Janusz Bohdan Bokszczanin ps. "Sęk", "Wir" (ur. 29 października 1894 w Grodnie zm. 1 sierpnia 1973 w Paryżu) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej. W 1917 walczył w III Korpusie Polskim w Rosji, w 1918 powrócił do Polski i w 1919 wstąpił do Wojska Polskiego jako oficer kawalerii. W latach 1930-1932 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie.
Z dniem 1 listopada 1932, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, przydzielony został do Brygady Kawalerii "Równe" na stanowisko szefa sztabu. W 1935 został szefem sztabu Wołyńskiej Brygady Kawalerii. Później został dowódcą 10 Pułku Strzelców Konnych, pierwszej całkowicie zmotoryzowanej polskiej jednostki taktycznej (1937).
W czasie kampanii wrześniowej, jego pułk przeprowadził udaną mobilizację w Łańcucie i walczył w składzie 10 Brygady Kawalerii płk Stanisława Maczka w walkach w okolicach Pcimia, Lubienia i Myślenic. Później w oklicach Wojnicza i Tarnowa. Od 9 września 1939 pułk bronił Łańcuta. Następnie wycofał się w kierunku Jarosławia i dalej w kierunku Lwowa. 16 września 1939 roku w czasie walk w obronie Lwowa, pod Zboiskami, płk Bokszczanin został ciężko ranny i zmuszony był opuścić pułk. Odwieziony został do szpitala w Dublanach.
W czasie okupacji, w 1940 wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, później przekształconego w AK. Do 1943 był szefem Referatu Broni Szybkich lub Wojsk Pancernych w Oddziale III (Operacyjno-Szkoleniowym) Komendy Głównej Armii Krajowej. W 1944 przygotowywał plan "Burza" – przejścia AK do działań zaczepnych. Został szefem Oddziału III i zastępcą szefa sztabu Komendy Głównej AK. W czasie powstania warszawskiego bezskutecznie próbował się przebić do stolicy. Został ranny i wywieziony na roboty do Niemiec. W końcu września 1944 udaje mu się uciec do kraju. Od października 1944 był szefem Sztabu KG AK, od kwietnia 1945 – zastępcą Delegata Sił Zbrojnych na Kraj i został zastępcą Delegata Rządu na Kraj. Wstąpił do organizacji Wolność i Niezawisłość, w październiku 1945 opuścił kraj jako jej emisariusz i udał się do Londynu. Zamieszkał w Paryżu. Do 1953 był członkiem delegatury WiN-u za granicą.

Odznaczony m.in. Virtuti Militari V klasy (1921), Złotym Krzyżem Zasługi (1935), Medalem Niepodległości (1938).

Przypisy

Linki zewnętrzne