Jerzy Dobrowolski - Polski Serwis Naukowy

Jerzy Dobrowolski (ur. 15 marca 1930 w Warszawie, zm. 17 lipca 1987 tamże) – polski satyryk, dramaturg, aktor i reżyser. Syn Władysława Dobrowolskiego - szermierza, brązowego medalisty olimpijskiego w szabli drużynowo z igrzysk w Los Angeles (1932).

Twórczość

Teatralna

W roku 1954 ukończył PWST w Warszawie. W latach 1948-1950 występował w Teatrze Młodego Widza we Wrocławiu, następnie w teatrach w Warszawie:

1954 - Teatr Ludowy

1955-1957 - Teatr Narodowy i Współczesny

1957-1959 - Teatr Dramatyczny

1972-1984 - Teatr Rozmaitości

Reżyserował spektakle teatralne (Teatr Im. J.Szaniawskiego w Płocku, 1982-1983) oraz radiowe (Polskie Radio, 1984-1987).

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Władysław Dobrowolski (ur. 3 stycznia 1896 w Małobądzu k. Będzina, zm. 25 lutego 1969 w Warszawie) – major piechoty Wojska Polskiego, instruktor i wykładowca Centralnej Wyższej Szkoły Gimnastyki i Sportu oraz Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego w Warszawie, lekkoatleta i szermierz, trener, działacz sportowy. Ojciec znanego aktora i reżysera Jerzego Dobrowolskiego.

Kabaretowa

Jerzy Dobrowolski znany jest przede wszystkim ze swojej twórczości satyrycznej i kabaretowej. Stworzył jedne z pierwszych powojennych kabaretów: Kabaret Koń i Kabaret Owca. W późniejszych latach występował samodzielnie lub z innymi kabaretami, np. z Elitą. W bardzo wielu wywiadach polscy twórcy kabaretowi (m.in. TEY, Stanisław Tym, Kabaret Moralnego Niepokoju i wielu innych) zgodnie twierdzą, że Jerzy Dobrowolski był ich największym nauczycielem i bez niego historia polskiego kabaretu potoczyłaby się zupełnie inaczej. Polscy satyrycy uważają, że Jerzy Dobrowolski, mimo że dziś nieco zapomniany, miał największy wpływ na kształt polskiej sceny kabaretowej.

"Cicha" premiera odbyła się 31 maja 1957 roku w Teatrze Narodowym w Warszawie. Po niej odbyły się boje i przepychanki z cenzurą. Oficjalnie kabaret Koń zaingurował swą działalność dnia 11 stycznia 1958 przedstawieniem w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. Występy odbywały się również w Kielcach, Krakowie, Łodzi, Wrocławiu i Poznaniu.

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (do 1996 jako Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna) – publiczna szkoła wyższa z siedzibą w Warszawie.

Radiowa

Był także aktorem radiowym. Uczestniczył w niezliczonej ilości słuchowisk radiowych nadawanych głównie w Radiowej Trójce (m. in. Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy i kabaret "Decybel"). Był najważniejszym głosem w słuchowiskach autorstwa Marii Czubaszek, w których występował m.in. z Ireną Kwiatkowską, Barbarą Wrzesińską, Bohdanem Łazuką, Wojciechem Pokorą, Marianem Kociniakiem i Piotrem Fronczewskim; wiele z tych słuchowisk reżyserował.

Kabaret Owca – kabaret Jerzego Dobrowolskiego, jako kolejne jego przedsięwzięcie po kabarecie "Koń". Premiera pierwszego programu "Owcy" odbyła się w siedzibie "Szpilek" 24 kwietnia 1966 roku, w Warszawie. Autorami tekstów byli Jerzy Dobrowolski, Andrzej Bianusz, Stanisław Tym. Do wykonania skeczy (oprócz J. Dobrowolskiego i S. Tyma) zaproszono Wojciecha Pokorę, Andrzeja Stockingera, Józefa Nowaka i Jerzego Turka. Teksty skupiały się głównie na ośmieszeniu konformizmu i "tandety tak zwanej rozrywki". Do drugiego programu nigdy nie doszło, kabaret zakończył działalność na początku lat siedemdziesiątych XX wieku.

Maria Czubaszek, właściwie Alicja Bacz (ur. 9 sierpnia 1939 w Warszawie) - polska poetka, pisarka i satyryk, autorka tekstów piosenek, także scenarzystka, felietonistka i dziennikarka. Nazwisko Czubaszek zachowała po swoim pierwszym mężu.

Filmowa

Wystąpił w kilkunastu filmach, głównie w charakterystycznych rolach drugoplanowych.

Wybrana filmografia

Piątka z ulicy Barskiej (1953)

Zezowate szczęście (1960)

Paryż - Warszawa bez wizy (1967)

Nowy (1969)

Jak zdobyć pieniądze, kobietę i sławę (1969)

Hydrozagadka (1970)

Dziura w ziemi (1970)

Rejs (1970)

Kłopotliwy gość (1971)

Motodrama (1971)

Poszukiwany, poszukiwana (1972)

Nie ma róży bez ognia (1974)

Czterdziestolatek (1974) - fotoreporter "Życia Warszawy" (odc. 4)

Kłopoty to moja specjalność (1977) - Philip Marlow

Cierpiał na chorobę alkoholową. Drugą żoną artysty była aktorka, Jolanta Zykun.

Dramat (z gr. δρᾶμα - dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa, choroba alkoholowa) – choroba polegająca na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.

W 1999 roku nakręcono film dokumentalny o Jerzym Dobrowolskim, nosił on tytuł Pasażer na gapę. Artysta pochowany jest na Starych Powązkach w Warszawie.

Bibliografia

Roman Dziewoński, "Dla mnie bomba Jerzego Dobrowolskiego", Wydawnictwo LTW, Łomianki 2009, ISBN 978-83-7565-085-3

Jerzy Dobrowolski, "Wspomnienia moich pamiętników", Wydawnictwo LTW, Łomianki 2009, ISBN 978-83-7565-090-7

Przypisy

www.Rzeczpospolita.pl

Linki zewnętrzne

Jerzy Dobrowolski w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Jerzy Dobrowolski w bazie filmweb.pl

Jerzy Dobrowolski w bazie filmpolski.pl

Jerzy Dobrowolski w bazie e-teatr.pl

Jerzy Dobrowolski w bazie stopklatka.pl