Janosch - Polski Serwis Naukowy

Janosch, właśc. Horst Eckert (ur. 11 marca 1931 w Zabrzu) – urodzony na Górnym Śląsku pisarz niemieckojęzyczny, autor literatury dziecięcej.

Janosch jest autorem ponad 300 książeczek dla dzieci. Książeczką, która dała początek całemu cyklowi pozycji dla dzieci, była Ach, jak cudowna jest Panama (niem."Oh, wie schön ist Panama"). Bohaterami cyklu są Miś i Tygrysek. Cykl obejmuje ponad 120 pozycji (wg innych źródeł 160), które przetłumaczono na ponad 30 języków, a szereg z nich wydano też w języku polskim. Autor jest uzdolnionym grafikiem, sam ilustruje swoje opowiadania, a stworzone przez niego wizerunki wykorzystano przy tworzeniu filmów animowanych oraz ozdabianiu ubrań dla dzieci.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Film animowany – rodzaj filmu, który jest tworzony techniką zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu. Najczęściej są to fazy rysowane, stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki.

Życie i twórczość

Miejsce po nieistniejących już familokach przy ul. Piekarskiej, gdzie urodził się Janosch

Urodził się w Zaborzu-Porembie, dzielnicy Zabrza w 1931. Jego ojciec Jan (niem. Johann) był hutnikiem. Matka Jadwiga (niem. Hedwig) z domu Głodny była osobą bardzo religijną. Ze względu na alkoholowe skłonności ojca duży udział w jego wychowaniu mają dziadkowie. W 1944 w wieku 13 lat Janosch zaczął pracę w fabryce jako ślusarz. 1 czerwca 1945 (data niepewna) razem z rodzicami został wysiedlony do Niemiec i zamieszkał w Oldenburgu, gdzie podjął pracę w fabryce tekstylnej oraz naukę w szkole zakładowej. Od 1953 roku mieszkał w Monachium. Tutaj podjął naukę malarstwa, którą po paru semestrach przerwał.

Ulica Piekarska w Zabrzu (dawna nazwa niemiecka: Beckerwegstrasse) - krótka ulica w Zabrzu, w dzielnicy Zaborze Południe, pomiędzy ul. ul. Wolności a Bielszowicką, w familoku przy tej ulicy urodził się Janosch (Horst Eckert). Familoki zostały wyburzone podczas budowy Drogowej Trasy Średnicowej w 2005 roku. Mimo starań nie udało się uratować domu Janosha, wyburzonego wraz z innymi. Dziennikarze Gazety Wyborczej ocalili z niego jedynie kilkadziesiąt cegieł, które następnie stały się nagrodą w konkursie o "Cegłę Janoscha", którego laureata wybierają czytelnicy spośród osób w ich opinii rozsławiających Górny Śląsk
Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny (niem. Cholonek oder der liebe Gott aus Lehm) – powieść Horsta Eckerta (Janoscha), osadzona w realiach niemieckiej części Górnego Śląska okresu dwudziestolecia międzywojennego, II wojny światowej oraz bezpośrednio po niej.

Janosch choć jest pisarzem niemieckojęzycznym, o sobie mówi : "Czuję się Ślązakiem, to moja narodowość, to moja religia". Stwierdził też w wywiadzie dla katowickiej Gazety Wyborczej:

W 1970 wydał książkę Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny (niem. "Cholonek oder Der liebe Gott aus Lehm", polskie tłumaczenie z przedmową Wilhelma Szewczyka 1975) - przejmującą plebejską historię o losach mieszkańców Górnego Śląska od lat 30. do 50. XX wieku. Powieść w 2004 r. została przeniesiona na deski sceniczne przez Teatr Korez z Katowic.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.
Krzyż (etymologicznie z łac. crux) – znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii przecinających się, na ogół pod kątem prostym (†). Jest jednym z najstarszych symboli ludzkości znanym w większości starożytnych religii. Niemal w każdym zakątku ziemi odkryto przedmioty związane z tym znakiem. Zazwyczaj wiązano go z jakąś formą kultu sił przyrody (ogień, słońce, życie). Jest też używany jako element herbu.

Pseudonim Janosch powstał (jak mówi anegdota, której Horst Eckert nie dementuje), kiedy skierował do druku swoje pierwsze opowiadanie Historia konia Wałka (1960) i podpisał je "Janusz", co niemiecki zecer "poprawił" na Janosch. Podczas ostatniego pobytu na Śląsku poprosił aby używać polskiego zapisu jego pseudonimu Janosz.

Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa, choroba alkoholowa) – choroba polegająca na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.
Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Jednoczy on z Tajemnicą paschalną, Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa dla uzyskania odrodzenia do nowego życia w Duchu Świętym, życia w wieczności. Jest to obrzęd wyznania wiary, czyniący członkiem Kościoła-Ciała Chrystusa (por. Rz 11,9). Był praktykowany w Judaizmie jako obmycie z rytualnej nieczystości. Do tej pory czynią to chasydzi w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą. Jako obmycie rytualne jest praktykowany również w wielu innych religiach.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Familok – od fr. famille czyli rodzina, budynek wielorodzinny przeznaczony dla pracowników przemysłu ciężkiego i ich rodzin, przede wszystkim górników, hutników oraz średniego personelu urzędniczego. Familoki wchodziły w skład osiedli robotniczych i w klasycznej postaci były budowane na przełomie XIX i XX wieku w miastach gdzie powstawały odpowiednio duże zakłady.

Teatr Korez - "Teatr dla ludzi, który bawi, a nie nudzi", prywatny teatr Mirosława Neinerta z siedzibą w Katowicach przy pl. Sejmu Śląskiego 2. Powstał w 1990 r. w Chorzowie. Grupa aktorów Teatru Korez organizuje spektakle zarówno na własnej scenie jak również często jest goszczona przez inne teatry z regionu i kraju. Scena Teatru Korez należy do jednych z mniejszych scen teatralnych. Odbywają się na niej zarówno przedstawienia własne, występy gościnne jak i występy pozateatralne. Dzięki małej scenie sztuki przedstawiane często przenoszone są pomiędzy publiczność. W teatrze gościli między innymi: Anna Dymna, Maciej Stuhr, Maciej Maleńczuk. Grupa Teatru Korez była niejednokrotnie gościem wielu festiwali. Jako pierwszy śląski teatr wystąpili w krakowskim Teatrze Starym. Deski Korezu to nie tylko przedstawienia, a również wystawy fotograficzne, spotkania literackie i projekcje filmowe. Do 2005 r. wystawiono ponad 2000 spektakli.

Młotek – jedno z najstarszych narzędzi używanych przez człowieka, służące do uderzania w materiał w celu jego obróbki, do uderzania w inne narzędzie (np. dłuto, przecinak, wybijak, punktak, itp.) lub do wbijania w różne powierzchnie gwoździ, klinów, pali itp.

Oldenburg, Oldenburg (Oldb), Oldenburg (Oldenburg) (dolnoniem. Ollnborg, sater. Ooldenbuurich) - miasto w północno-zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Dolna Saksonia nad rzeką Hunte i nad Kanałem Küsten. Liczy ok. 160,3 tys. mieszkańców. Rozwinięty przemysł spożywczy, odzieżowy, elektromaszynowy i maszynowy. Pełni funkcję ważnego portu śródlądowego, węzła kolejowego i drogowego. Jest również ważnym ośrodkiem naukowym, mieści się tutaj założony w 1973 roku uniwersytet.

Antyklerykalizm (od "anty" i gr. clericos, "mający władzę religijną") - ideologia społeczno-polityczna przeciwstawna, wroga wobec klerykalizmu, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa (stąd nazwa) w przestrzeni publicznej poza miejscami kultu. Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.

Wilhelm Szewczyk (ur. 5 stycznia 1916 w Czuchowie, zm. 8 czerwca 1991 w Katowicach) – prozaik, publicysta, krytyk literacki, poeta, tłumacz z języka niemieckiego, literaturoznawca w zakresie literatury niemieckiej i serbołużyckiej, działacz Obozu Narodowo-Radykalnego, redaktor naczelny czasopism "Odra", "Przemiany" i "Poglądy", poseł na Sejm PRL II, III, V, VI, VII i VIII kadencji. Barwna postać katowickiej bohemy, zawsze z nieodłącznym cygarem, miał swój stolik w nieistniejącym już klubie pracy twórczej Marchołt.

Ksiądz – współcześnie duchowny chrześcijański. W Kościele katolickim oraz Kościołach prawosławnych potoczne określenie prezbitera, czyli osoby której udzielone zostały stosowne święcenia kapłańskie albo osoba, której w Kościołach protestanckich powierzono urząd kościelny poprzez ordynację.