Jelcz 120M - Polski Serwis Naukowy

Jelcz 120M z 1996 roku w Kielcach

Jelcz 120MM/2 z 1998 roku w Stargardzie Szczecińskim

Jelcz 120M – seria 12-metrowych, średniopodłogowych autobusów miejskich o trzech dwuskrzydłowych drzwiach o układzie 2-2-2 produkowanych przez zakłady Jelcz w Jelczu-Laskowicach w latach 1992-2007.

Historia modelu

W 1992 roku zaprezentowano i wdrożono do produkcji autobus Jelcz 120M, który jest modernizacją szeroko rozpowszechnionego w Polsce Jelcza PR110M. Najbardziej rzucającymi się w oczy zmianami stylistycznymi pojazdu było zastosowanie w górnej części ściany czołowej nowej wykonanej z tworzywa sztucznego obudowy zewnętrznej miejsca przeznaczonego na tablicę informacyjną oraz zastosowanie szyby tylnej o zmniejszonych wymiarach. Nieznacznie zmienione zostało również wnętrze pojazdu. Zlikwidowano 2 miejsca siedzące naprzeciw trzecich drzwi na rzecz przestrzeni dla osób stojących, oraz zmniejszono o 20 mm wysokość pierwszego stopnia w trzecich drzwiach. Jednak najważniejszą zmianą w stosunku do modelu PR110M było zastosowanie zmodernizowanego turbodoładowanego silnika WS Mielec SWT 11/300/1 o mocy maksymalnej 162 kW (220 KM) zblokowanego z 4-biegową skrzynią S4-95 produkcji polskiej. W porównaniu z Jelczem PR110 zastosowano zmienione (szybsze) przełożenie mostu napędowego, dzięki czemu wzrosła prędkość maksymalna oraz uległo znaczącej redukcji zużycie paliwa. Jeszcze w tym samym roku do oferty dołączyła wersja o oznaczeniu 120MM wyposażona w silnik MAN D2866UH o mocy maksymalnej 184 kW (250 KM) oraz 4-biegową automatyczną skrzynię biegów 4HP-500. Stworzono również prototyp autobusu wyposażonego w silnik Volvo THD102KB o mocy maksymalnej 180 kW (245 KM), jednak wersja ta o oznaczeniu 120MV nie została wprowadzona do produkcji seryjnej.

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Lubinie S.A. - firma zajmująca się usługami związanymi z rozkładowym transportem pasażerskim i transportem w komunikacji miejskiej. Świadczy także usługi wynajmu autokarów, uwzględniające indywidualną specyfikę i ich potrzeby, obsługi i naprawy pojazdów mechanicznych, pomocy drogowej, naprawy części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych i ich silników, oraz sprzedaży paliwa dla firm.
DAF Trucks (DAF) – holenderska wytwórnia samochodów ciężarowych i autobusów z Eindhoven. Obecnie należy do grupy PACCAR. Zarząd przedsiębiorstwa oraz główne fabryki mieszczą się w Eindhoven. Kabiny oraz osie są produkowane w Westerlo (Belgia). Niektóre modele sprzedawane przez DAF, są zaprojektowane oraz wyprodukowane przez Leyland Trucks.

W 1993 roku model 120MM został zastąpiony przez 120MM/1 z silnikiem MAN D0826LUH05 o mocy maksymalnej 169 kW (230 KM), który spełniał normę czystości spalin Euro-1. Wprowadzono również możliwość wyposażenia standardowej wersji 120M w 4-biegową automatyczną skrzynię ZF 4HP-500.

W następnym roku zaprezentowano prototyp modelu 120M ze zmodernizowanym nadwoziem. Pojazd ten otrzymał wklejane szyby boczne, nową ścianę tylną wykonaną z tworzywa sztucznego z wklejaną prostokątną szybą oraz wydzielonym miejscem na tablice informacyjną, zaprojektowaną specjalnie dla tego prototypu ścianę przednią z tworzywa sztucznego z szybą z modelu T120. Autobus ten był eksploatowany do lipca 2008 roku w PKS Lubin. Również w 1994 roku do wyposażenia opcjonalnego serii 120M wprowadzono zderzaki wykonane z tworzywa sztucznego.

MAN SE (Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg) – spółka akcyjna z siedzibą w Monachium. Jedno z wiodących przedsiębiorstw produkujących samochody ciężarowe, autobusy, silniki oraz urządzenia przemysłowe pod marką MAN. Spółka notowana na Deutsche Börse wśród trzydziestu największych niemieckich spółek akcyjnych. Koncern zatrudnia na całym świecie ponad 33.400 pracowników, a jego roczne obroty wyniosły w roku 2005 ponad 7,4 miliardów Euro.
IVECO SpA (skrót od: Industrial Vehicles Corporation, często pisana jako Iveco) jest włoskim przedsiębiorstwem o zasięgu ogólnoświatowym z siedzibą w Turynie, kontrolowanym przez koncern Fiat, specjalizującym się w produkcji samochodów dostawczych, ciężarowych, wojskowych i silników. Za pośrednictwem należącej doń firmy Irisbus jest również czołowym producentem autobusów i podwozi autobusowych.

W 1995 roku zbudowano serię 3 prototypów z nadwoziem poddanym unifikacji ze wprowadzonym w tym samym roku modelem M121M. Pojazdy te otrzymały wklejane szyby boczne, przedni zderzak z prostokątnymi reflektorami ze zintegrowanymi kierunkowskazami (jak w pierwszych M121M) oraz plastikowy zderzak tylny. We wnętrzu zastosowano twarde plastikowe siedzenia firmy Astromal w miejsce miękkich obitych skajem lub tkaniną. Wszystkie 3 egzemplarze trafiły do MPK Rzeszów, gdzie są nadal użytkowane.

Jelcz T120MB - wysokopodłogowy autobus międzymiastowy, produkowany w latach 1996-2001 przez firmę Jelcz. Od innych modeli serii Jelcz T120 różnił się głównie zastosowaniem silnika firmy Mercedes-Benz.
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Rzeszów Spółka z o.o. (w skrócie MPK Rzeszów) - miejski zakład obsługujący transport zbiorowy na terenie miasta Rzeszowa i aglomeracji Rzeszowskiej.

Rok 1996 przyniósł prezentację kolejnego prototypu ze zmodernizowanym nadwoziem. Zastosowano w nim tą samą ścianę tylną oraz przednią jak w koncepcie z 1994 roku. Różnicą było zastosowanie w ścianie czołowej wydzielonego miejsca na tablicę lub świetlik informacyjny. Obniżona została górna linia okien oraz zastosowano nowe drzwi aluminiowe z wklejanymi szybami. We wnętrzu pojazdu zlikwidowano większość podestów, zwiększając tym samym funkcjonalność tego autobusu. Prototyp ten do 2006 roku był użytkowany przez MPK Legnica.

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. w Legnicy - przedsiębiorstwo stanowiące spółkę Gminy Legnica (ok. 94% udziałów) i producenta autobusów Solaris Bus & Coach z Bolechowa k. Poznania (ok. 6% udziałów), świadczące usługi gminnego transportu zbiorowego w Legnicy na podstawie umowy wieloletniej z miastem (jedyny przewoźnik miejski) oraz dla gmin dawnego województwa legnickiego i Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego (obecnie dla Kunic i Prochowic, w poprzednich latach również dla gmin: Głogów, Jawor, Krotoszyce, Złotoryja,Legnickie Pole, Lubin, Miłkowice, Polkowice).
Jelcz T120M - wysokopodłogowy autobus międzymiastowy, produkowany w latach 1993-2004 przez firmę Jelcz. Od innych modeli serii Jelcz T120 różnił się głównie zastosowaniem silnika firmy MAN.

W tym samym roku wprowadzono do produkcji seryjnej serię 120M ze zmodernizowanym nadwoziem. W przedniej części pojazd ten otrzymał nowy plastikowy zderzak przejęty z rodziny M121x i M181x. Zastosowano również nową tylną ścianę z tworzywa sztucznego (podobną do tej z prototypów z 1994 i 1996), drzwi aluminiowe z wklejanymi szybami (prototyp 1996) oraz wklejane szyby boczne. We wnętrzu pojawiły się twarde siedzenia marki Astromal.

Mercedes-Benz – marka samochodów produkowanych obecnie przez koncern Daimler AG (poprzednia nazwa DaimlerChrysler), zaś wcześniej przez koncern Daimler-Benz, popularnie nazywana Mercedes. Pod marką tą produkowane są samochody osobowe, dostawcze, ciężarowe i autobusy. W kategorii samochodów osobowych, Mercedes-Benz uważany jest za jedną z najbardziej prestiżowych marek na świecie.
Jelcz 120MM - to dwunastometrowy, średniopodłogowy autobus miejski o 3 dwuskrzydłowych drzwiach o układzie 2-2-2. Produkowany był w latach 1992-1995 przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe.

W 1997 roku cała seria przeszła kolejną modernizację, w wyniku której wprowadzono ścianę przednią z tworzywa sztucznego z dużą panoramiczną szybą i wyraźnie wydzielonym miejscem na tablicę informacyjną.

W 1998 roku wprowadzono do produkcji wersję 120MM/2, która zastąpiła model 120MM/1. W 1999 roku zaprezentowano prototyp modelu 120MD oraz 120M/2 LPG. W 2000 roku modele 120M/1 CNG oraz 120M/3.

W 2003 roku wycofano z produkcji wersję 120M wyposażoną w standardowy silnik Mielec SWT 11/300/1. Pod koniec tego samego roku zaprezentowano model M120MM/3 wyposażony w silnik MAN D0836DUH03. Oprócz zastosowanej jednostki napędowej model ten charakteryzował się zmodernizowanym nadwoziem ze ścianą czołową oraz tylną przejętą z modelu M101I. W następnym roku do produkcji skierowane zostały identycznie od strony stylistycznej modele 120M/3 oraz nowy M120I. Ostatnią wersją serii 120M był wprowadzony do produkcji w 2006 roku Jelcz M120M/4 CNG.

Jelcz-Laskowice (niem. Jeltsch-Laskowitz) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie oławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jelcz-Laskowice. Leży na prawym brzegu Odry w odległości 29 km od Wrocławia i 71 km od Opola.

Od 1993 roku istniała możliwość zamówienia tego modelu z nadwoziem o układzie drzwi 2-0-2 a od 1999 roku również z układem 2-2-0.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)