Jerzy Adamski - krytyk - Polski Serwis Naukowy

Jerzy Adamski (ur. 23 stycznia 1922 w Gdańsku, zm. 18 listopada 2001 w Warszawie) – polski krytyk literacki i teatralny, także tłumacz literatury włoskiej i francuskiej, eseista, pisarz i pedagog. Członek Klubu Krytyki Teatralnej. Recenzent m.in. „Kultury” i „Expressu Wieczornego”.

Kazimierz Julian Kutz, pierwotnie noszący nazwisko Kuc (ur. 16 lutego 1929 w Szopienicach, obecnie w granicach administracyjnych Katowic) – polski reżyser filmowy oraz teatralny, senator w latach 1997–2007, od 2007 poseł VI kadencji.

Kultura – polski tygodnik społeczno-literacki ukazujący się w Warszawie w latach 1963–1981; tzw. Kultura "warszawska", w odróżnieniu od Kultury "paryskiej" Jerzego Giedroycia. Powstał z połączenia "Nowej Kultury" i "Przeglądu Kulturalnego"), jego redaktorami naczelnymi byli kolejno Janusz Wilhelmi (1963-1973) i Dominik Horodyński (1973-1981).

Rys biograficzny

Absolwent filologii romańskiej na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie uzyskał tytuł doktora. Odbył też studia za granicą (Rzym, Londyn, Paryż).

W czasie wojny działał jako żołnierz Armii Krajowej, brał udział w powstaniu warszawskim, trafił do niewoli w stalagu. Po zakończeniu działań wojennych prowadził działalność pedagogiczną – na Uniwersytetach Wrocławskim i Warszawskim oraz w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi. Później, w latach 1961-1989, był wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie.

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).

Internetowa Baza Filmu Polskiego (filmpolski.pl) – największa pośród istniejących, redagowana w Bibliotece i Ośrodku Informacji Filmowej PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi przez Jarosława Czembrowskiego. Istnieje od 1990, początkowo udostępniana w Bibliotece PWSFTviT, od marca 1998 również w internecie.

Krytyką literacką zajął się w roku 1946 na łamach prasy literackiej. W roku 1952 został członkiem zespołu redakcyjnego tygodnika „Przegląd Kulturalny”. Na stanowisku tym pracował do 1961. Udzielał się też jako krytyk teatralny w rozmaitych gazetach i czasopismach.

Współpracował też z wieloma polskimi teatrami jako tłumacz, autor adaptacji oraz konsultant dramaturgiczny. Brał udział w przygotowywaniu inscenizacji m.in.: Adama Hanuszkiewicza, Romana Kłosowskiego, Jerzego Rakowieckiego, Olgi Koszutskiej, Augsta Kowalczyka, Stefanii Domańskiej, Mieczysława Górkiewicza. W roku 1988 wystąpił w spektaklu Teatru Telewizji Samobójca w reżyserii Kazimierza Kutza.

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (do 1996 jako Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna) – publiczna szkoła wyższa z siedzibą w Warszawie.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Publikacje

Zbiory szkiców i esejów

Świat wolteriański (1957)

Poszukiwanie ideału kultury (1964)

Modele miłości i wzory człowieczeństwa. Szkice z literatury włoskiej (1974)

Teatr z bliska – pamiętnik teatralny z lat 1971-1981 (1981)

Dno oka (1984)

Obrona teatru dramatycznego (1986)

Amen (1989)

Katastrofa kultury (1989)

Samopoczucie kulturalne Polaków (1990)

Szkice wytworne, czyli Tematy konwersacji salonowej (1990)

Inteligencja bez maski: paradoksy inteligenckiej mentalności (1997)

Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana (2000)

Inne

podręcznik Historia literatury francuskiej. Zarys (19...)

powieść Uciekinier (pośm., 2002)

Nagrody i odznaczenia

1972 – nagroda Komitetu ds. PRiTV za wybitnie interesujące audycje radiowe z cyklu Lektury, lektury (nagroda otrzymana wraz z Jerzym Pytlakowskim)

1980 – nagroda przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji

1996 – Zasłużony Działacz Kultury

1997 - Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Bibliografia

Encyklopedia multimedialna PWN – Teatr i film, 2000.

Tomasz Miłkowski: Jerzy Adamski, czyli Teatr się rozmnaża. [dostęp 29 sierpnia 2008].

Linki zewnętrzne

Jerzy Adamski w bazie e-teatr.pl

Jerzy Adamski w bazie filmpolski.pl

Jerzy Adamski w bazie filmweb.pl

Zasłużony Działacz Kultury - polska odznaka honorowa, nadawana osobom zasłużonym w tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Przypisy

M.P. z 1997 r. Nr 57, poz. 554