Jaroslav Ježek - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy muzyki. Zapoznaj się również z: Jaroslav Ježek (projektant).

Jaroslav Ježek (ur. 25 września 1906 w Pradze, zm. 1 stycznia 1942 w Nowym Jorku) – czeski kompozytor, pianista, dyrygent i aktor.

Biogram

W dzieciństwie cierpiał na chorobę oczu, dlatego podstawowe wykształcenie muzyczne zdobywał w zakładzie dla niewidomych. Mimo to ukończył kompozycję w praskim konserwatorium u Karla Boleslava Jiráka (1924-27) oraz w szkole mistrzowskiej u Josefa Suka i Aloisa Háby (z krótką przerwą 1927-29).

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).

Jaroslav Ježek (ur. 26 lutego 1923 w Podlesí u Příbrami, zm. 23 lipca 2002 w Karlowych Warach) – czeski projektant, twórca tzw. stylu brukselskiego, oryginalnego kierunku we wzornictwie przemysłowym w latach 50. i 60. XX w. w Czechosłowacji. Projektant 52 serwisów porcelanowych i ponad stu porcelanowych figurek.

Przyjaźnił się z Vítězslavem Nezvalem (razem pracowali w awangardowym zespole artystów Devětsil). Był członkiem SVU Mánes i praskiego ugrupowania surrealistycznego.

Po pobycie naukowym w Paryżu (1927-28) rozpoczął trwałą współpracę (1928-38) z Jiřím Voskovecem i Janem Werichem; z początku jako kompozytor, później także jako dramaturg muzyczny i dyrygent Teatru Wyzwolonego w Pradze.

W styczniu 1939 r. razem z przyjaciółmi emigrował do Stanów Zjednoczonych. Początkowo mieszkał w Pensylwanii, potem w Nowym Jorku, gdzie nauczał gry na fortepianie oraz kierował Czechosłowackim Chórem Muzycznym.

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak Orkiestra symfoniczna, Orkiestra smyczkowa, Orkiestra dęta, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Czesi (czes. Češi) – naród słowiański zamieszkujący głównie obszar Republiki Czeskiej i będący je głównym składnikiem ludnościowym; mniejsze zbiorowości występują także w USA, Kanadzie, Niemczech, Słowacji, Argentynie, Australii, Austrii, Szwajcarii i in. Przynależność do narodu czeskiego deklaruje ok. 12 mln osób.

Krótko przed trzydziestymi szóstymi urodzinami zmarł w miejskim szpitalu w Nowym Jorku.

W 1995 został pośmiertnie odznaczony Medalem Za zasługi II stopnia.

Był twórcą czeskiej nowoczesnej piosenki jazzowej i tanecznej. Wiele jego pieśni jest znanych do dzisiaj (Hej rup, Nebe na zemi, Proti větru, Civilizace, Babička Mary, Prabába, David a Goliáš).

Jest autorem muzyki filmowej do następujących filmów:

Jiří Voskovec wlaściwie Jiří Wachsmann (ur. 19 czerwca 1905 w miejscowości Sázava-Budy, zm. 4 lipca 1981 w Pear Blossom), czeski aktor, dramatopisarz, reżyser, poeta i tłumacz.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Pudr a benzín, 1931;

Ze soboty na neděli, 1931;

Peníze nebo život, 1932;

U nás v Kocourkově, 1934;

Hej rup!, 1934;

Svět patří nám, 1937.

Jest twórcą koncertów fortepianowych:

Etuda, 1933;

Bagately, 1933;

Rapsódie, 1938;

Toccata, 1939;

Sonáta, 1941.

Tworzył cykle pieśni, utworów na orkiestrę (Symfonická báseň, 1936) i koncertowych:

Koncert pro klavír a orchestr, 1927;

Fantazie pro klavír a orchestr, 1930;

Koncert pro housle a dechový orchestr, 1930;

2 kwartety smyczkowe, 1932.

W 1931 r. skomponował utwór Dechový kvintet.

Vitězslav Nezval (ur. 26 maja 1900 w Biskoupkach koło Třebíča na Morawach, zm. 6 czerwca 1958 w Pradze) – czeski poeta, prozaik i tłumacz, współtwórca poetyzmu, przedstawiciel czeskiego surrealizmu.

Kompozytor (w jęz. łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej, piszących muzykę poważną lub filmową. W polskich uczelniach muzycznych kształci się studentów na kierunku kompozycja, lecz kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak to oni właśnie dysponują pełnym warsztatem kompozytorskim obejmującym harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego itp.

Bibliografia

Josef Tomeš i kol., Český biografický slovník XX. století 1, Praga 1999, ISBN 80-7185-245-7

Praca zbiorowa, Ottova encyklopedie – Česká republika, Praga 2006; ISBN 80-7360-456-6

Linki zewnętrzne

Jaroslav Ježek w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Jaroslav Ježek w bazie filmweb.pl