Janusz Anderman - Polski Serwis Naukowy

Janusz Anderman (ur. 7 kwietnia 1949 we Włoszczowie) – pisarz, prozaik, tłumacz literatury czeskiej, reżyser, autor scenariuszy filmowych, sztuk teatralnych, słuchowisk radiowych, laureat wielu nagród.

Biografia

Jest absolwentem filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1978-88 był współredaktorem niezależnego kwartalnika "Puls", pracował ponadto w redakcji "Studenta" w Krakowie, współpracował z Radiem Wolna Europa, następnie osiadł w Warszawie. W latach 1980-1981 wchodził w skład Komisji ds. Współpracy z "Solidarnością" Związku Literatów Polskich, w grudniu 1981 uczestniczył w powołaniu Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i Ich Rodzinom. 5 lipca 1982 sam został internowany i do 24 lipca tegoż roku przebywał w Białołęce.

Tomasz Adam Merta (ur. 7 listopada 1965 w Legnicy, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski urzędnik państwowy, historyk myśli politycznej, publicysta, w latach 2005–2010 podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalny Konserwator Zabytków.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Jako prozaik debiutował w 1970 roku na łamach prasy. Uznanie zyskały jego powieści środowiskowe: debiutancka "Zabawa w głuchy telefon" (1976), a także "Gra na zwłokę" (1979), zbiory opowiadań: "Brak tchu" (kilka wydań bezdebitowych 1983-1988, wydanie poszerzone 1990), "Kraj świata" (Paryż 1988), "Tymczasem" (1998). Jest także autorem scenariusza filmowego "Choroba więzienna" (1991).

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (jak to ujęła Stefania Skwarczyńska), czyli dzieła artystyczne, tj. literatura piękna, oraz teksty użytkowe, tj. literatura stosowana, zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – urząd administracji rządowej, obsługujący Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecnie właściwego do spraw jednego działu administracji rządowej - kultura i dziedzictwo narodowe. Ministerstwo utworzone zostało w dniu 26 października 1999 roku, z mocą od dnia 10 listopada 1999 roku. W okresie od dnia 23 października 2001 roku do dnia 31 października 2005 roku funkcjonowało pod nazwą Ministerstwo Kultury.

Jego prozę tłumaczono na jedenaście języków, edycje książkowe ukazywały się m.in. w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Szwajcarii i Niemczech.

Jest laureatem wielu nagród literackich, m.in. W. Muchy za najlepszy debiut powieściowy roku, radia w Kolonii, Fundacji Singlerów w Australii. Za "Grę na zwłokę" otrzymał nagrodę Fundacji im. Kościelskich w Genewie.

Ostatnio wydał powieść "Cały czas" (nominacja do Nike 2007) i zbiór opowiadań "Nowe fotografie" (2007), które są kontynuacją gorąco komentowanych i bestsellerowych "Fotografii" (2002). Jego dzieła charakteryzuje groteskowość i krytyka polskiej rzeczywistości.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" – polski medal nadawany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom lub instytucjom wyróżniającym się w dziedzinie twórczości artystycznej, działalności kulturalnej lub ochronie kultury i dziedzictwa narodowego. Medal nadawany jest w oparciu o ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przez Ministra Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego.

Jest ponadto felietonistą "Gazety Wyborczej". Należy do członków Polskiej Akademii Filmowej.

W 2009 r. pracował również wraz z Januszem Morgensternem nad filmem "Mniejsze zło" na podstawie własnej powieści "Cały czas".

2 czerwca 2009 z rąk podsekretarza stanu w MKiDN Tomasza Merty odebrał Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Życie prywatne

Były mąż aktorki Joanny Trzepiecińskiej, z którą ma dwóch synów - Wiktora (ur. 2001) i Karola (ur. 2003).

Nagroda literacka Nike – prestiżowe polskie wyróżnienie dla najlepszej polskiej książki roku. Przyznawana jest corocznie od roku 1997 przez Fundację tej nagrody.

Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei". Audycje tworzone są w ponad dwudziestu językach i nadawane na falach krótkich, przez satelity i Internet oraz retransmitowane lokalnie w wielu krajach na falach średnich i ultrakrótkich.

Twórczość

Literatura:

Zabawa w głuchy telefon (1976)

Autostop (1978 pod pseudonimem Marcin Czech)

Gra na zwłokę (1979)

Brak tchu (1983)

Kraj świata (1988)

Tymczasem (1998)

Fotografie (2002)

Największy słoń na świecie (2003)

Cały czas (2006)

Nowe fotografie (2007)

To wszystko (2008)

Filmografia:

Mniejsze zło, scenariusz (2008)

Kraj świata, scenariusz (1993)

Choroba więzienna, scenariusz (1992)

Białe tango, scenariusz (1981)

Śnić we śnie, scenariusz, dialogi (1979)

Teatr TV:

Joanna Trzepiecińska Anderman (ur. 7 września 1965 w Tomaszowie Mazowieckim) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, wokalistka. Aktorka warszawskiego Teatru Studio.

Polska Akademia Filmowa (ang. Polish Film Academy) - powstała w 2003 roku z inicjatywy Krajowej Izby Producentów Audiowizualnych, skupia w sobie laureatów Nagród Orłów i wybitnych przedstawicieli polskiego świata filmowego. Założycielami Akademii byli ówcześni członkowie elektoratu Kapituły Nagrody, którzy mieli prawo głosowania w turach wyborów Polskich Nagród Filmowych.

Dzień przed zachodem, autor (2003)

Oświadczenie, autor (2002)

Dziwne popołudnie doktora Burkego, przekład (1982)

Piknik, przekład (1977)

Teatr:

Amerykańska papieżyca, reżyseria (2000)

Gra na zwłokę, autor (2006)

Labirynt, autor (1987)

Bibliografia

Grzegorz Majchrzak, Janusz Anderman, w: Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-89, tom 2 (pod redakcją Jana Skórzyńskiego), Ośrodek "Karta", Warszawa 2002, s. 18-19

Przypisy

Medale Zasłużony Kulturze - Gloria Artis. mkidn.gov.pl, czerwiec 2009.