Jednota Braci Polskich - Polski Serwis Naukowy

Po wygnaniu braci polskich (arian) z I Rzeczypospolitej na mocy uchwały sejmowej w 1658 ich wspólnoty za granicą stopniowo zanikły; najdłużej, bo do 1803 przetrwały w Prusach Książęcych.

Osobny artykuł: Bracia polscy w Prusach.

Jednota Braci Polskich odrodziła się po niemal 280 latach w II Rzeczypospolitej.

W 1937 roku duchowny ewangelicki, kapelan Wojska Polskiego, Karol Grycz-Śmiłowski powołał na nowo do istnienia w Krakowie wolnomularsko-uniwersalistyczny Kościół Braci Polskich, zarejestrowany przez władze komunistyczne dopiero w roku 1967, jako "Jednota Braci Polskich". Odwoływał się on do tradycji braci polskich z XVII wieku.

Ateizm – odrzucenie lub stanowisko, że . W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie bóstw. Słowo ateizm pochodzi od greckiego ἄθεος – ἀ- (a-, “nie”) + θεός (theos, “bóg”). Określenie to było przypisywane każdemu, kogo uznano za wierzącego w fałszywych bogów, żadnych bogów lub doktryny wchodzące w konflikt z ówczesnymi religiami.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Do połowy lat 80. Zarząd Jednoty przyjął dwie formuły - buddyjską (Kraków) oraz zielonoświątkową (Wrocław), odchodząc od uniwersalistycznej idei Grycza-Śmiłowskiego. Kościół Braci Polskich miał w założeniu być częścią światowego ruchu unitarian i uniwersalistów, występujących na Zachodzie również pod mianem "free protestant Church", czerpiących z chrystianizmu jedynie walory etyczne, wspólne wszystkim religiom. Stąd, odpowiednie kręgi w tym ruchu - chrześcijański, buddyjski, judaistyczny, muzułmański, ateistyczny i pogański.

Unitarianizm, obok luteranizmu, kalwinizmu i anglikanizmu, był jednym z głównych nurtów reformacji. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów "unus", czyli jeden i "unitas", czyli jedność.

Sejm walny – nazwa parlamentu w dawnej Polsce. Było to zgromadzenie decydujące o polityce całej Rzeczypospolitej, istniejące w okresie od XV do XVIII wieku. W tym czasie znacząco zmieniał się jego skład i charakter.

Pod koniec lat 90. XX wieku do braci polskich zaczęli się odwoływać chrześcijanie zielonoświątkowi i podkreślający judaistyczne korzenie chrześcijaństwa np. poprzez świętowanie szabatu. Ich grupy, używające nazwy "bracia polscy" działają w Gdańsku, Krakowie, Krotoszynie, Poznaniu, i w Warszawie. We Wrocławiu działa zbór dyteistyczno-zielonoświątkowy, wzorowany na amerykańskich kościołach mesjanistycznych, podkreślający sympatie dla neoortodoksyjnego judaizmu, żydowskiego obrządku i języka hebrajskiego.

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Pogaństwo (łac. pagus - "wioska") - określenie (często o wydźwięku negatywnym), zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu w stosunku do wyznawców innych religii, głównie politeistycznych i animalistycznych.

Jednocześnie w tym samym okresie odżyła grupa polskich unitarian i uniwersalistów, tworząc od nowa społeczność w Warszawie i w Katowicach, i będąca członkiem Międzynarodowej Rady Unitarian i Uniwersalistów. Ta grupa jest nieduża i jest prowadzona przez świeckich.

Linki zewnętrzne

zbory polskich unitarian

Unitarianie-Uniwersaliści

Biblijni Unitarianie

Społeczność internetowa Unitarian

zbory braci polskich:

Oficjalna strona Jednoty Braci Polskich we Wrocławiu

Strona Zboru Braci Polskich w Poznaniu

Wiele materiałów Biblijnych, redagowane przez członków JBP.

Arianie w sieci