Janusz Przewłocki - Polski Serwis Naukowy

Jan Henryk Janusz Przewłocki h. Przestrzał (ur. 24 marca 1927 r. w Mordach, zm. 5 lipca 2007 r. w Warszawie) – polski inżynier, nauczyciel, wydawca, kolekcjoner i bibliofil, działacz opozycji demokratycznej w PRLu.

Syn Henryka Przewłockiego (1884-1946) i Karoliny Marii Hutten-Czapskiej (1891-1967), prawnuk Emeryka Hutten-Czapskiego. W czasie II wojny światowej walczył w AK. Po wojnie pracował w Instytucie Wydawniczym "Pax". W 1951 r. poślubił Elżbietę Czartoryską z Konarzewa.

Współpracował z "Kulturą" paryską. Związany z opozycją demokratyczną, redaktor "Biuletynu Informacyjnego" Komitetu Obrony Robotników (redaktor rubryki pt.: "Kościół i wierni"). Internowany 13 grudnia 1981 r. W latach 80. był członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Pod koniec 1987 r. był współtwórcą Archiwum Wschodniego. Następnie działacz Związku Sybiraków, po reaktywacji związku pierwszy zastępca prezesa Zarządu Głównego, twórca Komisji Historycznej Związku. Utworzył i redagował serię książkową „Wspomnienia Sybiraków".

Znawca starej fotografii polskiej. Stworzył niepowtarzalny, wielotysięczny zbiór fotografii polskiej arystokracji i ziemiaństwa, których fragment był prezentowany na wystawie "Wokół pałacu i dworu. Świat ocalony w kolekcji Janusza Przewłockiego" w Domu Spotkań z Historią w 2007 r. Fragment kolekcji znalazł się również w edycji książkowej wydawnictwa "Karta"pt. "Wokół dworu i pałacu. Z kolekcji Janusza Przewłockiego".

„Kultura” - emigracyjny miesięcznik polski, ukazujący się w latach 1947–2000, stanowiący centrum kulturalno-polityczne dla emigracji polskiej po drugiej wojnie wywierając wpływ na Polskę Ludową.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

W 2006 r. odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (w 30. rocznicę powstania KOR).

Pochowany na cmentarzu leśnym w podwarszawskich Laskach.

Przypisy