Jastrzębiowate - Polski Serwis Naukowy

Jastrzębiowate (Accipitridae) – rodzina ptaków z rzędu szponiastych. Występują na całym świecie.

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

Kaniuki (Elaninae) – podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych. Obejmuje gatunki drapieżne, zamieszkujące prawie cały świat. Trzy endemiczne gatunki występują w obu Amerykach (kaniuk amerykański, jaszczurnik i jaskólak), dwa – w Australii (kaniuk australijski i kaniuk stepowy), po jednym w Afryce (kaniuk długosterny) i południowej Azji (gackożer). Jedynie kaniuk ma szerszy zasięg występowania, od Europy i Afryki do południowo-wschodniej Azji. Są to niezbyt duże ptaki o wąskich skrzydłach. Przedstawiciele rodzaju Elanus wyspecjalizowali się w polowaniu na gryzonie.

Cechy charakterystyczne

zróżnicowana wielkość (od jaszczurnika, który ma 22 cm długości, po sępa kasztanowatego o długości 120 cm)

samice zazwyczaj większe niż samce

upierzenie zazwyczaj ciemne, często z podłużnym wzorem

u wielu gatunków występuje kilka odmian barwnych

odżywiają się pokarmem zwierzęcym. Najczęściej polują na kręgowce, pożerają ich padlinę lub też zjadają owady

wyprowadzają jeden lęg w roku składający się z 1 do 6 jaj

wysiadywanie trwa dość długo (do 7 tygodni)

Systematyka

Rodzinę jastrzębiowatych dzieli się na dziewięć podrodzin:

Sęp kasztanowaty (Aegypius monachus) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący półwyspy Iberyjski i Apeniński oraz Bałkany, a także pasma górskie Azji aż po Pacyfik. Jeszcze w XIX wieku mógł się gnieździć w Tatrach, być może również na terenie dzisiejszej Polski (nie są to jednak potwierdzone informacje, a tylko przypuszczenia). Na pewno natomiast kilkunastokrotnie obserwowano osobniki zalatujące. Obecnie sporadycznie zalatuje w południowe rejony kraju.

Sępy (sępy Starego Świata) (Gypaetinae syn. Aegypiinae) - podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych. Obejmuje gatunki padlinożerne, zamieszkujące Stary Świat. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

kaniuki (Elaninae)

orłosępy (Gypaetinae)

gadożery (Circaetinae)

sępy (Aegypiinae)

harpie (Harpiinae)

orły (Aquilinae)

cykojady (Harpaginae)

jastrzębie (Accipitrinae)

myszołowy (Buteoninae)

Przypisy

Accipitridae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Accipitridae (ang.). IOC World Bird List: Version 2.7. [dostęp 2 stycznia 2011].
Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Accipitridae Vigors, 1824 - jastrzębiowate - Kites, Hawks and Eagles. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 29 grudnia 2010].
Accipitridae: Hawks, Kites, Eagles (ang.). John Boyd's Home Page. [dostęp 29 grudnia 2010].