Janusz Brych - Polski Serwis Naukowy

Janusz Brych (ur. 21 stycznia 1929 w Grodźcu, zm. 15 stycznia 2011 w Warszawie) – polityk, dyplomata, działacz PZPR, poseł na Sejm PRL VI, VII i VIII kadencji, członek KC PZPR w latach 1972–1985, z wykształcenia inżynier lotnictwa. Sygnatariusz Porozumień Sierpniowych z 1980 między rządem PRL a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym w Szczecinie.

Porozumienia sierpniowe – cztery porozumienia zawarte przez rząd PRL z komitetami strajkowymi powstałymi w 1980. Porozumienia zakończyły wydarzenia sierpnia 1980.

Marian Jurczyk (ur. 16 października 1935 w Karczewicach) – polski związkowiec i polityk, działacz opozycji w okresie PRL, senator IV kadencji, prezydent Szczecina w latach 1998–2000 oraz 2002–2006.

Życiorys

Urodził się w rodzinie robotniczej. Ojciec Stefan, technik górniczy, sztygar w Kopalni Węgla Kamiennego „Grodziec”, za przynależność do wojskowej organizacji konspiracyjnej Związek Orła Białego, został przez Gestapo w 1941 aresztowany i osadzony w KL Auschwitz, w 1944 przeniesiony do KL Mauthausen, gdzie w 1945 został stracony.

Tajna Organizacja Wojskowa "Związek Orła Białego" – polska konspiracyjna organizacja wojskowa w czasie II wojny światowej, utworzona we wrześniu 1939 w Krakowie.

Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (ang. diplomatic representative, fr. représentant diplomatique, niem. diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

Po ukończeniu szkoły podstawowej, w latach 1943–1945 pracował przymusowo w Kopalni Węgla Kamiennego „Grodziec" jako małoletni górnik. W 1945 rozpoczął naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Będzinie, po ukończeniu którego został przyjęty na Politechnikę Wrocławską, gdzie ukończył w 1953 Wydział Lotniczy.

Posłowie VIII kadencji (od 23 marca 1980 do 31 sierpnia 1985) – posłowie na Sejm PRL, wybrani 23 marca 1980. Złożyli ślubowanie poselskie 2 kwietnia 1980.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) – zespół niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi po agresji Niemiec na Polskę w 1939 i aneksji tych ziem przez III Rzeszę, gdy Oświęcim znalazł się administracyjnie w rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz) prowincji Górnego Śląska (Provinz Oberschlesien). W 1940 na tych terenach władze niemieckie utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania więźniów politycznych i opozycji, głównie Polaków. Rozbudowywany był potem stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz ofiar innych narodowości. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

W latach 1952–1962 pracował na stanowiskach kierowniczych w produkcji w Polskich Zakładach Lotniczych w Mielcu.

Od 1950 do 1990 członek PZPR – w latach 1962–1968 sekretarz ekonomiczny Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie, w latach 1971–1980 I sekretarz KW PZPR oraz przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie, w latach 1980–1982 kierownik Wydziału Socjalno-Zawodowego KC PZPR, a w latach 1986–1988 Starszy Inspektor w KC PZPR.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

W latach 1968–1969 dyrektor Zespołu Przemysłu Maszynowego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, w latach 1969–1971 wiceminister przemysłu maszynowego, w latach 1972–1985 poseł na Sejm (VI, VII i VIII kadencji), a w latach 1988–1989 główny specjalista ds. samorządu przy Radzie Państwa.

Polskie Zakłady Lotnicze Sp. z o.o. (PZL Mielec), największe zakłady lotnicze w Polsce, ulokowane są w Mielcu w województwie podkarpackim. Powstały w 1938 roku jako Zakład Nr 2 Państwowych Zakładów Lotniczych, w 1999 roku w wyniku restrukturyzacji stały się niezależnym podmiotem gospodarczym. Firma działa w Specjalnej Strefie Ekonomicznej EURO-PARK MIELEC.

Konzentrationslager Mauthausen (od lata 1940 pod nazwą KL Mauthausen-Gusen) – niemiecki obóz koncentracyjny usytuowany w miasteczku Mauthausen, ok. 20 km od Linzu w Austrii. Został założony po wcieleniu (Anschluss) Austrii do Niemiec. Istniał w latach 1938-1945.

W latach 1982–1986 pełnił funkcję Radcy – Ministra Pełnomocnego Ambasady PRL w Moskwie, wielokrotnie pełniąc funkcję chargé d'affaires.

Janusz Brych podpisuje Szczecińskie Porozumienia Sierpniowe, 30 sierpnia 1980

Członek Komisji Rządowej, prowadzącej negocjacje z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym z siedzibą w Stoczni Szczecińskiej w sierpniu 1980. W latach 1980–1982 członek Prezydium i Sekretarz "Społecznej Komisji Konsultacyjnej, Krajowego Organu Doradczego i Informacyjnego", powołanej przez Radę Państwa PRL dla zapewnienia pomocy w organizacji Związków Zawodowych w zakładach pracy.

Kopalnia Węgla Kamiennego "Grodziec" w Będzinie – zakład górniczy czynny w latach 1899-1998, ostatecznie zlikwidowany w 2001 roku. Znajduje się w dzielnicy Grodźcu przy ulicy Barlickiego, w pobliżu granicy administracyjnej z miastem Wojkowice.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Był jednym z sygnatariuszy strony rządowej Porozumienia między Rządem PRL a MKS, którego przewodniczącym w Szczecinie był Marian Jurczyk, zaś Komisji Rządowej przewodniczył wicepremier Kazimierz Barcikowski. Zawierało ono m.in. zgodę na powstanie niezależnych związków zawodowych – tzw. porozumienia sierpniowe.

Kazimierz Barcikowski (ur. 22 marca 1927 w Zglechowie, zm. 10 lipca 2007 w Warszawie) – polityk, działacz PZPR, poseł na Sejm PRL IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji, z wykształcenia inżynier agronom i ekonomista.

Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.

Odznaczenia

Odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi (1954), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1964), Orderem Sztandaru Pracy II klasy (1974), Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1989).

Życie prywatne

Żoną Janusza Brycha była od 1952 Maria z Szatkowskich, deportowana na Syberię w 1940, skąd powróciła w 1946 do Wrocławia. Odznaczona Krzyżem Zesłańców Sybiru. W 2002 Janusz i Maria Brychowie zostali przez Prezydenta RP odznaczeni Medalami za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Ich dziećmi są syn Ryszard i córka Bożena.

Syberia (ros. Сибирь) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, Oceanem Spokojnym na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu.

Rada Państwa - kolegialny organ naczelny władzy państwowej Rzeczpospolitej Polskiej i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1947-1989. Łączyła kompetencje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. W latach 1952-1989 Rada Państwa pełniła obowiązki kolegialnej głowy państwa (odpowiednik prezydenta) oraz zapewniała ciągłość najwyższego kierownictwa państwowego w związku z sesyjnym trybem pracy Sejmu.