Jelcz M11 – polski wysokopodłogowy autobus miejski produkowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu (obecnie w Jelczu-Laskowicach) koło Oławy w latach 1985–1990. Od strony konstrukcyjnej był połączeniem zmodyfikowanego nadwozia Jelcza PR110 z podwoziem Ikarusa 260.

Historia

Geneza

Na początku lat 70. XX wieku władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podjęły decyzję o modernizacji taboru komunikacji miejskiej. W tym celu już w latach 1970–1972 na warszawskich ulicach rozpoczęto testy modeli: Ikarus 242, Magirus Deutz, Berliet PR100, Fiat, Leyland-DAB, Pegaso 5023 CL i Hino RC620. Zwycięzcą został francuski Berliet PR100. Od początku model ten był uważany za przejściowy, gdyż ze względu na większe potrzeby przewozowe planowano go wydłużyć poprzez dodanie jeszcze jednej pary drzwi. Nowy Jelcz PR110 był autobusem 12-metrowym wyposażonym w trzy pary drzwi. Pojazdy te były wykonywane w 50% z części sprowadzanych z Francji.

Kryzys lat 80. XX w. spowodował, iż władze PRL nie miały walut obcych na zakup części do tych pojazdów. Sprowadzane z zagranicy części do jednego autobusu według cen z początku 1984 kosztowały 2000 dolarów amerykańskich. Nie mogły one zostać zakupione w polskich fabrykach. Fabryka silników WSK Mielec mogła produkować maksymalnie 1000 silników rocznie. Postanowiono więc rozpocząć współpracę z Węgierską Republiką Ludową. Umowa handlowa pomiędzy PRL a WRL podpisana w Warszawie 24 października 1983 zakładała dostawy do polskich miast autobusów Ikarus 260 oraz podwozi firmy Csepel (które były wykorzystywane między innymi w autobusach Ikarus 260). W zamian strona węgierska otrzymywała Fiaty 125p i 126p oraz ciężarówki Star. Zgodnie z umową WRL miała dostarczyć w latach 1986–1990 około 1500 kompletnych podwozi wraz z układem jezdnym. Już wówczas stwierdzono, że Jelcze M11 (początkowo nazwane Jelczami M110) miały być rozwiązaniem przejściowym, a ich produkcja miała zostać ukończona w momencie pojawienia się produkowanych w całości przez polski przemysł Jelczy M120.

Produkcja

Nowy autobus Jelcz M11 oparto o płytę podwoziową firmy Csepel wraz z silnikiem. Nadwozie przejęto po nieznacznych modyfikacjach z Jelcza PR110. Pierwszy prototyp powstał w roku 1983. Podczas testów prototypu w Budapeszcie naukowcy z miejscowej politechniki wykonali komputerowe testy wytrzymałościowe elementów konstrukcji. Produkcja seryjna Jelczy M11 ruszyła w 1984. Początkowo produkowane były równolegle z Jelczami PR110, a do 1986 nawet z Jelczem 043. W 1990 zakończono produkcję Jelcza M11; wyprodukowano w sumie około 2600 sztuk

Modernizacja

W 1994 powstały plany dostosowania autobusów miejskich do potrzeb ludzi niepełnosprawnych ruchowo. W tym celu sporządzono ekspertyzę, z której wynikało, iż autobusy Jelcz M11, podobnie jak oparte na tej samej płycie podłogowej Ikarusy 260/280, nie nadają się do montowania wind. Natomiast budowa pochylni składanych została wykluczona ze względu na zbyt wysoką płytę podłogową. Z tego względu powstała koncepcja budowy nowych autobusów, chociaż częściowo niskopodłogowych, zamiast, wzorem firm zachodnich, próbować modernizować obecne autobusy.

Od 2004 podczas remontów instalowano w Jelczach M11 ściany przednie i tylne z tworzywa sztucznego.

czytaj dalej: [2], [3]