskiego powstała pierwsza na Kujawach cukrownia Janikowo (zamknięta w 2005).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię (a właściwie Imperium Habsburgów) i Rosję.

W wyniku I rozbioru Polski, Janikowo, Inowrocław i Kujawy zachodnie przeszły pod panowanie pruskie. W czasie zaboru (pruskiego) i w latach okupacji 1939-1945 nosiło nazwę Amsee. Na początku XX wieku w szkole doszło do strajku szkolnego. Trwał on od 22 października 1906 roku do 27 czerwca 1907 roku. Podczas Powstania Wielkopolskiego oddział porucznika Cymsa zajął Janikowo po małej potyczce z Niemcami na moście kolejowym.

Gmina Janikowo to gmina miejsko-wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.
Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Po rozpoczęciu II wojny światowej Janikowo zostało (konkretnie cukrownia) zostało zbombardowane prze hitlerowski Luftwaffe 3 września 1939, a zajęte przez Niemców 8 września 1939 roku. Pierwszy dworzec kolejowy uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej – nowy wybudowano w latach 60. XX wieku. Spod okupacji hitlerowskiej miasto zostało wyzwolone w styczniu 1945 roku. W 1957 roku został uruchomiony największy zakład przemysłowy Janikowa – kombinat sodowy (obecnie Janikowskie Zakłady Sodowe "Janikosoda SA", należące do chemicznej grupy kapitałowej "Ciech SA"), które wykorzystują sól lub solankę z kopalni w Przyjmie pod Mogilnem i Wapnie z Piechcina oraz wodę z jeziora Pakoskiego. Zakład produkuje m.in. sodę ciężką i lekką, sól spożywczą, przemysłową i jodowaną.

Zbór Kościoła Ewangelicznego w RP w Janikowie – zbór Kościoła Ewangelicznego w RP znajdujący się w Janikowie, oraz jeden z wielu ewangelicznych kościołów protestanckich. Nabożeństwa odbywają się na ulicy 1 Maja.
Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Ulokowanie kombinatu sodowego w Janikowie, na bardzo dobrych glebach (a nie np. w pobliskich Mątwach, gdzie fabryka sody istnieje od XIX wieku), powodujące zaprzestanie rolniczego użytkowania ziem bardzo wysokiej klasy (z powodu zajęcia ich przez składowiska odpadów), bywa, obok podkrakowskiej Nowej Huty podawane jako przykład odgórnej państwowej decyzji lokalizacyjnej sprzecznej z obiektywnymi przesłankami. W Janikowie znajduje się jedna z niewielu w Europie czynna towarowa kolej linowa, która transportuje kamień z Piechcina do Zakładów Sodowych w Janikowie.

Powiat inowrocławski - powiat w Polsce (w południowej części województwa kujawsko-pomorskiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Inowrocław.
Abd Allah bin Abd al - Aziz Al Saud, arab. عبدالله بن عبدالعزيز آل سعود (ur. 1 sierpnia 1924), król Arabii Saudyjskiej od 1 sierpnia 2005.

Zabytki

kościół gotycki pw. św. Jana Chrzciciela z końca XV wieku w dzielnicy Ostrowo,

plebania z XIX wieku,

zabudowania cukrowni z XIX wieku,

kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1925 rozbudowany w 1978, położony na obrzeżach miasta (niegdyś w centrum).

Kościoły

Parafia bł. Michała Kozala BM w Janikowie (rzymskokatolicka)

Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Janikowie (rzymskokatolicka)

Parafia św. Jana Chrzciciela w Janikowie (rzymskokatolicka)

Zbór Kościoła Ewangelicznego w RP (protestancki)

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.
Szkoła podstawowa – pierwszy etap formalnej edukacji. W większości krajów nauka w szkole podstawowej jest obowiązkowa. Nauczanie poza szkołą tzw. edukacja domowa legalne jest m.in. w krajach anglosaskich, w Chile i na Tajwanie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)