Jeździec - Polski Serwis Naukowy

Jeździec - człowiek kierujący zwierzęciem (najczęściej koniem, także wielbłądem, osłem, mułem i innymi), na którym jedzie wierzchem.

W niektórych sytuacjach stosuje się inne określenia: np. jeździec - kobieta to amazonka, jeździec na słoniu to kornak, jeździec na wyścigach koni to dżokej, a jeździec cyrkowy to woltyżer.

Grupy społeczne wywodzące się od jeźdźców to ekwici (equites), hippeis.

Ułan (ang. Uhlan, niem. Ulan) – żołnierz jazdy lekkiej uzbrojonej w lance, szable oraz broń palną, charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej.

Galop - jest chodem trzytaktowym konia (ogólnie - koniowatych), jeden "skok" nazywa się z francuskiego foule. Po każdej foule konia następuje faza zawieszenia. W zależności od tego, która para kończyn wysuwa się bardziej do przodu, rozróżniamy galop z prawej lub lewej nogi. Zwykle koń galopuje na nogę odpowiadającą kierunkowi ruchu (wewnętrzna para nóg wysuwa się do przodu). Jeżeli wysuwająca się do przodu para kończyn jest parą zewnętrzną, koń porusza się kontrgalopem.

Żołnierze-jeźdźcy to obok wspomnianych wyżej ekwitów i hippeis także rycerze, husarzy, lisowczycy, dragoni, kirasjerzy, ułani, lansjerzy, szwoleżerowie, strzelcy konni, krakusi.

Jeźdźcami są także dżygici, dawni kowboje, masztalerze, rataje, ujeżdżacze.

Dyscypliny sportu uprawiane przez jeźdźców

Barrel Racing, bieg za lisem, Cow Horse, gonitwy przeszkodowe, skoki przez przeszkody, Steer Wrestling, pięciobój nowoczesny, polo (sport), ujeżdżenie, WKKW, Western riding, wyścigi konne, reining, trail, western pleasure, super horse, universal horse, cutting, team peaning, roping, team roping, western horsemanship, woltyżerka.

Piaff – chód konia stosowany w wyższych konkursach ujeżdżeniowych klasy GP (Grand Prix), a także w hiszpańskiej szkole jazdy. Koń wykonujący piaff kłusuje w miejscu w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny. W piaffie, inaczej niż w pozostałych odmianach kłusa, nie ma momentu "zawieszenia". Pierwsza para nóg (po skosie) dotyka ziemi, zanim druga para zacznie się unosić.

Woltyżerka - gimnastyka artystyczna na koniu wykonywana przez jednego zawodnika bądź drużynę, składającą się 6, na koniu poruszającym się w stępie lub galopie. Nie ma granicy wieku odkąd można trenować. Woltyżerkę można uprawiać nawet po ukończeniu 18. roku życia. Popularność woltyżerka zawdzięcza skomplikowanym ewolucjom, a także radości dzieci z obcowania z koniem. Dzieci szybko zaprzyjaźniają się ze zwierzęciem i uczą się właściwie z nim postępować.

Elementy wykonywane podczas jazdy

Styl angielski (klasyczny): stęp, kłus, galop, chody robocze, chody pośrednie, chody zebrane, chody wyciągnięte, piaff, pasaż, lewada, krupada, balotada, trawers, rewers, ustępowanie od łydki, ciąg, lotna zmiana nogi w galopie.

Styl western: side pas, sliding stop, roll back, back up, jog, lope, spin. W tym stylu także obowiązują lotne zmiany nogi w galopie, wszystkie chody boczne, a także zebranie konia.

Lewada - figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne. Lewada nie jest wymagana w żadnej klasie zawodów ujeżdzeniowych. Zalicza się ją do "szkoły nad ziemią" razem z ballotadą, krupadą, kurbettą, kapriola i pasadą. Ta "szkoła nad ziemią" wywodzi się ze wspinania się konia na wolności. Poprzez wieloletnie szkolenie koń rozwija swe umięśnienie i staje się tak posłuszny jeźdźcowi, że przy ugiętych stawach biodrowych i kolanowych cały ciężar utrzymuje na zadzie.

Ogłowie, uzda, tranzelka – główna część rzędu jeździeckiego lub uprzęży. Jest to, mówiąc ogólnie, uprząż rzemienna na głowę konia (rzadziej osła lub muła) z wędzidłem wkładanym do pyska zwierzęcia (lub bez – ogłowia bezwędzidłowe, np. hackamore, bosal). Głównym zadaniem ogłowia jest utrzymanie kiełzna (lub paska naciskającego na nos w wypadku ogłowi bezwędzidłowych) we właściwym miejscu w pysku konia.