Jaroty - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy dzielnicy Olsztyna. Zapoznaj się również z: Jaroty – sołectwo w gminie Stawiguda.

Jaroty (niem. Jomendorf) – największe pod względem liczby mieszkańców osiedle (jednostka pomocnicza gminy) Olsztyna, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta. Nazwa pochodzi od wchłoniętej przez miasto wsi. Osiedlu administracyjnie podlega Skarbówka Poszmanówka (Poszmanówka).

Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).
Jedwabno (niem. Gedwangen) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Historia osiedla

Wieś Jaroty założona została w 1342 roku na terenie komornictwa olsztyńskiego, na Warmii, kilka kilometrów na południe od Olsztyna (niem. Allenstein). Jej założycielem okazał się być Prus Jomen, od którego nazwiska pochodzi niemieckie miano ówczesnej wsi. We wrześniu 1863 roku został tu aresztowany Wojciech Kętrzyński. Do pierwszych lat po wojnie zamieszkiwana w większości przez rdzennych Warmiaków. Mieściła się tu szkoła.

Ulica Wilczyńskiego – główna ulica olsztyńskiej dzielnicy Jaroty. Rozciąga się od pętli autobusowej w Pieczewie do skrzyżowania z ulicą Hallera na Osiedlu Generałów. Na całym przebiegu swej trasy krzyżuje się m.in. z al. Sikorskiego i ul. Krasickiego. Jej trasa przebiega przez osiedla Pieczewo, Jaroty i Osiedle Generałów.
Ulica Wilczyńskiego – główna ulica olsztyńskiej dzielnicy Jaroty. Rozciąga się od pętli autobusowej w Pieczewie do skrzyżowania z ulicą Hallera na Osiedlu Generałów. Na całym przebiegu swej trasy krzyżuje się m.in. z al. Sikorskiego i ul. Krasickiego. Jej trasa przebiega przez osiedla Pieczewo, Jaroty i Osiedle Generałów.

Pod koniec lat 70. XX w. nastąpił rozwój urbanistyczny Olsztyna w kierunku Jarot. W latach 80. i 90. w okolicach dawnej wsi rozrosła się największa pod względem liczby mieszkańców olsztyńska dzielnica mieszkaniowa – Jaroty. Złożona głównie z szeregu blokowisk stanowi "sypialnię" Olsztyna, która ciągle powiększa się w kierunku południowym (zabudowę stanowią tam obecnie głównie domki jednorodzinne) i zachodnim (obecnie notuje się tam gwałtowny rozwój zamkniętych osiedli mieszkaniowych).

Wojciech Kętrzyński, Adalbert von Winkler (ur. 11 lipca 1838 w Giżycku (niem. Lötzen), zm. 15 stycznia 1918 we Lwowie) - historyk, wieloletni dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie.
Osiedle Generałów (lub Hamburg - nazwa nieoficjalna) - osiedle położone w południowej części Olsztyna, graniczy z osiedlami Jaroty, Kortowo i Brzeziny; głównie bloki 4-piętrowe z początku lat 90. (zbudowane głównie dla pracowników OZOS) oraz domki jednorodzinne i nowe bloki. Powstało w 2007 roku na skutek podziału osiedla Jaroty.

W 2007 roku dokonano podziału osiedla. Z dotychczasowego obszaru wyodrębniono Osiedle Generałów, wcześniej stanowiące osiedle nie posiadające własnej rady i administracyjnie podlegające Jarotom.

Granice osiedla

Rów odwadniający na dawnym torfowisku, lasek na jarotach

Zbiornik okresowy na Jarotach – pozostałość typowego krajobrazu polodowcowego

od północy: granica przebiega od zachodniej strony Al. Generała Władysława Sikorskiego na wysokości wjazdów na parkingi przy CH Real na wschód aż do zaplecza nieruchomości przy ul. Jarockiej 1, następnie załamuje się w kierunku południowym i biegnie zapleczem nieruchomości przy ul. Jarockiej o numerach od 1 do 15. Na wysokości nieruchomości o numerze porządkowym 15 załamuje się w kierunku wschodnim i przebiega linią prostą do ul. I. Krasickiego (na południe od ul. E.Turowskiego) i graniczy z południową stroną osiedla Nagórki.

od wschodu: granica przebiega w kierunku południowym wschodnią stroną ul. I. Krasickiego do jej zbiegu z ul. W. Witosa, a następnie linią prostą ul. Kubusia Puchatka do granicy miasta Olsztyna i graniczy z zachodnią stroną osiedla Pieczewo

od południa: granicę stanowi granica miasta Olsztyna aż do ulicy Jarockiej przy wyjeździe na Butryny

od zachodu: w kierunku północnym granica biegnie wzdłuż zachodniej strony ul. T. Płoskiego do skrzyżowania z ul. Tomasza Wilczyńskiego, następnie zachodnim skrajem Alei Sikorskiego do wjazdu na parkingi przy C.H. Real, graniczy ze wschodnią stroną osiedli Generałów i Brzeziny.

Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Najczęściej tworzone są: sołectwa, dzielnice i osiedla. Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań.
Nagórki - osiedle (jednostka pomocnicza gminy), będące częścią oficjalnego podziału administracyjnego Olsztyna, znajdujące się w południowo-centralnej części miasta.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)