Jarcowa Skałka - Polski Serwis Naukowy

Jarcowa Skałka

Jarcowa Skałka – niewielkie, ok. 3 m wysokości odsłonięcie skalne w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się on w wylocie doliny w Kirach, tuż obok lasu, po wschodniej stronie drogi biegnącej doliną, naprzeciw restauracji „Harnaś”. Nazwę nadali jej górale od licznych wypukłych ziaren występujących na jego powierzchni, przypominających nasiona zbóż (w góralskiej gwarze jarec oznacza jęczmień). W istocie ziarenka te to tzw. numulity – trzeciorzędowe, eoceńskie skamieniałości, świadectwo geologicznej przeszłości Doliny Kościeliskiej. Obecnie są one już słabo widoczne, powierzchnia kamienia uległa znacznemu zwietrzeniu.

Kiry – położone u wylotu Doliny Kościeliskiej osiedle podhalańskiej wsi Kościelisko, znane jako punkt wypadowy wycieczek kierowanych do tej doliny i w jej okolice.

Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.

Szlaki turystyczne

Czasy przejścia podane na podstawie mapy.

Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry) – największa część Tatr położona w Polsce i na Słowacji, główny grzbiet leży między Huciańską Przełęczą, oddzielającą je od Pogórza Orawskiego (słow. Oravská vrchovina), a przełęczą Liliowe, która oddziela je od Tatr Wysokich.

Wapienie numulitowe - eoceńskie wapienie zbudowane ze skamieniałych skorupek numulitów. Numulity to duże (do ok. 10 cm średnicy) dyskowate pierwotniaki z gromady otwornic. W Polsce wapienie numulitowe występują na północnych zboczach Tatr oraz w południowej części Kotliny Zakopiańskiej. Można je zobaczyć w Jarcowej Skałce przed budką TPN na wejściu do Dol. Kościeliskiej. Nazywa się Jarcowa, bo numulity kojarzą się góralom z jarcem, czyli jęczmieniem. Odkrywki węglanów z masowym wystąpieniem nummulitów są także w "Kamieniołomie pod Capkami" w Zakopanem.

– zielony z Kir dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska na Hali Ornak. Czas przejścia: 1:40 h, ↓ 1:35 h

Przypisy

Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

Bibliografia

Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.