Jaszcz - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy broni. Zapoznaj się również z: wieś Jaszcz w województwie kujawsko-pomorskim.

Jaszcz gniazdowy i działo francuskie Canon de 75 mle 1897 Schneider z I wojny światowej

Jaszcz - jednoosiowy pojazd, przede wszystkim konny, służący do przewożenia amunicji w artylerii.

Amunicja – ogół rakiet, nabojów artyleryjskich, min, bomb lotniczych, torped, bomb głębinowych, granatów ręcznych oraz naboje do broni strzeleckiej.

1) pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii (np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy) lub rakiet (bateria rakietowa). Jest ona uzbrojona w działa samobieżne, holowane lub wyrzutnie rakiet. Składa się zwykle z pododdziału dowodzenia i plutonów ogniowych. Rozmieszcza się ją na jednym stanowisku ogniowym (stanowisku startowym) lub plutonami, niekiedy nawet poszczególnymi działonami. Może wykonywać jedno lub więcej zadań ogniowych - zależnie od liczby dział (wyrzutni) i rodzaju amunicji (konwencjonalna, jądrowa). Może strzelać z zakrytych (ogniem pośrednim) lub odkrytych (ogniem na wprost) stanowisk ogniowych;

W artylerii konnej, jaszcz był podczepiany do przodka. Przy lżejszych działach brak było odrębnego jaszcza, którego rolę pełnił przodek działa, zawierając zapas amunicji. Jaszcze były rzadziej używane w artylerii motorowej, ciągnięte przez ciągniki artyleryjskie - zwykle ich rola była przejmowana przez zapas amunicji przewożony na samochodzie lub ciągniku, albo przez większe przyczepy amunicyjne. We współczesnej artylerii z reguły nie używa się jaszczy.

Działon - najmniejsza jednostka artylerii zawierająca jedno działo z obsługą i środkiem transportu. W kawalerii dodatkowo zawierała jaszcze i przodki.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Stosowano różne rodzaje jaszczy, w zależności od metody transportu amunicji. W jaszczu gniazdowym, naboje były wkładane pionowo do odrębnych przegródek w skrzyni jaszcza. W położeniu bojowym, jaszcz taki zazwyczaj był stawiany na swojej tylnej ściance, w celu ułatwienia wyjmowania naboi.

Artyleria - to jeden z podstawowych rodzajów wojsk, na uzbrojenie którego wchodzą działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające. Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.

Jaszcz – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie w pobliżu trasy linii kolejowej Laskowice Pomorskie-Szlachta-Czersk (stacja kolejowa PKP "Kwiatki") i na obrzeżu Wdeckiego Parku Krajobrazowego.

Zobacz też

działon

bateria

dywizjon

Bibliografia

PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9